Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

31 augustus 2011

Aksie!

Pepernoten in augustus: ze verdelen het volk mogelijk nog méér dan de politiek doet. Want mag het nou eigenlijk of niet, het traditionele sinterklaassnoepgoed nog tijdens de metereologische zomer uitstallen in je winkel? Nog even en de restanten van dit jaar kunnen meteen weer in de schappen voor de vroegkopers.

Tja, waarom liggen de pepernoten op dit moment alweer in de schappen van een enkele Spar en menig Kruidvat? Om twee redenen: omdat er bedrijven zijn die ze aanbieden en omdat er mensen zijn die ze kopen--niet zo maar kopen, maar verschrikkelijk graag willen kopen. Zo graag, dat ze elkaar via de internets vragen naar vroege vangsten. Het eerste kievitsei is er niets bij.

Aan de andere kant is er ook veel ergernis. Op de site van het onvolprezen blad Eisma Voedingsmiddelenindustrie kan er gestemd worden over de wenselijkheid van pepernoten in augustus. Momenteel vindt 60% dat pepernoten bij de winter horen, 20% vindt het geen probleem omdat de consument het koopt, terwijl nog eens 20% het voorbehoud maakt dat Sint en zijn knecht niet op de verpakking mogen voorkomen. De ronde getallen lijken erop te wijzen dat het aantal stemmers vooralsnog precies 10 bedraagt, maar toch.

Persoonlijk--en ongetwijfeld komen er nu weer reacties van mensen die mij een dominee vinden--vind ik dat pepernoten net zo min thuishoren in augustus als frambozen in december. Natuurlijk, de consument koopt het wel, want die wil niet zo lang zonder zitten. Maar daarmee gaat wel het bijzondere eraf, en dat is jammer. Het hele jaar door "ze zijn er weer"? Ik weet het niet, hoor, maar op de één of andere manier gaat de lol daar toch vanaf.

Wat mij betreft moet het er maar eens mee uit zijn, met al dat sinterklaassnoep dat al in de winkel ligt als de goedheiligman zelf nog in zijn zwembroek naast het zwembad van zijn Spaanse optrekje ligt. Kortom, om de ouderwetse noot vast te houden: aksie! Bij deze roep ik de Eerste Nederlandse Zomerpepernotenverkopersboycot uit. Pepernoten in het schap? Weg uit die winkel! En dat minstens tot 1 november. Dan ben ik nog mild, vind ik.

30 augustus 2011

Al een tijdje trouwens

Bij mijn visman stond vandaag een groot bord buiten: "ze zijn er weer!". Met deze jubelkreet werden mosselen bedoeld. Nu zijn er al enkele weken mosselen, maar dat weten alleen de Vlamingen massaal. Wij Nederlanders willen nog altijd in overgrote meerderheid dat de R in de maand zit. Eerder mag het niet.

Over oesters heerst dezelfde misvatting. Een verder totaal niet ter zake doend scribent heeft mij eens een buitengewoon vrolijke dag bezorgd door pontificaal mee te delen dat het Franse woord huîtres een verbastering was van huit Rs, wat dan weer zou slaan op de acht maanden met de letter R in de naam. Ja, wat mensen soms uit hun duim zuigen, je gelooft het niet.

Enfin, mosselen dus. Ik ga vandaag iets doen wat ik zelden of nooit doe: ik ga een ingezonden recept publiceren. De eetlezeres die het mij toestuurde was Marjon Borsboom, die twitteraars kennen als @COPYkleiner. Ik heb het gemaakt en vond het erg lekker. Het lijkt in zekere zin wel wat op een recept dat ik ooit kreeg van de Canadese topkok Victor Bongo, maar het is een stuk eenvoudiger en ook de ingrediënten zullen minder problemen stellen. Het is wel een heel sensuele belevenis van fluweel met vlammetjes.

Aziatische mosselen

Nodig voor 4 personen:

- 2 kg mosselen
- 1 blikje kokosmelk
- 1 flinke scheut gembersiroop
- 1 flinke scheut witte wijn
- 1 scheut Thaise vissaus
- 1 fijngesneden rode peper (zonder zaadjes)
- bos koriander

Leg de mosselen in koud water en verwijder exemplaren die open blijven staan. Doe alle ingrediënten behalve de koriander in een pan en laat aan de kook komen. Doe er dan pas de mosselen bij, leg het deksel op de pan en laat, nog steeds op hoog vuur, weer aan de kook komen. Begint het deksel te dansen, neem het dan van de pan, schud de mosselen even op, leg het deksel weer op de pan en laat op hoog vuur verder koken. Herhaal het opschudden zo vaak als nodig. Houd het vuur hoog: de mosselen moeten in de stoom staan. Als alle mosselen open zijn (dat duurt een minuutje of tien), is het gerecht klaar.

Knip of snijd tijdens het koken van de mosselen de koriander klein en zet deze in een schaaltje op tafel. Dien de mosselen op met het kookvocht apart in een kommetje. Pak de mossels met een schelp en doop ze eerst in het kookvocht en dan in de koriander.

29 augustus 2011

Hoe het dus ook kan

Tja, het is me wat met die vleesconsumptie. Die moet terug, en als u dat niet gelooft, dan wonen wij op verschillende planeten en ontbreekt elke basis voor begrip. Een ideaal moment, dunkt me, om het mooie adagium van Michael Pollan in de praktijk te brengen: "eat less, pay more". Niks kiloknaller. Subliem vlees dat van een goede veehouder via een goede slager is gegaan. Duur, ja, maar aan zulk vlees één keer per week heb je vele malen meer plezier dan aan zevenmaal treurlapjes. Zo doe ik het.

Maar het kan natuurlijk ook anders. Je kunt ook op de fundamentalistische toer gaan en over al het vleselijke (van bord zo niet van bed) op vertoornde wijze de banvloek uitroepen. Er zijn individuen voor wie dat de Enige Juiste Weg is. Gewoonlijk spreken zij dit ook met die hoorbare hoofdletters uit.

Let wel, ik heb vegetariërs zowel onder mijn vrienden als in mijn familiekring. Prima mensen met wie wederzijds respect voor elkaars leefwijze heel goed mogelijk is. Over die mensen heb ik het hier nadrukkelijk niet.

Ik doel nu op die militante vegetariërs die menen hun boodschap het best over het voetlicht te kunnen brengen door in niet mis te verstane bewoordingen uit te weiden over de geestelijke onvolkomenheid van de primitievelingen onder ons die nog verkiezen zich met dood dier te voeden. Zij worden des te onuitstaanbaarder wanneer zij hun fundamentalistische visie overgieten met een pseudo-wetenschappelijk sausje dat er qua wolligheid zowaar in slaagt het geitenwollen gepsychologiseer van de jaren '60 ruimschoots te overtreffen. Je houdt het anno 2011 niet meer voor mogelijk, maar het kan.

Ik weet niet hoe het met u is, lezer, maar ik kreeg na kennisneming van betreffend betoog stante pede de neiging om uit pure recalcitrantie mijn vegetarische plannen voor de avondmaaltijd te laten varen en ze in te ruilen voor iets met dubbele biefstukken, desnoods van de kiloknaller--en mocht die gesloten zijn, dan voelde ik mij zelfs nog wel bereid voor het eerst sinds 1995 eens een McDonalds binnen te stappen. Zo averechts werkte het verhaal op mij. De gedachte dat je een vermeende misstand het best kunt aanpakken door degene aan wie je hem toeschrijft eens flink te beledigen en te kleineren is al niet meer het loutere domein van bepaalde politieke kringen, dat blijkt wel.

Gelukkig regende het.

26 augustus 2011

Plus geeft 30% minder

Kijk, even duidelijk: minder vlees eten is goed. Onze planeet kan namelijk een bevolking van 7 miljard carnivoren van westers kaliber niet aan. Zelf eet ik nog maar hooguit drie keer per week een vleesmaaltijd. En dat vlees komt nóóit van de kiloknaller.

Ik kan die vleesvermindering dus prima zelf regelen en heb er geen behoefte aan dat mij een stuk "vlees" wordt verkocht dat in werkelijkheid voor eenderde uit plantaardige bestanddelen van mij onbekende kwaliteit en herkomst bestaat. En in elk geval ga ik op mijn achterste benen staan als zoiets als "vlees" wordt geëtiketteerd. Dat is namelijk bedrog, en in strijd met de warenwet--ongeacht de nobele zaak die men ermee zegt te dienen. Ik zou het tenslotte ook niet accepteren dat men mij een runderlapje als tonijn verkoopt met als argument dat de tonijn een bedreigde vissoort is.

Robert Jan van Houten (dank!) kan dus gerust zijn: ook Plus zal ik goed in de gaten houden nu het een kloon van de AH-prijswinnaar op de markt gaat brengen. Ik vind het prima dat het gebeurt, op voorwaarde dat erop staat wat erin zit. En wat dat betreft, Plus: vertel ook eens wat meer over die plantaardige ingrediënten dan AH kennelijk nodig vindt. Want ook daarvan wil ik best graag weten of het allemaal een beetje verantwoord is. Voor sommige plantaardige producten worden namelijk ook halve regenwouden gekapt.

25 augustus 2011

Neveneffect?



Voor iemand als ik die minstens één keer per week Amerikaanse pancakes op het ontbijtmenu zet, is het natuurlijk onmisbaar: ahornsiroop. En met name Amerikanen en Canadezen zullen op de vraag "wat doe je met maple syrup" in koor hetzelfde antwoord geven.

Maar dat hebben we mis, vindt producent Horizon. Ahornsiroop gebruik je namelijk bij de citroensapkuur. Alleen als je daarna nog over hebt, mag je er eventueel "toetjes, gebak en pannekoeken" mee zoeten.

Hoeveel kopers van ahornsiroop zouden in Nederland (of één van de andere talloze landen in de taal waarvan deze zelfde tekst staat afgedrukt) die citroensapkuur doen? Ik geef zonder schaamte toe dat ik er zelfs nog nooit van gehoord had, en nu ik ervan gehoord heb, geloof ik niet dat ik er veel mee te maken wil hebben.

Enfin, even kijkend naar de kaft van dat boekje snap je dat we hier te maken hebben met een gevalletje de ene hand wast op de buik van de andere. Zo zie je maar dat het er met producten uit de natuurvoedingswinkel ook niet altijd even zuiver aan toe gaat.

24 augustus 2011

Waar we echt op zaten te wachten

Zelf ben ik een brontosaurus. Ik heb een mobiele telefoon waarmee ik bel (onderdrukt gelach), sms (geschater) en af en toe een fotootje of filmpje maak (gegier en geluid van handen die op dijen slaan). Het zal u duidelijk zijn, eetlezer: mijn mobiele telefoon is géén iPhone.

Met de iPhone bellen zie je weliswaar iemand af en toe doen, maar het gaat natuurlijk om de appjes. Die nemen je allerlei essentiële zaken vlot en makkelijk uit handen. En stel u gerust: ook de liefhebber van lekker eten wordt niet vergeten.

Zo kan inmiddels in de App Store voor de spotprijs van € 1,59 de Melon Meter worden gedownload. Wie dit hebbeding bezit, is gegarandeerd voor het laatst in zijn leven met een onrijpe meloen thuisgekomen. De telefoon met de microfoonzijde bij de gewenste vrucht houden, kloppen tot het apparaat zegt dat het genoeg is en voilà: uw telefoon (ook handig voor occasioneel bellen) vertelt u feilloos of u de vrucht met gerust gemoed mee naar huis kunt nemen.

Ik zei het al: ik ben een brontosaurus. Ik doe het namelijk zó (homerisch gelach en onmiskenbare tekenen van ademnood): ik neem de meloen in de hand, houd hem bij mijn neus en ga na of hij naar rijpe meloen ruikt. Doet hij dat, dan kan ik ervan op aan dat het ook daadwerkelijk om een rijpe meloen gáát. Ik weet het, het is van een infantiele eenvoud, maar het lukt altijd. De methode heeft trouwens nog een ander voordeel: hij werkt ook feilloos voor allerlei ander fruit.

Maar ja, aan reukzin is geen geld te verdienen. Met types als ik los je die crisis dus echt niet op.

23 augustus 2011

Koken met Henry

Op onderstaande video werd ik gewezen door eetlezer PaulO. Ik vond hem te leuk om niet met u te delen. Met zo ongeveer alle clichés van de amateurkookvideo wordt de vloer aangeveegd.

22 augustus 2011

Crisis? Hoezo crisis?

Het kan nog zo slecht niet zijn met de economie van een land waarvan de burgers zich vooral druk maken om files en vermageringsdiëten, zeg ik altijd maar. En zelfs in deze tijd met kelderende beurzen en angst voor een diepe recessie blijken Amerikanen zich nog altijd af te vragen welke smaak ijs ze nu weer eens aan hun hond zullen voeren. Vanille? Of toch maar pindakaas?

Goed, nieuw blijkt deze decadentie niet te zijn, al was ik er tot vandaag volkomen onkundig van. En natuurlijk is het flauw om verbanden te leggen met de situatie in de Hoorn van Afrika, al vraag ik me af waarom het tot de etiquette behoort om mensen die per se willen ontkennen dat overvloed op de ene plek samenhangt met tekorten op de anderen in dat waandenkbeeld te bevestigen. Weet u het?

Hoe dan ook: ijsjes. Voor honden. Die lactose-intolerant zijn. Tja.

19 augustus 2011

Eindelijk! Zelfbeeldverbetering voor zesjarigen

Jong geleerd is oud gedaan, en laten we eerlijk zijn: diëten is het voorland van elke vrouw in het derde millennium. Daar kun je je maar beter zo vroeg mogelijk bij neerleggen. Dit soort gedachten hebben mogelijk door het hoofd gespeeld van Paul Kramer uit Hawaï toen hij besloot het hiernaast afgebeelde boekwerkje te schrijven. De hoofdpersoon is 14, maar blijkens het persbericht is het werkje geschikt voor meisjes van 4 tot 8 jaar oud.

"Maggie heeft zoveel potentieel dat verborgen is gebleven onder haar extra gewicht", verklaart de blurb, zorgvuldig het stigmatiserende woord "overgewicht" vermijdend. "Maar mettertijd krijgt Maggie dank zij training en hard werken meer en meer vertrouwen en ontwikkelt ze een positief zelfbeeld".

Zelfbeeldverbetering voor zesjarigen, gekker moet het toch niet worden en zoiets kan alleen in Amerika. Nou, ja en nee. Om te beginnen komt dit boekje over een maand of twee ook in Groot-Brittannië op de markt, zodat je moet concluderen dat iemand meent ook Europese kleuters middels dit werkje aan een beter zelfbeeld te kunnen helpen.

Amerikaanse toestanden dus? Dat wordt regelmatig geroepen en niet zelden is dat ook terecht. Maar in dit geval moeten we een lans breken voor de Amerikanen, die kennelijk wel degelijk ook hun grenzen kennen. Op amazon.com buitelen de verontwaardigde commentaren over elkaar heen, en ook op de site van Barnes & Noble moet Maggie het doen met de minimale waardering van één ster. Zo te zien zijn ze zelfs in de compleet dieetverdwaasde VS nog niet helemaal hun verstand verloren.

Geen idee of Paul Kramer flink gaat verdienen aan zijn boekje. Maar wij vermoeden zo dat hij toch beter een vervolg kan gaan schrijven op zijn eerdere werkje Louie The Mobster Lobster.

18 augustus 2011

Ongedocumenteerde genialiteit

Je hebt soms van die momenten. Of misschien moet ik het juister zeggen: ik heb soms van die momenten. Momenten dat ik echt geïnspireerd iets in de keuken iets tot stand sta te brengen, en er even geen moment aan denk dat ik die genialiteit ook nog met een ander wilt delen. Of ze eventueel zelf nog eens reproduceren.

Afgelopen vrijdag gaf mijn geliefde G. een tea voor haar collega's. Dat is niet hetzelfde als dat ze op de thee komen. Hoewel je één of meer potten thee zet, zijn er mensen die in het geheel geen thee drinken. In plaats daarvan drinken ze prosecco, of een sapje, of zelfs bier. Het gaat daarentegen om de hapjes, zoete en hartige. Die waren ook heel aardig gelukt, zoals vaste eetlezers al weten.

Eén van de dingen die ik maakte was een sandwich met komkommer en muntgelei. Dat is fris op fris en ontzettend lekker. Muntgelei is in Engeland zo ongeveer overal te koop, maar hier hebben we iets raars met producten uit munt: de grootgrutter denkt dat we ze niet lusten, dus biedt hij ze niet aan, dus kennen we ze niet en krijgt de grootgrutter nog gelijk ook want wat je niet kent kun je niet lusten. Gelukkig staat op mijn balkon een grote kruidentuin met onder meer Marokkaanse munt en sowieso gaat er niets boven zelfgemaakt.

De muntgelei was vreselijk lekker. Wat u zegt: die moet ik nog eens maken en het recept wilt u natuurlijk ook wel hebben. Maar dat gaat dus niet. Totaal niets heb ik gedocumenteerd. Ik weet dat ik de blaadjes munt van de steeltjes heb gescheiden, dat ik alles in met een glazen potje op de bodem van een steelpannetje heb aangestampt, dat ik kokend water (hoeveel?) heb toegevoegd (om te zorgen dat het groen ook zo groen mogelijk bleef), dat ik dat geheel een paar minuten (drie? vijf?) heb laten koken, dat ik de munt eruit heb gevist en het vocht heb laten afkoelen, dat ik het vocht met de muntblaadjes en zonder de steeltjes door de staafmixer heb gehaald, dat ik dit mengsel heb gezoet met wat witte basterdsuiker (hoeveel?) en er wat citroensap (idem) bij heb gedaan, dat ik een paar eetlepels (twee? drie?) van het vocht weer heb verhit en er enkele blaadjes geweekte gelatine (drie? vier?) in heb opgelost, dat ik alles weer bij elkaar heb gedaan en het geheel een uurtje of vier in de koelkast heb laten opstijven.

Het resultaat was de lekkerste muntgelei die ik ooit geproefd had. Des te frustrerender is dat ik alleen maar kan hopen dat ik het kunstje nog eens kan. Ik ben daar momenteel moed voor aan het verzamelen. Als het weer zo goed lukt, deel ik alle ins en outs met u. Beloofd.

17 augustus 2011

Frisse moed

Het recept voor een dagelijks blog is eigenlijk simpel. Je moet een onderwerp hebben om iets van te vinden, vervolgens moet je daar iets van vinden en dat moet je dan in enigszins leesbare en liefst originele bewoordingen ventileren. Dat herhaal je dan de volgende dag. Een kind kan de was doen.

Heel soms zitten er van die dagen tussen dat dit eenvoudige procédé niet in zijn volgende versnelling wil schakelen. Zo had ik hier een onderwerp waar ik best iets van wilde vinden. Nederlanders drinken a) liever cola dan wat dan ook b) ondanks de koele zomer alwéér meer frisdrank dan vorig jaar en c) zowaar minder light frisdranken.

Ik heb dus, zoals gezegd, het gevoel dat ik daar iets van zou moeten vinden. Maar hoe ik ook zoek, ik vind niets, laat staan dáárvan. Ik neem het voor kennisgeving aan. Het is net of het in een ander, héél ver land gebeurt, wat natuurlijk in zekere zin ook zo is. En ben je daar éénmaal, dan zit je vast. Want wat je niet vindt, kun je ook niet in enigszins leesbare en liefst originele bewoordingen ventileren.

Bij bloggen ligt trouwens ook altijd de hypocrisie op de loer. Een maandje of wat geleden heb ik immers ook cola gekocht en die heb ik na een paar weken zowaar ook opgedronken. Hij was trouwens helemaal niet onaardig. Hij smaakte eigenlijk vooral naar gember.

Wilde u dit nu allemaal weten? Ik betwijfel het. Of eigenlijk weet ik wel redelijk zeker van niet. Zoals gezegd: het recept is simpel. Maar ga er maar aan staan, 1440 keer achter elkaar.

16 augustus 2011

Revelatie




15 augustus 2011

Schaalvergroting of ketenverkorting?

In een paar dagen kocht Unilever de Bulgaarse ijsfabrikant Darko, Plukon Royale het Duitse pluimveebedrijf Stolle en Heineken twee niet met name genoemde bierbrouwerijen in Ethiopië. In snel tempo komt steeds meer voedsel in steeds minder handen.

Dat is enigszins zorgwekkend, want over de voedselsituatie in de wereld op termijn bestaan gerede twijfels. Regelmatig hoor je filosofen al de overtuiging uitspreken dat de volgende grote oorlog een voedseloorlog zal blijken. Ik weet niet of het zo ver komt, maar ik moet eerlijk toegeven dat een dergelijk scenario ook mijn voorstellingsvermogen niet te boven gaat.

Tijdens de beurscrisis van de afgelopen weken viel al op dat voedselgiganten wereldwijd in alle chaos behoorlijk overeind bleven en regelmatig zelfs winst boekten. Dat is niet voor niets. Wie het voedsel heeft, heeft de toekomst. En in die omstandigheden is het ontstaan van steeds grotere machtsconcentraties een ontwikkeling om goed in de gaten te houden.

Toch is het niet de enige trend. Aan de andere kant van het spectrum werken de kleinschalige bedrijven onverminderd aan die andere manier om efficiënter om te springen met voedseldistributie: ketenverkorting. Steeds meer tussenhandel wordt uitgeschakeld, steeds meer voedsel gaat van producent via een minimum aan tussenstations naar de consument. Was het vijf jaar geleden voor een groot deel van de Nederlandse bevolking praktisch nog ondoenlijk om buiten een handjevol supermarkten om in een groot deel van zijn behoefte aan voedsel te voorzien, dan wordt dat vandaag de dag steeds makkelijker.

De vraag is welke van de twee trends het gaat winnen. Krijgt het kapitaal de bovenhand of blijkt uiteindelijk de creativiteit sterker? Eerlijk gezegd hoop ik op het laatste. En waar ik een jaar of twee geleden nog behoorlijk pessimistisch was, verwacht ik dat ook steeds meer. Een goede zaak, want pluriformiteit is een groot goed. Dat moeten we koesteren. En gelukkig hebben wij als consumenten het in extremis voor het zeggen.

12 augustus 2011

After tea


Waarde eetlezers, u had mij even gemist vandaag. Ik had dan ook het nodige voor te bereiden. Niet alleen sta ik morgen weer op locatie met mijn margaritaijs, ook gaf mijn geliefde G. vandaag bij ons thuis een tea voor haar team. De eer van de catering viel mij te beurt. Mij dunkt dat het er allemaal niet slecht uitziet.

Ik wil daarom vandaag volstaan met een stukje waar u boos over kunt worden, en wat mij betreft zelfs heel boos, en dat (weliswaar in het Engels) geheel voor zichzelf spreekt. Ik vraag me af of dit soort totaal waanzinnige toestanden mogelijk ons voorland is. Daar moet je toch niet aan denken.

(dank Steeph)

11 augustus 2011

Gestrekt

In het kader van de Afslanktip van de Dag: als u naar de super gaat, kunt u beter een karretje nemen dan een mandje. Tenminste, dat weet het AD ons vandaag in een komkommereditie te vertellen. Enigszins verbazend, want dragen lijkt toch--marginaal--meer energie te kosten dan rollen. Maar het zit anders.

Het heeft allemaal te maken met de houding van de arm. Die is bij het duwen van een wagentje gestrekt en bij het dragen van een mandje gebogen. En nu heeft Bram van den Bergh, psycholoog verbonden aan de Erasmusuniversiteit, ontdekt dat een gebogen arm sneller een beloningsgevoel oproept dan een gestrekte. En daardoor koop je--het staat allemaal als een huis--meer chocola.

De oplettende AD-lezer zal met enige verwarring hebben gekeken naar de foto bij het artikel. Daarop zien we een resoluut eigentijdse vrouw die het mandje in de hand van de, jawel, gestrekte arm draagt. Wie bij zijn volgende bezoek aan de buurtsuper even rondkijkt, zal zien dat veruit de meeste mandjeswinkelaars hun mandje zó dragen. Als ze het al dragen, want de meesten slepen het tegenwoordig achter zich aan, in elk geval bij 's lands grootste kruidenier, waar het in de schappen vermoedelijk wachten is op de komische DVD met struikelpartijen die zijn opgenomen middels de camera's in de winkel. Maar dat terzijde.

Bram van den Bergh had misschien beter even in zijn buurtsuper kunnen gaan kijken dan in een prentenboek uit het begin van de vorige eeuw, waarin de dames rond de dorpspomp een babbel maken, elk met heur rieten mandje bevallig aan de onderarm en al dan niet onder het genot van een smakelijk stukje chocola. Is er daar bij de Erasmusuniversiteit nou niemand die wetenschappers in dit soort situaties tegen zichzelf beschermt?

10 augustus 2011

Origineel


Toen ik ruim vijf jaar en 650.000 unieke bezoekers geleden met dit blog begon, was één van de eerste dingen die ik deed even de woorden "eetschrijven" en "eetschrijver" googelen. Hoewel het op zichzelf heel logische samengestelde woorden zijn, haalden ze allebei zegge en schrijve nul hits. Inmiddels is dat wel anders. Hoewel de meeste zoekresultaten nog steeds over mij gaan, blijken steeds meer culicollega's zichzelf en hun vakgenoten "eetschrijver" te noemen. Nick Trachet in Brussel (dank Lieveke Goossens) is bepaald niet de eerste.

Zit ik ermee? Niet echt. Sterker: als kind droomde ik er al van ooit eens een woord te bedenken dat de Van Dale zou halen en een betere kandidaat is er nog niet geweest. Wat dat betreft vat ik de brede navolging maar op als een eerbetoon. Slechte ideeën worden zelden gekopieerd.

Iets anders wordt het bij écht jatwerk. Ik heb al zó vaak stukjes die hier zijn verschenen (vaak uiteraard die die ik ook zelf als de beste beschouw) woord voor woord gekopieerd elders zien staan met daaronder de naam van mij volkomen onbekende personen, dat ik meer dan eens heb overwogen deze webstek maar helemaal te sluiten en in plaats daarvan mijn overpeinzingen in boekvorm op te tekenen. Laat ik niet uitweiden over de redenen waarom ik dat nog steeds niet gedaan heb, maar leuk is het niet.

Het dieptepunt van deze gang van zaken kwam eerder deze week. Ik ontving van Google, het bedrijf waar Blogger onder valt en waar dit blog gehost is, een mail waarin stond dat één van mijn stukjes offline was gehaald na een klacht wegens plagiaat. Als ik de details daarvan wilde weten, moest ik op eigen kosten een advocaat in de arm nemen die het allemaal voor me uit kon zoeken. Heb ik intussen het lef het gewraakte stukje opnieuw te plaatsen, dan zal Google mijn account beëindigen en mijn blog verwijderen.

Het betreffende stukje is inderdaad één van die die na plaatsing integraal gejat zijn. Mijn vermoeden is dan ook dat één van deze dieven van intellectueel eigendom zo brutaal als de beul mijn verhaal als zijn eigen heeft geclaimd. Helaas weet ik niet welke van de zes deze brutaliteit heeft begaan, maar één ding weet ik wel: Eetschrijven, het blog met bijdragen bedacht en geschreven door de originele Eetschrijver, heeft zijn langste tijd bij Blogger gehad. Want dit, waarde eetlezer, is werkelijk te gek voor woorden.

En nee, ook nu stop ik niet met bloggen. Nog niet.

09 augustus 2011

De eerlijke slager

Een paar duizend animal cops hebben we (aan opzoeken hoe dat in het Nederlands heet is onze regering nog niet toegekomen), maar die zorgen vooral voor dieren die je kunt zien. De dieren die op ons bord terecht komen, blijven uit het zicht. Daar valt dus niet meer te scoren en je hoeft er niet lief voor te zijn.

Gisteren deed Ger Koopmans van regeringspartij CDA in een interview in de Volkskrant daar nog een schepje bovenop. Hij vindt het een "geweldige misvatting" dat consumenten meer willen betalen voor vlees, hij bagatelliseert de toenemende vraag naar biologisch verantwoord vlees ("iets meer, niet in enorme mate") en orakelt en passant dat dierenwelzijn en minder milieu-uitstoot "nooit samengaan".

Tja, minder vlees eten mag op dit moment nog een modieuze optie zijn, ik twijfel er geen moment aan dat het binnen een generatie bittere noodzaak gaat worden. Er gaan eenvoudig te veel calorieën verloren met vleesproductie om op de huidige schaal houdbaar te blijven. Daar kan Koopmans ("die term bio-industrie gebruik ik niet") de ogen voor sluiten, maar dat maakt hem vooral tot een struisvogel.

Hij heeft gelijk dat het een nog (te) groot deel van de consumenten totaal niets kan schelen waar hun vlees vandaan komt en hoe het dier waarvan het afkomstig is (vooral niet aan denken!) geleefd heeft, maar dat verandert nog wel. Binnen één of twee decennia kun je erop rekenen dat vlees een grote luxe is en per calorie een veelvoud zal kosten van een gemiddeld plantaardig voedingsmiddel. En we eten tenslotte ook niet allemaal elke dag truffel.

Voor mensen die wel graag (regelmatig of af en toe) vlees willen eten en nú al willen laten zien dat ze het cynische gedachtegoed van Ger Koopmans niet delen, komen er gelukkig steeds meer alternatieven. Wie even verder kijkt dan de kiloknaller en de schappen van de super (waar trouwens diervriendelijkheid kennelijk al belangrijk genoeg is om er minstens voor de Bühne een bijdrage aan te leveren) kan terecht bij steeds meer scharrel- en biologische slagers. Al moet je daar nog regelmatig flink voor omfietsen.

Dat laatste hoeft nu ook niet meer, nu de biologische/scharrelslager zijn opwachting heeft gemaakt in de wondere wereld van de webwinkel. OKvlees, een initiatief van Peter Kolster, opende deze week zijn webwinkel waar de "courante delen" van hetzij biologische hetzij scharrelteelt voor het uitzoeken liggen. Minder courant vlees kan worden besteld.

De site van de zelfverklaarde "eerlijke slager" ziet er mooi uit en er is veel aan gedaan om het bestelproces zo makkelijk mogelijk te maken. Het vlees kan vervolgens bij de klant thuis worden bezorgd of op een centraal punt worden afgehaald. Ook is er veel uitleg over de filosofie van het bedrijf, dat zoekt naar een optimaal evenzicht tussen het welzijn van de dieren, de producenten en de afnemers. Dat ziet er allemaal goed doortimmerd uit.

Nee, ik heb er nog niets besteld om de eenvoudige reden dat ik zelf nog maar weinig vlees eet en deze week nog geen vleesdag had ingelast. Maar ik ben beslist van plan binnenkort eens de proef op de som te nemen. Daar is het initiatief sympathiek genoeg voor, zelfs voor wie het cynische betoog van CDA-er Koopmans niet gelezen heeft.

08 augustus 2011

Oeps! Eieren vallen wel mee

Je komt ze vaker tegen dan je bij kunt houden, dit soort berichten waarin voorlichtingsinstanties tot de ontdekking komen dat, oeps, deze of gene voedingsproducten bij nader inzien toch niet zo slecht zijn voor onze gezondheid als ze tot nu toe zijn afgeschilderd. Ik heb het er ook regelmatig over.

Nu is deze specifieke conclusie betreffende eieren nog niet overgenomen door de Gezondheidsraad en gaat het natuurlijk om een studie in opdracht van de partij die gebaat is bij veel afzet van eieren. Toch lijkt de kans me niet gering dat deze conclusie inderdaad wordt overgenomen.

De vraag blijft wat mij betreft: wanneer gaan voorlichtingsinstanties als de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum uit de dozijnen afzwakkingen en bijstellingen die we in de afgelopen jaren al hebben gezien eens de conclusie trekken dat een wat minder categorische toon hun zou passen? Want laten we eerlijk zijn: ook de waarschijnlijkheid dat het cholesterolgehalte in de voeding niet één op één gerelateerd is aan de cholesterolspiegel van het bloed is allesbehalve nieuw. Dit viel zelfs in de jaren '80 al in serieuze, goed onderbouwde studies te lezen.

Met gezondheidsclaims die onvoldoende onderbouwd zijn wordt geheel terecht de vloer aangeveegd. Maar hoe zit het met de onderbouwing van gezondheidswaarschuwingen? Kunnen we het daar eens over gaan hebben?

05 augustus 2011

Non-nieuws (nou ja, niet echt natuurlijk)

Daar zou je natuurlijk een grapje over kunnen maken: hoezo, Unilever uit de levensmiddelen? Máákten ze die dan? Maar goed: Unilever is dus van plan een klapper te maken door al zijn activiteiten inzake pakjes, zakjes en bakjes met eetbare inhoud aan de meestbiedende te verkopen.

Nou ja, niet helemaal. De meest gesuikerde spullen moeten binnenboord blijven, want ijsjes en frisdranken zijn de cash cows waarin in de komende jaren nog gigantische groei wordt verwacht. Goed, ook zij zullen te maken krijgen met stijgende grondstofprijzen, maar wat dondert dat, bij die winsten. In het segment Savoury, Dressings & Spreads is de concurrentie een stuk steviger.

Het zal vermoedelijk weinig en hoogstwaarschijnlijk helemaal niets veranderen aan het assortiment in de modale super. Maar wie benieuwd was waarom Unilever vanmorgen als slechts één van twee fondsen in de plus stond aan de AEX: daarom dus.

04 augustus 2011

De onweerlegbaarheid van grote getallen

Kwantitatieve studies, op zich is er geen speld tussen te krijgen. Je telt, je stelt vast: feit. Verklaren hoeft niet eens, al kom je daar wel verder mee. Wat dat betreft zijn kwantitatieve studies misschien wel de eerlijkste en de meest confronterende in de wetenschap.

Toch zijn ze niet per definitie zaligmakend. Ook kwantitatieve studies zijn manipuleerbaar. Bijvoorbeeld door te starten met een niet-representatief staal, ik noem maar een voorbeeld. Je komt dan toch weer uit bij het oude adagium van hele waarheden, halve waarheden en statistieken.

Zo vraag ik me bij deze studie, waar de snoepindustrie zich ongetwijfeld vergenoegd bij in de handen wrijft, af waar het addertje--of is het een anaconda?--onder het gras zit. Want dit gelóóf ik doodgewoon niet. Of ben ik nu te cynisch? Eetlezer, wat denkt u?

03 augustus 2011

Als de tongtest faalt

Eigenlijk is het zijn van eetschrijver een permanente staat van verwarring. Zo lees ik vandaag weer dat Schotse wetenschappers in hun nopjes zijn met twee door hen ontwikkelde waterdichte manieren om echte whisky van nep te onderscheiden. Mooi, denk ik dan, en fijn voor de producenten die vast te lijden hebben van die namaak op de markt. Maar tegelijkertijd lees ik in zo'n bericht een heel andere boodschap.

Want wat moet ik er nu uit opmaken dat er wetenschappers van de Strathclyde University, gewapend met infrarood-spectrografen en caramelkleurmeters, aan te pas moeten komen om namaak van echt te onderscheiden? Het eerste wat ik hieruit concludeer is dat ik, als gewone liefhebber, net zo goed namaak kan drinken aangezien ik bij het genieten van een goed glas single malt doorgaans niet gewapend pleeg te zijn met voornoemde hulpmiddelen.

Ik ben in elk geval op slag nieuwsgierig geworden naar zo'n Nikka Miyagikyou Single Malt uit Japan. Friese whisky heb ik al eens geproefd.

02 augustus 2011

Mufcakes

Mijn geliefde G. is helemaal into muffins, dus haar collega's vonden dit wel een leuk cadeau voor haar verjaardag--dat vind ik trouwens ook, daar niet van.

Maar mijn verwarring is er niet minder om. "Muffin" en "cupcake" zijn allebei Engelse woorden voor gebak dat onderling wel enige uiterlijke gelijkenis vertoont. Maar waarom zou een Duitse Muffinständer nou in het Nederlands ineens een cupcakestandaard heten? Vooral omdat de afbeelding duidelijk cupcakes laat zien en dat woord ook gewoon bestaat in het Duits.

Nou ja, Xenos is Grieks voor vreemd. Laten we daar de oplossing dan maar in zoeken.

01 augustus 2011

Nog eens Bras

Erg summier waren ze, mijn bijschriften bij de foto's van de memorabele lunch die mijn geliefde G. en ik nog geen week geleden genoten bij Michel Bras in Laguiole. Mijn eigen schuld, want zulke dingen moet ik gewoon opschrijven in plaats van erop te vertrouwen dat het hele menu terug te vinden is op internet.

Gelukkig zijn het--en dit meen ik zeer oprecht--buitengewoon vriendelijke mensen bij Bras. Zojuist kreeg ik op mijn verzoek het hele menu toegestuurd. Wel even wat anders, dus ik laat u graag meedelen in de (weliswaar Franse) poëzie van dit bijzondere restaurant.



tout marine:
les côtes de bourrache blanche à l'huile d'olive;
des fleurs & des feuilles iodées.



aujourd'hui "classique":
le gargouillou de jeunes légumes;
graines & herbes, lait de poule à la navette.



mûrie, comme il se doit;
une bonne tomate dite steack à l'olive,
des fleurs & des basilics.



"tout soleil":
la cèbe de Lézignan confite à l'olive noire;
un jus de tomate fraîche.



une cueillette de la hêtraie toute proche:
la poêlée de girolles & la courgette romanesco;
pêche plate & un lait aromatisé.



les premiers du marché:
le chou-­rave doré à l'orange confite;
bouillon moussé aux céréales torréfiées.



tuber mélanosporum;
des pois & des pousses de pois;
une crème aux truffes de Comprégnac.



sur une interprétation du coulant, originel de 81;
le biscuit tiède d'abricots coulant;
crème glacée à l'amandon de pruneau, pistache.



provocant mais tellement gourmand…
à grignoter, une gaufrette de pomme de terre,
crème au beurre noisette & caramel au beurre salé.



canailleries: des cornets garnis au grè de vos envies

Voor de Bühne (2)

Marketeers weten het: consumenten kiezen vaak eerst en fabriceren daarna de argumentatie erbij. Ze kopen bijvoorbeeld een tokkiebak met vierwielaandrijving en overtuigen zichzelf van de juistheid van hun keuze met het argument dat ze hun kinderen daarin zo veilig vervoeren. En natuurlijk kopen consumenten wat ze lekker vinden, mits ze hun schuldgevoel over hun ongezonde leefwijze weg kunnen argumenteren.

McDonald's weet dat ook. Daarom is de gigant al jaren bezig met het verbeteren van het eigen imago. Zo nam hij een paar jaar geleden een aantal salades op in zijn assortiment. Boze tongen beweren dat dit louter tot doel had behalve de vaders ook de moeders van de kinderen die de doelgroep vormen over de drempel te trekken, en wie zal zeggen dat daar niets in zit?

En nu trekt McDonalds zich dus de kritiek op de voedingswaarde van het Happy Meal aan. Niet dat die kritiek nieuw is, maar misschien begint ze nu pas voelbaar te worden in de omzet. In elk geval heeft de hamburgerfabriek besloten er allemaal iets aan te gaan dóen. En dan hebben we het niet over halve maatregelen. Zo wordt de hoeveelheid zout in het kinderfestijn in de komende vier jaar elk jaar liefst met 3,66% verlaagd, ja, fluit u maar even. Bovendien wordt de hoeveelheid suiker, verzadigde vetten en calorieën verminderd. Met hoeveel? Nou, eh... verminderd dus. Misschien dat we de details te weten komen als het nieuwe appje over de voedingswaarde beschikbaar komt.

Als klap op de vuurpijl wordt een deel van de frietjes vervangen door schijfjes appel. Whoo. Hoeveel frietjes? Eh... dat ontdekken we later. Aan de andere kant: als de consument liever geen appel heeft maar gewoon de vette bek wil, kan dat ook.

In die omstandigheden lijkt het me bepaald geen overbodige luxe dat Ronald McDonald in hoogsteigen persoon op toernee gaat langs gezondheidsorganisaties en ouderverenigingen. Want in zo'n halfhartige portie niks zal je flink wat woorden moeten kloppen om het nog wat te laten voorstellen. Ik zou zeggen, Ronald: neem voor elke presentatie even een hapje Mars.