Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

19 september 2016

Groen gelul


Er zijn van die zekerheden in het leven. Zoals dat diëtisten je zaken vertellen die een beetje wetenschappelijk onderbouwd zijn. Zoals dat een serieuze krant die een interview afneemt daarbij ook een beetje kritische vragen stelt. Onder beide zekerheden werd dit weekend door de serieuze krant NRC de bodem weggeslagen in een interview van Rinskje Koelewijn met de dames van The Green Happiness, beiden diëtist.

'Hun dag begint met oil pulling. Een theelepeltje kokosolie in de mond, twintig minuten spoelen, en alle afvalstoffen zouden zijn verdwenen'.

'Wat eet je als je green en happy wilt worden? Geen zuivel in elk geval, want dat zou het lichaam verzuren. Geen eieren („de menstruatie van een kip”), geen gluten, want die beschadigen de darmwand. Liever geen vlees en ook geen vis want daar zit zoveel rommel in dat vissen vaak zelf tumoren hebben. Soja dan maar, in plaats van zuivel en vlees? Nee, nee, ook niet te veel soja, want dat is verstorend voor de hormoonhuishouding. Noten en avocado’s als bron van eiwitten? Nee, dat is nou precies de fout die zij zelf ook maakten toen ze net begonnen met gezond eten. „Het is óf noten, óf avocado, óf een scheutje olijfolie. Doe je alle drie dan stop je jezelf vol met vet, je vertering vertraagt en de glucose bereikt je cellen niet.”'

'We vertellen niks nieuws, zeggen Merel en Tessa. Onze kennis over voeding bestaat al honderden jaren, het is alleen verstoft en vergeten. Eten, zeggen zij, is overbodig gecompliceerd en verwarrend gemaakt'.

Eigenlijk zou ik het gewoon bij deze drie citaten uit het interview moeten laten. Twintig minuten spoelen met een lepeltje kokosolie om de afvalstoffen te laten verdwijnen--iets waarvoor een normaal mens het toilet bezoekt. Een resem ongelooflijk ingewikkelde regels over wat niet en wat wel en wat vooral nooit met wat, en dan het statement dat eten overbodig gecompliceerd en verwarrend is gemaakt. Je zou voor minder in homerisch gelach uitbarsten.

Maar kennelijk worden de adviezen van The Green Happiness door steeds grotere groepen mensen serieus genomen. In één jaar tijd is het uitgegroeid tot een bedrijf waar zestien mensen werken. Er lopen 200.000 mensen achteraan die elkaar en hun omgeving druk blijken te evangeliseren. En van een boek "Your 50 Days Of Green Happiness", waaraan een prijskaartje hangt van 64 (VIERENZESTIG) euro zijn iets van 50.000 exemplaren verkocht. De wintereditie (54 euro, toe maar) stokte bij "slechts" ruim 30.000 exemplaren en is momenteel uitverkocht. Op de volgende wintereditie kan al worden vooringetekend.

Toe maar. En dat is alleen nog maar het Nederlands taalgebied. Het gerucht gaat--en misschien is dat dus ook gewoon niet waar--dat The Green Happiness zijn activiteiten wil uitbreiden naar de VS, om daar binnen te lopen.


Ja! Waar maak ik me eigenlijk druk over? Waarom laat ik mensen niet eten wat ze willen eten en volgen wie ze willen volgen?

Ik zou kunnen volstaan met de mededeling dat analyse en duiding bij mijn werk behoren, omdat ik nou éénmaal journalist, publicist en auteur ben. Maar laat ik me er niet met een dooddoener vanaf maken.

De dames van The Green Happiness vertellen in het interview dat ze géén wetenschapper zijn en alleen vertellen "wat je diep van binnen al wist". Terzelfdertijd staat vermeld dat beiden diëtist zijn (dat staat ook op hun website: NVD-lid, BIG-registratie én KP-gekeurd). En ook komt in het verhaal ter sprake dat beider moeders kanker kregen--één overleed eraan, één herstelde. Waarop de mededeling volgt "Niet dat we willen beweren dat onze moeders kanker kregen door wat ze aten…”. Nee. Maar intussen zeg je het eigenlijk wél. En ontleen je aan je status van diëtist en paramedicus autoriteit die je vervolgens niet waarmaakt.

Is dat erg? Ja, dat is erg.

Want je verkoopt gebakken lucht en speelt daarbij met de gezondheid van je volgers en lezers. De adviezen die de dames van The Green Happiness geven in hun boek rammelen vanuit voedingskundig oogpunt aan alle kanten. Wie hun raad opvolgt, loopt allerlei tekorten op. Aan vitamines D en B12. Aan calcium. Aan vetten en eiwitten. Dat zijn geen dingen waar je zó maar overheen kunt fietsen--ze gaan je op termijn opbreken. Op lange termijn doorgaans, dat wel. Helaas.

Er klopt nog veel meer niet in die boeken. Nog héél veel meer. Je bent wel vrij om het allemaal op te schrijven (ook de NVD ziet er, enigszins tot mijn verbazing, kennelijk geen graten in) en ook mogen mensen natuurlijk eten wat ze willen eten en volgen wie ze willen volgen (dat de volksgezondheid achteruit kachelt en de zorg op termijn onbetaalbaar wordt, tja, dat is jammer maar helaas). Maar het is wel een gegeven dat in de moderne samenleving, waarin iedereen potentieel over zijn eigen massamedium beschikt, niet noodzakelijk het best onderbouwde verhaal wint, maar vooral het verhaal waar de mensen het meest blij van worden.

Dus ja, blij maken, dat is de boodschap. Met twee meiden die er fantastisch uitzien en foto's die getuigen van een benijdenswaardig leven. Ja, vind je het gek? Ze zijn 26 en verdienen geld als water.

Gevolg is wel dat we steeds verder afraken van wat écht een normaal en gezond eetpatroon is. Aan de ene kant zijn er de adviezen van het Voedingscentrum, die wel in grote lijnen kloppen maar waar niemand echt vrolijk van wordt. Aan de andere kant zijn er de marketingpraatjes van Big Food, waarbij gebruik wordt gemaakt van door henzelf opgerichte clubjes als de Stichting Ik Kies Bewust (die van die Vinkjes), die je wel een soort marketingblij maken maar die je ook vooral van de wal in de sloot helpen. En tussen die twee, tussen wat wel werkt en je niet blij maakt enerzijds en wat je wel blij maakt maar niet werkt anderzijds, ontstaat er dan speelruimte voor een stroming die zijn geloofwaardigheid ontleent aan extreme en uiterst vergezochte voedingspatronen die doorgaans op hun beurt hun geloofwaardigheid ontlenen aan een mix van blijheid, bangmakerij en indianenverhalen maar die over het algemeen elke feitelijke basis mist. Hey, wetenschap is óók maar een mening, weet je wel?

Het is de 21e-eeuwse variant van de 19e-eeuwse kwakzalvers met hun drankjes. Hoe duurder en smeriger het drankje, hoe meer mensen dat zagen als bewijs dat het wel zou werken. Het is nu al niet anders: verzin een verhaal dat vergezocht genoeg is, en je kunt er vergif op innemen dat hele resems mensen dat zullen interpreteren als een aanwijzing dat jij de heilige graal hebt gevonden: blijheid en gezondheid inéén, en dat allemaal zonder dat je in de klauwen terechtkomt van Big Food en Big Pharma.

Dat ze zich intussen laten inpakken door Big Money ontgaat de meesten. 50.000 maal 64 euro, en dat alleen in het Nederlands taalgebied? Een aardig beginnetje, zou je zo zeggen. Plus de rest van de inkomsten uit wat er, te oordelen aan de website, uitziet als een heel aardig zakenimperiumpje.

Maar kom: kijk die twee blije meiden nou eens. De gezondheid, de glamour en de vrolijkheid spatten ervan af. Daar wil je toch zo veel mogelijk op lijken? Zo'n feestje moet je niet willen bederven. Dat vindt kennelijk zelfs de NRC, slijpsteen voor de geest.


EDIT: Net op het moment dat ik dit stukje online zet, verschijnen er op Twitter links naar dit stukje van klinisch epidemioloog Liesbeth Oerlemans. Ik zeg: lezen! Dát is onderbouwd!

2 Comments:

  • At 22 september 2016 21:27, Anonymous Eric said…

    En vergeet 'onze' Renske niet met haar kleihappen...

     
  • At 9 oktober 2016 20:22, Anonymous KeesvI said…

    Deze dames zijn helemaal niet BIG-geregistreerd maar conform de wet BIG bij het Kwaliteitsregister voor Paramedici. Iets anders geformuleerd maar daarmee een wereld van verschil.

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home