Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

28 februari 2013

Chocolade


Toegegeven, de foto kon--ik beloof dat ik nu gauw eens Photoshop zal leren gebruiken--weer eens beter. Maar dat geldt niet voor de buit. Ik heb hier namelijk iets te pakken dat hooguit een dozijn of wat mensen in Nederland hebben. En deze primeur voor Eetschrijven is een single estate chocolade van Danta, afkomstig uit Guatemala.

Ik heb 'm nog niet geproefd. Wel proefde ik vandaag heel veel andere bijzondere chocolade en gerechten die daarmee bereid waren. En natuurlijk was voor dat alles een reden. Daar vertel ik u morgen méér over. En wellicht is er dan maandag nóg iets met chocolade. Maar dat weet ik nog niet helemaal zeker.

Extra veel voordeel met kortingscodes

25 februari 2013

Wat doet de regering?

Kindermarketing, het moet er maar eens mee afgelopen zijn, stelt Foodwatch in een persbericht dat vandaag nogal wat aandacht kreeg in de diverse media. Het haalde zelfs het journaal. Bepaald geen minne prestatie, denk ik dan. Meteen bijval ook.

Nee, niet bij mij. Hoe mooi het verhaal ook klinkt (en dat vind ik van dit verhaal overigens niet onverdeeld), ik wil in elk geval even de achtergronden kennen. Daar is makkelijk kennis van te nemen, want Foodwatch heeft op zijn site een omstandig en rijk geïllustreerd rapport geplaatst dat ons duidelijk moet maken hoe ernstig de situatie is.

Boeiend leesvoer. "In 2011 was bijna 13 procent van de Nederlandse jongeren te zwaar, een ruime verdubbeling sinds 1980. Daarvan valt 2,7 procent in de categorie ernstig overgewicht". Volgens nog een ander onderzoek van het VUmc is de situatie zelfs nog ernstiger en heeft 22% van de kinderen tussen 10 en 12 jaar overgewicht, terwijl bij 6% sprake is van ernstig overgewicht.

Dat klinkt schokkend. Wat mij betreft reden om eens naar het landelijk gemiddelde bij volwassenen te kijken. Daarover bericht het RIVM in een rapport uit 2011, ook recent dus. De eerste alinea komt meteen ter zake: van de mannen tussen 30 en 70 is 60% te zwaar en 13% obees. Bij de vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep is 44% te zwaar en 14% obees.

Kuch.

U hebt gelijk: ik vergelijk hier in zekere zin appels met peren. Het zou interessant zijn te weten hoeveel van deze volwassenen als tiener ook al (veel) te zwaar waren, maar als daar cijfers over bestaan, heb ik ze niet kunnen vinden.

Maar wel wordt er iets anders duidelijk: het probleem in Nederland bestaat niet zozeer uit kinderen met overgewicht, maar uit personen met overgewicht, waarbij het wel duidelijk lijkt dat een forse proportie van de ouders niet de ideale persoon lijkt om de kinderen te begeleiden op het pad naar een gezond gewicht.

En daar heb je naar mijn overtuiging een veel belangrijker probleem bij de kop. Niet alleen kinderen bezwijken voor de verleiding van aantrekkelijk gepresenteerd voedsel, ook volwassenen doen dat. En de kans is groot dat ze dat voornamelijk doen doordat ze over onvoldoende informatie beschikken om de juiste keuzes te kunnen maken.

Een verbod? Tja, kinderen willen zoetigheid en vettigheid en dat zal met een verbod op slimme marketing niet veranderen. Die energie kan beter worden gestopt in voorlichting. Zowel volwassenen als kinderen moeten etiketten leren lezen en door onzinclaims als "0% vet" op een zuurtje heen leren prikken. En volwassenen moeten leren dat je tegen kinderen best gewoon regelmatig "nee" mag zeggen, vooral als je daarna ook "nee" doet.

Maar kindermarketing? Zijn het niet de ouders die, vóór hun kinderen zelfs maar op een leeftijd komen waarop ze voor slimme marketeers ontvankelijk zijn Liga voor hun kinderen kopen? En Yokidrink? En een vers sapje dat toch zoveel gezonder is dan frisdrank?

Nee, echt. Niet de kinderen zijn het probleem, maar de ouders. Zorg voor een stel goede regels rondom etikettering en reclame (op dat punt is er zeker nog ruimte voor verbetering) en handhaaf die. En leer mensen, zowel groot als klein, zélf goede beslissingen te nemen in plaats meteen weer te vragen wat de regering doet en middels verboden en geboden van alles voor ze te willen regelen. Want dat laatste, daar kun je balkenbrij op zeggen, dat werkt niet.

(wel grappig trouwens om hieronder dan een advertentie van bol.com te hebben staan)

Extra veel voordeel met kortingscodes

21 februari 2013

Annabel

Gisteren was Annabel Langbein weer even in Nederland, en wel in het buitengewoon prettige restaurant Vork & Mes van Jonathan Karpathios. Mocht u dat nog niet kennen, dan deze raad: spoorslags daarheen. Want Jonathan doet ontzettend leuke dingen in de keuken met producten die voor 80% uit eigen moestuin en kas komen. En dat dan ook nog op een schitterende stek: het hoofdpaviljoen van de Floriade 2002. Op een mooie zomeravond is er bijna geen plek waar ik liever zou zijn.

Maar Annabel Langbein dus. Hier kan ze gewoon rondlopen, in Nieuw-Zeeland waar ze vandaan komt is ze een nationale beroemdheid en staat de teller van huishoudens waar nog geen boek van haar op de plank staat inmiddels op 1731.

Annabel is een indrukwekkende verschijning waarachter een no-nonsense lady schuil gaat, die wars is van culinaire capriolen en fröbelkokerij. Haar keuken is ongekunsteld en puur, ze mag graag zelf in de moestuin bezig en er is voor haar geen andere manier van eten dan eten met de seizoenen. Ze wil dat je van eten gelukkig wordt en goed beschouwd is dat een heel fijne manier om naar eten te kijken. Haar recepten stralen dat ook uit.

Tijdens haar vorige trip naar Nederland, in de zomer van 2012, had ik haar een half uur voor mezelf, onder het genot van een glas wijn op een Utrechts terras. Ik vroeg haar onder meer hoe ze zelf dacht dat het kwam dat haar boeken niet alleen in haar thuisland maar ook overal elders op de wereld zo'n succes is. Zij was ervan overtuigd dat dat kwam doordat ze met haar visie op eten een universeel gevoel aanboorde, waarbij het niet uitmaakt wat de plaatselijke ingrediënten zijn waarmee je kookt, als je het maar doet met hart voor je ingrediënten, voor je resultaat en voor degenen die de maaltijd met je delen. Het klinkt als een cliché, maar het is best iets waar we van tijd tot tijd aan mogen worden herinnerd.

Annabel Langbein was deze keer in Nederland ter promotie van de soft cover versie van haar jongste kookboek De Free Range Cook, en van dat boek mag ik een exemplaar weggeven aan een Eetlezer. Kans maken? Stuur dan een mailtje naar eetschrijven(appeltaartje)gmail(punt)com waarin u vertelt waarom u en niemand anders dat watertandende boek boordevol even simpele als smakelijke recepten toegestuurd moet krijgen. Volgende week maak ik de winnaar bekend. Omdat het leven zó simpel kan zijn.

20 februari 2013

Beste Bert,


Bovenstaande reactie schreef je op mijn stukje over de aan den lijve ondervonden ziekenhuismaaltijd, inmiddels alweer drie weken geleden. Het is een welsprekend stukje proza waarin je aan het eind ook nog eens flink persoonlijk wordt. Dat is een beetje jammer, want in het persoonlijke vlak praat je al snel over dingen waar je te weinig van weet. Dat geldt in jouw geval overigens ook voor de rest van je betoog.

Een broodje kroket is fout, vind jij, want vet en zout. Dat mogen mensen met hartproblemen van jou niet willen. Interessant. Je hebt misschien liever een boterham met kaas, zoals er in elk ziekenhuis dagelijks vele worden gegeten? Professor Katan zou het in elk geval alvast niet met je eens zijn, want die heeft luid en duidelijk verklaard dat je beter een broodje kroket kunt eten dan een broodje kaas.

En dat is ook niet zo raar, want wat is een kroket tenslotte? Een dikke ragout in een korstje broodkruim, gefrituurd in liefst plantaardige olie zoals arachide. Weinig mis mee, vindt ook prof. Katan. Je hoeft je dus niet bestolen te voelen voor al die veelvreters aan wie jij je blauw betaalt.

Het zal je overigens genoegen doen dat ik het niet helemaal met de professor eens ben. Niet zozeer omdat het tegendeel waar zou zijn, maar omdat ik van mening ben dat we veel te veel denken in termen van specifieke voedingsproducten die dan "gezond" of "ongezond" zouden zijn. Dat is precies het denken dat gezonde voedingsgewoonten om zeep helpt. Wie uitsluitend kroketten eet, wordt net zo ziek als wie zich uitsluitend voedt met kaas, kiwi's, kool of koffie. Gezond en ongezond zit niet in voedingsmiddelen, maar in voedingspatronen, waarin variatie en regelmaat sleutelbegrippen zijn. Je afvragen of kaas gezonder is dan een kroket is van dezelfde orde als je afvragen wat je beter achterwege kunt laten, slapen of eten. Enfin, dat heb ik allemaal al eens uitgelegd.

Tot slot, Bert, heb jij foto's van mij gezien en blijkt mijn gestalte je niet ontgaan te zijn. Bravo. Daar kan deze semi-bekende Nederlander het mee doen. Er mogen wel wat kilo's af en dat vind ik zelf ook. Maar je moet weten, Bert, dat ik in 1999 (mijn gewicht was toen een keurige 91 kg bij een lichaamslengte van 1.96 meter), een heel zwaar verkeersongeluk heb gehad, waardoor ik lange tijd in een rolstoel heb gezeten. Dat was het abrupte einde van een leven dat gevuld was met intensieve sportbeoefening, waaronder triatlon, tennis en nog zo wat. Ik kan je wel vertellen dat zoiets rare dingen doet voor een metabolisme. Sindsdien ben ik dus inderdaad tot mijn eigen spijt chronisch te zwaar.

Maar je moet wel weten, Bert, dat ik geen hartpatiënt ben, ook niet sinds half januari. De verschijnselen waarvoor ik naar het ziekenhuis was gebracht, bleken te wijten aan een zware griep die ik genegeerd had en ik mocht dezelfde avond alweer naar huis met de raad toch maar even goed uit te zieken. Daarnaast zijn mijn bloedwaarden overigens uitstekend en ook met mijn conditie is weinig mis. Hardlopen kan ik met mijn verwoeste knieën niet zo goed meer, maar als je wilt, speel ik graag bij gelegenheid eens een partijtje tennis tegen je, een best of five bijvoorbeeld. Ik zou dat alleen niet doen als je slecht tegen je verlies kunt.

Extra veel voordeel met kortingscodes

19 februari 2013

Paard weggooien

Eerst even iets verduidelijken. Op Sargasso, waar mijn bijdrage "Paarden eten" ook is verschenen, wezen diverse mensen mij erop dat de grond voor het vernietigen van lasagne met paardenvlees niet het paardenvlees op zich was, maar de oncontroleerbare herkomst ervan--met andere woorden, de voedselveiligheid is in het geding. Dat was ook mij niet onbekend, hoewel ik dat niet met zoveel woorden heb gezegd. Maar ik vind het geen reden.

De aanwezigheid van ongerechtigheden (hormonen, om maar iets te noemen) zou namelijk heel goed steekproefsgewijs kunnen worden vastgesteld. Dat gebeurt met ander voedsel in ons systeem ook. Een dergelijke actie zou wat mij betreft, zeker waar het om forse partijen gaat, verre te verkiezen zijn boven hersenloos vernietigen. Ik blijf erbij: dat is niet gewoon niet meer van deze tijd, het is zelfs ronduit obsceen.

Dit vervolgstukje heeft echter niet voornamelijk tot reden dat punt te maken. Er is namelijk bij mij sprake van wat voortschrijdend inzicht op basis van een aantal gesprekken die ik sinds afgelopen vrijdag heb gevoerd. Zo weet ik inmiddels dat het niet de nVWA is die de vernietiging van de producten gelast, het zijn de supers zelf die dit initiatief nemen.

Waarom ze dat doen, daarover doen ze geen mededelingen. Ze doen het overigens niet alleen met deze lasagne die paard bevat in plaats van koe, maar ook bijvoorbeeld met artikelen waarvan de THT-datum verstreken is. Producten dus die, in tegenstelling tot producten met een voorbije TGT-datum, voor het overgrote deel nog prima te consumeren zijn. Het is daarbij zó ongewenst dat dergelijke producten niet worden verspild maar toch nog opgegeten, dat mensen die ze uit de afvalcontainers van de supers meenamen voor diefstal werden aangeklaagd.

Natuurlijk: eten dat je niet kunt verkopen gratis weggeven voorkomt dat mensen kopen wat er in je schappen ligt. Het is dezelfde redenering die ten grondslag ligt aan het doordraaien van voedsel: schaarste creëren om de prijs op te drijven. Hooguit kun je nog overwegen om 35% korting te geven op zaken die morgen bedorven zijn, maar vreemd genoeg doet AH dat vrijwel alleen maar met verse artikelen met TGT-datum. Een jaar of twaalf geleden was de korting trouwens nog 50%, maar dat vond Appie kennelijk al een gevalletje al te goed en buurmans gek.

Hoe dan ook: doordraaien en vernietigen mag dan economisch uiterst gezond zijn, vanuit een oogpunt van ethiek is het doodgewoon ziek. Het lijkt me dan ook dat we de super maar eens moeten laten weten dat we met name deze vorm van kunstmatige prijsopdrijving--want dat is het in extremis--niet langer pikken.

Extra veel voordeel met kortingscodes

18 februari 2013

Colarieën

Calorieën, het is al sinds jaar en dag één van de zoekwoorden die de meeste mensen naar deze virtuele eetstek brengen. Geen wonder dan ook dat iedereen wel een flinke portie calorieën in zijn webtekst wil, om nog maar te zwijgen van zijn reclamecampagne. Daar had ik het al eerder over.

En vandaag zijn er weer calorieën. Brekende nog wel. Het idee is aardig: laten zien hoe 200 (kilo)calorieën van diverse eet- en drinkwaren eruit ziet.

Maar aardig is dan ook het enige dat je ervan kunt zeggen. Ongetwijfeld komen er met dit stukje in de hand weer pubers naar hun ouders toe om te argumenteren dat ze beter cola kunnen drinken dan uien of eieren te eten. Kijk maar: minder calorieën! En anno 2013 is dat, met dank aan de slimme reclamejongens die voor de voedselindustrie werken. een synoniem voor "gezonder". Het toppunt van decadentie, als je erover nadenkt, dat iets gezond zou zijn omdat het je maar weinig brandstof levert. Omdat we het vooral belangrijk vinden om overal lekker véél van te kunnen eten.

Maar het is natuurlijk onzin. In cola zit behalve die calorieën nauwelijks iets dat het organisme kan gebruiken, terwijl eieren en uien boordevol waardevolle en zelfs onmisbare micronutriënten zitten.

Ik heb het al eerder betoogd: die rekeneenheid van het aantal calorieën per 100 gram is eigenlijk onzinnig en misleidend. We zouden moeten proberen een systeem te bedenken waarin de verhouding tussen calorieën en voedingsbestanddelen duidelijk wordt gemaakt. Ik heb daar in mijn stukje over de voedingswaarde van brood al eens een voorzetje voor gegeven. Incompleet, maar in elk geval al een stuk zinvoller dan dit loze geneuzel, waarvan alleen de Unilevers van deze wereld blij worden.

UPDATE: En zo te zien nog jatwerk ook, van brekend.nl.

Lekker winkelen zonder zorgen - Gratis verzending en retour

15 februari 2013

Paarden eten

Het was groot nieuws, onder meer bij PowNews, in de Volkskrant en Het Parool: het beroemde hoofdstedelijke biefstukrestaurant Piet de Leeuw zou paardenbiefstuk serveren. Volgens de jongste berichten zou eigenaar Loek van Thiel dat inmiddels ook "bekend" (sic!) hebben.

Wat nou nieuws? Het bovenstaande (klik hier voor leesbare tekst) is afkomstig uit een boekje dat op 3 februari 2007 werd gepubliceerd bij het 30-jarige bestaan van een andere Amsterdamse biefstukbakker, Café Loetje. Is er toen ophef over geweest? Natuurlijk niet. Er is ook niks mis met paardenbiefstuk. Mijn oma at het bij voorkeur en in het Belgische stadje Vilvoorde wil men van oudsher van niks anders dan pjerrenbuufstek weten.

Het is wat met dat paardenvlees. In de supermarkten Plus, Coöp, Boni en Nettorama ligt lasagne van het merk Primafrost. Omdat importeur Lensing niet kan garanderen dat daar niet stiekem paardenvlees in is verwerkt (dat het erin zit, is dus nog niet eens zeker), heeft de nVWA deze supermarkten gesommeerd de lasagne ter plekke te vernietigen.

Kijk, dat vind ik nu pas echt pervers. Dat er paardenvlees in lasagne zit hoort uiteraard op het etiket te staan, geen twijfel aan. Maar met paardenvlees is dus niks mis en die lasagne is prima eetbaar. Er zijn in Nederland mensen die van de voedselbank afhankelijk zijn en nog los daarvan is het vernietigen van voedsel vanuit een oogpunt van duurzaamheid niet meer van deze tijd. De nVWA zou zich op dit punt de ogen uit de kop moeten schamen.

Enfin, die paardenvleeshysterie heeft één pluspunt: dank zij alle ophef zijn er ineens weer aan alle kanten mensen nieuwsgierig geworden hoe paardenvlees smaakt en de vraag is geëxplodeerd. Als dat nu nog even zo doorgaat, wordt paardenvlees straks zo schaars en duur dat het volgende schandaal bestaat in iemand die lasagne met paardenvlees aanbiedt terwijl er in werkelijkheid rundvlees in zit.

Hopelijk is tegen die tijd de procedure bij de nVWA dan wel gewijzigd.

Extra veel voordeel met kortingscodes

14 februari 2013

Geslaagde vrouwen in een Gortsappige roman

Gort droog? De volksmond vindt van wel. Maar Gort is lang niet altijd droog. Gort is grappig en sappig en onderhoudend. Tenminste als hij Ilja heet. Ilja maakt wijn, in Frankrijk en doet dat op zijn eigen eigenwijze wijze. Hij vertelt over wijn op de Nederlandse tv en schroomt daarbij niet de rol op zich te nemen van een zeer onderhoudende beeldenstormer. En Ilja Gort schrijft. Ik moet eerlijk bekennen dat ik nog nooit iets van hem had gelezen. Maar nu wel.

Zijn nieuwste boek heet De Vrouwenslagerij. Een boek dat niet over wijn gaat en maar heel zijdelings over eten, hoewel de liefde van Gort voor die twee zaken--en dan vooral het echte en authentieke--niet onder stoelen of banken wordt gestoken. Maar De Vrouwenslagerij is een thriller. Eén in het genre waarvan Roald Dahl de onbetwiste grootmeester is, en die natuurlijk het soort thriller is dat Ilja Gort zou schrijven: met méér dan een vleugje absurditeit.

Een vrouwenslagerij. Je hoort de laatste tijd veel over paardenslagerijen en je zou de verkeerde conclusie kunnen trekken. De vrouwen worden hier niet geslacht, ze slachten. En ze doen dat zó goed dat hun winkeltje één van de drukste stekken is in het Zuidfranse dorpje waar de gebeurenissen zich afspelen. En toch is de misleidende titel niet eens zo heel ver bezijden de waarheid. Want zo'n prikstok en schietmasker blijk je ook te kunnen gebruiken als je bedreigd wordt. En als je het dan gebruikt hebt, tja--dan is weggooien zonde.

Een aanrader, dit boek. Ik heb het in één zondag uitgelezen en dat kan ook makkelijk, want Gort is een vrolijk verteller zonder veel omhaal van woorden. De macabere thematiek, die me nog het meest deed denken aan de klassieker "Specialty of the House" van Stanley Ellin, staat dat allerminst in de weg. Aanrader!

Maar Ilja Gort knoopt aan de promotie van deze roman ook een blogtournee vast. Elke deelnemende blogger mocht hem een vraag stellen en Gort zou die op het betreffende blog beantwoorden.

Nu wil het toeval dat uw eetschrijver ten tijde van de voorbereidingen ziek was. En toen hij op de allerlaatste dag van de inzendingstermijn voor vragen voldoende hersteld was om een tweetal vragen in te sturen (één reserve voor het geval dat), bleken beide al gesteld te zijn. Dat gold ook voor de derde, de vierde en de vijfde vraag. Pas de zesde bleek origineel genoeg. Want hoewel Ilja het zelf vergeten lijkt te zijn, laat hij zich in zijn boek nogal laatdunkend uit over een visje waarop ik tamelijk dol ben.

En dus luidde vraag zes ten einde raad: wat heeft Ilja Gort toch tegen snoekbaars? Dat is toch een heerlijke vis? Nou, dat vindt Ilja dus niet:

"Bij mijn weten heb ik me nooit depreciërend over de snoekbaars uitgelaten, maar dank voor je waarschuwing, Gerrit Jan. Inderdaad, een ernstige omissie. De snoekbaars is namelijk de saaiste vis die ooit de wateren heeft bevolkt. In Frankrijk heeft elk restaurant dat ten einde raad is, deze lapzwansvis, deze Fyra onder de waterdieren, op het menu staan. Doorgaans in een zeemansgraf van volvette saus, omdat je op die manier tenminste nog saus proeft. In een wanhoopspoging om er nog enig cachet aan te verlenen, gaat deze zouteloze slootbewoner in Frankrijk schuil achter het pseudoniem ‘Sandre’. Maar laat je niet in de luren leggen, hoe watertandend de tekst op het menu hem ook omschrijft, mijd dit muf smakende gratenpakhuis als je leven je lief is. Opteer in noodsituaties liever voor een ‘Omelette aux fines herbes’. Een gerecht dat doorgaans uitdraait op een bord vol opgeklopte eieren, voldoende om een acute cardiac arrest te veroorzaken, maar altijd nog beter dan een maaltijd die smaakt naar een regenachtige maandagochtend in Almere-Buiten.
Beschikt men over een aan het suïcidale grenzende levenslust, dan valt over dit alles nog heen te stappen, ware het niet dat de snoekbaars dankzij torenhoge concentraties dioxine, kwik en pcb’s een biologische bom vormt waar Al Qaida jaloers op zou zijn.
Een lekker vers visje, daar mag je me altijd voor bellen. Heerlijk. Gezond voor lijf en leden en bovendien groeit je brein ervan, zodat je homo sapiens kunt blijven of worden. Maar mijd onder alle omstandigheden deze saaimans onder de ziekenhuisvissen.
Het leven dient gevierd te worden. Elke dag opnieuw. Santé!"



De Vrouwenslagerij
Ilja Gort
Uitgeverij A.W. Bruna
220 bladzijden
Adviesprijs € 17,95 (€13,99 als e-book)
ISBN 978-94-0050-228-4

Dit is de voorlaatste aflevering van de tweeweekse blogtournee van Ilja Gort. De gehele tournee:
Ma 4/2 koken.blog.nl
Di 5/2 okvlees.nl
Wo 6/2  frankrijk.blog.nl
Do 7/2 brutsellog.nl
Vrij 8/2 culinette.nl
Ma 11/2 boeken.blogo.nl
Di 12/2 liefdevoorlekkers.nl
Wo 13/2 geschrevengoed.blogspot.nl
Do 14/2 eetschrijven.nl
Vrij 15/2 boeken.blog.nl


Labels: