Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

26 januari 2013

Bespiegelingen bij een ziekenhuismaaltijd



Ik zou nu laconiek kunnen melden dat hierboven mijn avondmaaltijd van afgelopen woensdag te zien is. Maar laat ik, voor degenen die het allemaal niet via Twitter gevolgd hebben, eerst even melden dat ik die dag  weliswaar inderdaad enkele uren aan de hartbewaking heb gelegen, maar dat het allemaal nog redelijk mee bleek te vallen en dat ik dezelfde avond alweer naar huis mocht--weliswaar met de oekaze het de komende tijd echt héél rustig aan te doen. Het was flink schrikken hier in Huize Eetschrijver, dat wel.

Maar die maaltijd dus. De bovenste foto toont hem vóór hij was uitgeserveerd, de onderste zoals hij voor mijn neus werd gezet. Het is "baconburger met spinazie en aardappelen". Van de bacon was totaal niets te bespeuren en de burger was qua smaak en structuur eetbaar, maar meer ook niet. De spinazie was tot snot gekookt. De aardappelen waren eerlijk gezegd best lekker. Gelukkig maar. Ik had ook nog een toetje moeten krijgen van vla met mokkasaus, maar dat waren ze vergeten. Ik heb ze er maar niet aan herinnerd.

Ziekenhuiseten, het is een schrikbeeld. Je ligt daar en je hebt alle opkikkers nodig die je krijgen kunt, maar van het voedsel word je doorgaans beslist niet vrolijk. Het is natuurlijk ook moeilijk, logistiek en budgettair. Het Flevoziekenhuis, waar ik de dag doorbracht, heeft het allemaal uitbesteed aan een externe cateraar. Ze proberen er iets van te maken en op mijn afdeling was zelfs een restaurantje. Maar dat blijft verpakking.

In het Gelderse Vallei Ziekenhuis in Ede gaat dat anders, las ik de volgende dag in mijn dagblad. Daar hebben ze gekozen voor een patiëntvriendelijke aanpak met een à-la-cartemenu en twaalf uur per dag roomservice. Trek in een smoothie of een broodje kroket? Gewoon even bellen en het komt eraan. Desgewenst kan het gezin met de patiënt meeëten. Het ziekenhuis, dat de maaltijden zelf bereidt in een moderne luxekeuken, meldt erg tevreden te zijn over de resultaten: sinds ze er in november mee gestart zijn, wordt er in tegenstelling tot voorheen nog amper eten weggegooid.

De volgende dag stond er al een lezersbrief in de krant, van ene Marjoleine Klapwijk die zich "leefstijlcoach" noemt. Lekker was dat: bouwvakkers die nu ook al in het ziekenhuis dagelijks als tussendoortje een broodje kroket naar binnen werken. Konden ze als ze weer aan de slag waren zeker weer op kosten van de baas af gaan vallen. En straks moesten we dan weer investeren in extra grote bedden, allemaal op gemeenschapskosten.

Tja, die coaches. Het is geen beschermd beroep en iedereen mag zich zo noemen zonder dat je er ook maar iets voor hoeft te weten. Het zal coach Klapwijk dan ook wel niet bekend zijn dat vrijwel iedereen in een ziekenhuis gewicht verliest en dat het over het algemeen een grote zorg is hoe herstellende patiënten weer op gewicht kunnen komen. Nee, gewoon weer lekker de pavlovreactie: kroketten? Oei! Slecht! Wat doet de regering?

Ziekenhuiseten oude stijl, je wenst het niemand toe. Maar voor coach Klapwijk maak ik graag een uitzondering.


Bulkweken

14 januari 2013

Oude koek opbakken doe je zó

Ik zag het langskomen op Twitter: een linkje naar een postje op de veelgelezen site boingboing.net. Wat een schande, wat Coca-Cola daar zegt: dat ze mogen liegen omdat iedereen met een greintje verstand snapt dat wat ze vertellen niet waar kan zijn. Tjongejonge, wat een nieuws. Ik sta geheel en al in dubio: ga ik me hier opwerpen als helderziende of prik ik gewoon wat gebakken lucht door?

Als ik voor het eerste kies, kan ik de lezers van boingboing.net misschien paaien met de voorspelling dat de rechter in de VS hier allemaal gelukkig niet in zal trappen. Dat de edelachtbare van mening zal blijken dat de in de VS gebruikte slogan Keeps You Healthy as a Horse een absurde claim is voor een drankje waar aanzienlijk meer suiker in zit dan vitaminen.

Ik kan ze zelfs nog verklappen dat de truc van Coca-Cola in Nederland wél zal blijken te lukken. Dat de stichting "Ik kies bewust" het goedje toestemming zal geven om het vinkje te voeren en daarmee in feite verklaart dat het een goede keuze is voor mensen die op hun lijn willen letten. Omdat Coca-Cola zijn drankje weliswaar op het etiket "water" noemt, maar het bij de betreffende stichting heeft aangemeld als frisdrank. Een frisdrank die minder suiker bevat dan de meeste andere frisdranken en dus een "betere keuze" is. Coca-Cola bevat immers per 100 ml 42 kCal en Vitaminwater "slechts" 19--natuurlijk nog altijd 19 méér dan water zonder vitaminen. En dat niemand daar een rechtszaak over aan zal spannen.

Maar laten we er maar niet omheen draaien: deze dingen weet ik omdat ik even in de teletijdmachine van Professor Barrabas kan stappen en terug kan gaan naar de gedenkwaardige 24e juli 2010, toen één en ander zich afspeelde. Ik heb er drie dagen later, na onderzoek van de Nederlandse situatie, een stukje aan gewijd. En nog een goede week later, op 5 augustus, deed de Huffington Post dat ook. Ja, ik kan soms ontzettend trendsetterig zijn, want dat stukje werd ruim 60.000 keer geleukvind op Feestboek. Dat zijn getallen die ik nog niet helemaal haal. Ten onrechte natuurlijk, maar dat zal elke eetlezer beamen.

Die datum van 5 augustus 2010 staat overigens ook gewoon boven het stukje waar boingboing.net naar linkt vanuit zijn "opzienbarende nieuws". Verbazend dat geen enkele van de tientallen reageerders dat in de gaten heeft. Soms denk ik wel eens dat je mensen álles wijs kunt maken. Ze lijken de Stichting "Ik kies bewust" wel.



Opruiming: kortingen tot 75%

08 januari 2013

Meer zinvolle zondagmiddagen

Omdat u mogelijk achter het net hebt gevist voor mijn luisterlunch van aanstaande zondag in Kasteel Groeneveld (wie mij--en dat kan!--mocht willen inhuren als spreker: ik zorg kennelijk in recordtijd voor riant uitverkochte zalen), bent u misschien op zoek naar culinaire zingeving voor andere zondagen. Verblijd u, lezer: die is er!

Niemand minder dan Onno Kleyn verzorgt immers vanaf de zondag erna, op 20 januari, een serie culinaire zondagnamiddagcolleges in Hotel Okura in Amsterdam. Harold Hamersma, Karin Luiten, Clara ten Houte de Lange en niet te vergeten Onno zelf geven doen op meesterlijke wijze de verschillende aspecten van de eet- en drinkschrijverij uit de doeken . De aftrap wordt op 20 januari gegeven door Volkskrantrecensent Mac van Dinther, die u en mij gaat leren hoe je dat nu eigenlijk hoort te doen, een restaurant recenseren.

Eén en ander kadert in de door Kleyn opgerichte Academie Culinair en Wijnschrijven, een instituut waarin de bekende auteur zijn eigen concurrentie opleidt. Dat doet hij op smakelijke wijze, zoals ik al heb mogen vaststellen toen ik enkele weken terug een door hemzelf gegeven workshop bijwoonde. Zelfs wie het métier niet wenst te leren maar alleen eens een nader kijkje wil nemen in de krochten ervan, staat naar mijn overtuiging een een boeiende namiddag te wachten.

De sessies starten telkens om 16:00 uur; na afloop is er gelegenheid om met gelijkgestemden te dineren in het Serrerestaurant van Okura. Zie voor het volledige programma en alle verdere praktische informatie de site van Onno Kleyn!


Het beste van 2012

07 januari 2013

Oliebollenhiernamaals

En? De oliebollen die van oudjaar waren overgebleven bewaard? Lekker in een open schaal zodat ze fijn konden uitdrogen? Dan is nu het blijde moment aangebroken dat uw gelijk wordt bevestigd. Want ja: ook voor oliebollen is er leven na de dood.

Het schijnt dat je ze ook kunt invriezen, oliebollen. Ik heb het nooit geprobeerd. Ten eerste omdat het lekkere knapperige randje er daarna natuurlijk wel vanaf is (had u sowieso zompige bollen, dan is dat natuurlijk minder een probleem). Maar vooral: wie heeft er nu een week of twee weken na oudejaarsavond nog trek in oliebollen?

Nee, oliebollen moeten na nieuwjaarsdag sterven. Sterven om vervolgens als een glorieuze Phoenix uit hun as te verrijzen. Niet geconserveerd, maar geheel nieuw, fris en jeugdig. Sommigen suggereerden mij er wentelteefjes van te bakken, wat ik overigens al doe met krentenbollen. Dat doe ik dus niet. Ik maak er een variant van broodpudding van. Oliebollenpudding. Enfin, dat doe ik sinds gisteren. En omdat het resultaat verbluffend lekker was, doop ik het "Oliebollenhiernamaals". En mag u het van mij ook maken. Hoe? Zo:

Oliebollenhiernamaals

Nodig:

- 8 à 10 oude oliebollen, of zoveel als er dakpansgewijs in uw ovenschaal passen
- 2 grote eieren
- 100-150 g witte basterdsuiker*
- 600 ml volle melk
- 50 g boter (nooit margarine)
- 1,5 theelepel geraspte nootmuskaat
- 1,5 theelepel vanille-extract
- 1,5 theelepel kaneel**
- geraspte schil van 1 citroen (alleen het gele gedeelte)**
- eventueel twee eetlepels grof gehakte noten (walnoot, pecan, amandel o.i.d.)

* afhankelijk van hoe zoet de oliebollen zijn. In mijn recept gaat heel weinig suiker, dus dan hebt u wel 150 g nodig.
** dit kunt u weglaten als u de oliebollen volgens mijn recept hebt gemaakt. Daar zit al veel kaneel en citroenrasp in.

Verwarm de oven voor op 175 graden. Snijd de oliebollen in plakken van een goede centimeter dik. Smelt de boter op laag vuur en draai het gas uit zodra de boter voor 3/4 vloeibaar is. Klop de eieren ca. 4 minuten met de mixer op de hoogste stand tot ze mooi schuimig zijn. Voeg de suiker, de nootmuskaat, het vanille-extract en eventueel de kaneel en de citroenrasp toe, gevolgd door de gesmolten boter. Mix nogmaals op de hoogste stand tot alle ingrediënten goed gemengd zijn. Zet de mixer op de laagste stand en voeg de melk toe. Roer nu eventueel de gehakte noten door het mengsel.

Leg de plakken oliebol dakpansgewijs in een ovenschaal. Giet er het eiermengsel over en laat het geheel minimaal een uur staan tot er vrijwel geen vloeistof meer te zien is; u kunt eventueel de oliebollen af en toe wat aandrukken. Zet de schaal in de oven, draai die onmiddellijk naar 150 graden en laat het oliebollenhiernamaals drie kwartier garen. Draai de temperatuur nu naar 220 graden en laat in een goed kwartier mooi bruin bakken, met een knapperig korstje aan de bovenkant. Eet warm of op kamertemperatuur.


Opruiming: kortingen tot 75%

03 januari 2013

Niet in berenvel

Ons eetlandschap was nog nooit zo geordend. Niet alleen meer op het land staat alles soort bij soort in ordentelijke rijen gerangschikt, ook in de super, die grote verworvenheid van de twintigste eeuw, vinden we onze gading in rotten uitgestald waarbij we naar believen een greep doen in de overvloed, slechts beperkt door de bestedingsruimte op onze pinpassen.

De vergelijking dringt zich op met wilde dieren in een dierentuin. Hun kostje is gekocht, maar je hoeft geen briljant bioloog te zijn om te zien dat verveling hun grootste vijand is. Sleur is comfortabel, maar je wordt er niet gelukkig van.

Op zondag 13 januari ga ik resoluut het junglekapmes zetten in die sleur. Waar en hoe laat ik dat ga doen is precies bekend: de locatie is Kasteel Groeneveld in Baarn, de tijd 12:30. Hoe ik dat ga doen is een ander verhaal: daar heb ik op dit moment evenmin nog een idee van als de cro-magnon 's morgens wist waar zijn avondeten uit zou bestaan—en of er überhaupt wel avondeten zou zijn.

Kortom, we gaan op avontuur. Maar stel u gerust: de wildernis zal gul zijn. U hoeft dus geen boterhammen mee. En om op een veelgestelde vraag te antwoorden: nee, ik geef de presentatie niet in berenvel. Die mogelijkheid was wel opengehouden, maar de crowdfunding leverde niet het in mijn ogen toch alleszins bescheiden streefbedrag op. De beer is daar trouwens wel blij mee.

Op dit moment blijkt het evenement overigens al geheel volgeboekt. Wel kunt u eventueel op de reservelijst die, zo wijst de ervaring uit, niet zelden nog een aantal plaatsen (€ 30,-- p.p.) oplevert. Belangstelling? Uw mail mag naar eetschrijver appeltaartje gmail punt com.



Tot 40% extra korting op winters assortiment!