Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

31 mei 2011

De Lada

Mail! "Hoe was die uitdrukking van u nu ook weer? Iets met een Lada. Ik heb gezocht op uw blog, maar ik kon hem nergens vinden". Ik heb deze zoekende teruggemaild, maar natuurlijk hoort deze gevleugelde uitdrukking van mij gewoon hier te staan. Bij deze:

Als Nederlanders hun auto net zo kochten als hun eten, reed bijna iedereen in een tweedehands Lada.

Zegt het voort. Het liefst met mijn naam erbij natuurlijk, want ik heb altijd al eens in een aforismenboekje willen staan.

30 mei 2011

Babydieet

Ik heb nog even goed gekeken, maar het stukje is niet van 1 april. "Ik denk dat mensen vreemd opkijken, wanneer ik in de trein een potje champignonrisotto met kip leeglepel (...). Vooral omdat er op het potje een grote lachende baby staat met de tekst: vanaf 6 maanden.

Soms, eetlezer, zijn er van die dingen die van zichzelf al zó zot zijn, dat alles wat je erover zegt geheel overbodig is. Dit is er zo één. "Het eten van babyvoeding is ontzettend hip en Lady Gaga, Jennifer Aniston en Reese Witherspoon hebben er hun figuur aan te danken".

Het figuur dat ze hiermee slaan in elk geval wel, ja. Je kunt in Amerika prima eten, hoor, maar Amerikaanse toestanden heten niet voor niets zo.

27 mei 2011

(geen) Komkommertijd

Eerst kwamen ze nog even uit Duitsland, maar onze oosterburen waren slachtoffer, geen dader. Ze kwamen in feite uit Spanje en hoewel NOS-nieuwslezer Rachid Finge nog even meldde dat ze van een Nederlandse teler kwamen, bleek ook dat niet waar.

Feit is dat er komkommers in omloop zijn waar je ziek van wordt, en goed ziek ook. Ze zijn besmet met de EHEC-bacterie, een variant van e-coli die ook gezonde mensen stevig te pakken kan nemen. De bacterie is afkomstig uit de veeteelt; de komkommers raken besmet doordat ze met dierlijke mest worden geteeld.

Vervelend is dat de consument onmiddellijk van geen komkommer wil weten. Op zich wel begrijpelijk onder het motto "liever blode Jan dan dode Jan", maar zuur voor de Nederlandse telers die part noch deel hebben aan dit probleem en voor wie het seizoen nu zo ongeveer aarzelend moet beginnen.

Ro Bergenhenegouwen, de "komkommerman" van Twitter, was in elk geval woest: "Heel het voorjaar aan het vechten tegen Spaanse dumpkomkommers en nu helpt Spanje buiten zijn seizoen onze consument naar de sodemieter! Bedankt Spanje!".

Nou doet Spanje dat natuurlijk niet alleen. Sterker: wij zouden hier niet één Spaanse komkommer eten als we (zowel in als buiten het seizoen) niet zo van goedkope komkommers hielden en de super ons daarin niet graag terwille zou zijn. Hetzelfde geldt overigens voor Duitsland, en natuurlijk gaat het ook niet alleen over komkommers.

Nu kunnen dit soort dingen in principe overal voorvallen, maar feit is wel dat Spanje, net als Frankrijk overigens, duidelijk minder alert lijkt op voedselveiligheid dan andere EU-landen. Hier zien we de keerzijde van het verenigde Europa: de interne markt is vrij, maar elk land is vrij om zijn eigen eisen te stellen. De bureaucratie kan ons, kortom, niet helpen.

Wie wel? Wijzelf! Wij zouden gewoon kunnen besluiten dat wij niet zo nodig voor een dubbeltje op de eerste rang hoeven te zitten en allerlei goedkope groenten en fruit over het hele continent laten reizen. Dat is niet alleen slecht voor het milieu en voor de smaak van wat er bij ons op tafel komt, maar ook voor de Nederlandse landbouw. En, zoals opnieuw blijkt, soms ook voor onze eigen gezondheid.

Ik heb hier een Nederlandse komkommer van een prima teler en ik ga die straks eens lekker opeten. En ik spreek u maandag weer.

26 mei 2011

Ondergronds op herhaling

Er zijn van die dagen dat je onderwerp zich vanzelf aandient. Vandaag is zo'n dag. Vanmorgen werd immers bekendgemaakt waar culi's al reikhalzend naar uitkeken: de datum voor alweer de vierde undergroundboerenmarkt. Dat wordt zondag 19 juni, ongetwijfeld op een plek "ergens in Amsterdam".

Waarom niet gewoon verteld waar? Omdat het in Nederland--behalve, vreemd genoeg, op Koninginnedag--niet is toegestaan voedsel te verkopen buiten de reguliere kanalen om. Rare regel dus eigenlijk, gezien die uitzondering. Goed, voedselveiligheid is belangrijk, dan zien we maar weer eens nu in Duitsland problemen zijn ontstaan met een nieuwe "superbacterie" op groenten, maar je zou denken dat dat dan ook op 30 april geldt. Maar nee: dan mag iedere nitwit op straat in de gloeiendhete zon hamburgers roosteren waarvan niemand een idee heeft waaruit ze bestaan, hoe ze bewaard zijn en of de verkoper ook enige sjoege van voedselveilig bereiden heeft. Je moet concluderen dat hier eerder bureaucratie in het spel is dan principes.

In elk geval is de Amsterdamse politie nog meermaals komen controleren op de locatie van de vorige undergroundboerenmarkt, waar natuurlijk nooit meer een undergroundboerenboef te vangen is geweest. De locatie van het komende evenement blijft ook weer tot op het laatste moment geheim en wie de kanalen niet kent, vist achter het net. De beste manier om dat te voorkomen is op het onvolprezen Twitter te zoeken op de hashtag #undergroundboerenmarkt. Wie er zelf iets wil gaan verkopen, neemt contact op met marjan(appeltaartje)talkinfoodPUNTnl. Zij is in haar eentje de strenge ballotagecommissie.

Even voor de duidelijkheid: boeren zul je op de undergroundboerenmarkt niet vinden. Sterker, het evenement is alleen toegankelijk voor (semi-)hobbyisten die geen deel uitmaken van de reguliere distributiekanalen. Eigenlijk een markt voor microproducenten dus, maar dat maakt het allemaal des te leuker.

Vorige keer verkocht ik er niet alleen Louisiana style knoflookmayonaise en frambozenmeringues, maar zorgde ik er bovendien voor live muziek. Wat ik er deze keer kom doen? Dat weet ik nog niet zeker--helaas ziet het er zelfs naar uit dat ik verstek moet laten gaan wegens in het buitenland, al voor de derde keer. Eerlijk zeggen? Daar baal ik stevig van. Want de undergroundboerenmarkt is leuk, en voor iedereen in Nederland die er niet bij is geldt dat hij/zij ofwel ongelijk heeft, ofwel bij de politie is.

EDIT: Eten verkopen door particulieren schijnt op Koninginnedag ook verboden te zijn. Daar schijnt zich alleen op die dag gewoon niemand zich iets van aan te trekken. Soms grijpt de sterke arm der wet zelfs in, wordt mij verzekerd. Dat u 't maar weet.

25 mei 2011

Zoo gezond


Gisteren mocht ik voor de verandering eens in heel andere keukens kijken: die van Artis. Buitengewoon fascinerend. Ik kwam er overigens achter dat er geen levende dieren aan de levende have daar worden gevoerd, met uitzondering van meelwormen voor de stokstaartjes. De grote katten in de mooiste dierentuin van Nederland zijn allemaal aaseters geworden. Maar in de keuken van het apenverblijf was er toch wat grond voor vrolijkheid. Ook die kleine apen blijken er namelijk groot mee te worden. Tja, ze zullen het wel weten, daar. Of zouden ze zich ook laten foppen door die reclame?

Grappig om zoiets in het oog te krijgen als je toevallig net naast antipakjesprinses Karin staat.

24 mei 2011

Omdat ú het (niet) wilt

De Consumentenbond gelooft--mogelijk niet geheel ten onrechte--enorm in de macht van de consument. Heel het raderwerk staat stil als uw machtige arm dat wil en zo, u kent dat. Vooropgesteld natuurlijk dat die machtige arm een vuist maakt. En die vuist moet worden gemaakt omdat de industrie en de overheid te weinig doen, vindt de Consumentenbond.

Waar gaat het om? Om zout. Daar eten we veel te veel van, grotendeels geheel tegen wil en dank, zo betoogt de Bond. Omdat industriëlen het spul bij bakken in ons eten stoppen, ondanks dat het ongezond is. Dat dat mogelijk wel los zou kunnen lopen, wordt er niet bij gezegd maar ja, voedingswetenschappelijke inzichten zijn net een mierenhoop: alles krioelt door elkaar.

Toch is het raar met dat zout. De voedingsindustrie zegt namelijk dat dat in ons eten zit omdat wij het zo lekker vinden. En eerlijk is eerlijk, dat zou nog wel eens kunnen kloppen ook. Nogal bizar om nu te verwachten dat wij (nou ja, ik niet want ik eet eigenlijk nooit uit pakjes, bakjes en zakjes en bepaal dus zélf hoeveel zout er in mijn eigen gaat) voor de deur van Unilever zullen gaan posten om te eisen dat die heilzame zoutreductie er nu eindelijk eens komt. Of, doe eens gek, allemaal ineens al dat prefab-voedsel links zullen laten liggen.

Aan de andere kant: als dit werkt, zie ik grote mogelijkheden. Dan krijgen we ongetwijfeld rokers nog wel zo ver dat ze gaan ijveren voor een algeheel rookverbod. Omdat ze, hoewel ze het goedje geestdriftig kopen en consumeren, natuurlijk zelf heel goed weten dat het niet goed voor ze is en het verstand bij de mens tenslotte altijd zegeviert.

23 mei 2011

Hints

Nee, eetschrijven.nl is geen receptenblog. Receptenblogs zijn er al genoeg en zo'n goede kok ben ik nou ook weer niet. Maar soms, als ik zo één twee drie niet iets zie om me hier over op te winden, vind ik het toch wel heel handig dat ik graag kook en een map vol eigen recepten heb.

Zo is het vandaag mooi weer en dan krijgt menigeen trek in ijs. En laat ik nou toevallig vorige week weer eens een verrukkelijk ijsje hebben gedraaid in mijn zelfvriezende Nemox, één van de beste investeringen die ik ooit gedaan heb. Toen ik vanmiddag op Twitter vroeg of zo'n recept in goede aarde zou vallen, buitelden de reacties van mensen die best een lekker ijsje bliefden over elkaar heen. Nou, dat is duidelijk.

IJs van munt en basilicum

Nodig:

- 400 ml volle melk
- 250 ml slagroom
- 3 eierdooiers
- 6 eetlepels witte basterdsuiker
- 1 flinke bos munt, liefst van de Turk of Marokkaan
- 1 bos basilicum

Schenk de melk in een pannetje, verhit hem tot ca. 70 graden en draai het vuur op de laagste stand. Klop intussen de eierdooiers los met de suiker tot ze licht kleuren en schuimig zien en klop ze vervolgens door de melk. Blijf kloppen tot de massa licht begint te binden, draai het gas uit en klop dan nog minstens vijf minuten door. Laat helemaal afkoelen.

Gebruik van de munt en de basilicum alleen de blaadjes. Doe deze met wat room in de mengbeker van de staafmixer en pureer ze grondig. Roer er vervolgens de rest van de room bij en vervolgens de afgekoelde melk. Laat vriezen en eet liefst meteen daarna op.

20 mei 2011

Hiep

Als je jarig bent, hoef je niet te bloggen schijnt het. Dat krijg ik tenminste te horen nu ik word ontvoerd voor een verrassingsfeestprogramma ter gedenking van mijn 56-jarig bestaan. Misschien later, misschien ook niet. Geniet van de dag en eet lekker: dat doe ik ook.

19 mei 2011

Eten = super

Gewoon maar een paar kruiden die ik de laatste tijd in mijn keuken had: dragon, kervel, ijzerkruid. Drie kruiden die mijn oma heel normaal zou hebben gevonden, maar waarvan veel Nederlanders de smaak niet meer kennen. Waarom niet? Omdat ze meestal niet in de super liggen. En eten komt uit de super.

Ja, echt. Hoe ver dat gaat, kon ik onlangs weer eens constateren. Ik las een stukje in Adformatie met de titel "consument geeft alleen nog geld uit in supermarkt". Ja, dat klopt. De groentenspecialist, de slager, de bakker: ze krijgen steeds minder klandizie en verdwijnen in rap tempo uit het straatbeeld. Ooit kon je nog zeggen dat dat kwam doordat Nederlandse consumenten graag zo min mogelijk uitgaven aan hun eten. Tegenwoordig is het vermoedelijk steeds vaker omdat ze echt geen idee meer hebben dat je nog ergens anders dan in de supermarkt iets te eten kunt kopen.

Dat blijkt uit het stukje. Dat gaat namelijk helemaal niet over het links laten liggen van de kleine voedselspecialist. Die bestaat niet eens, wat betreft de auteur van dit stukje, of is in elk geval zodanig quantité négligeable geworden dat hij het noemen niet waar is. Nee, het gaat erom dat wij ons geld steeds meer aan eten besteden en steeds minder aan non-food.

Hoezo, minder aan non-food? Wat is dat spul uit de super dan? Maar alle gekheid op een stokje: het is echt de omgekeerde wereld. Werden de supers in Nederland ooit exorbitant groot doordat onze landgenoten van de hele EU het kleinste gedeelte van hun besteedbaar inkomen aan voedsel uitgeven, nu worden ze nog groter omdat we eindelijk inzien dat voedsel toch wel heel essentieel is in vergelijking met games of dvd's.

Het zou goed nieuws kunnen zijn voor de boeren. Maar ik vrees dat alleen Appie en zijn kornuiten er goed bij boeren.

18 mei 2011

Becel nog lang geen 50 jaar goed

"Becel, al 50 jaar goed voor hart en bloedvaten", jubelt Unilever in zijn reclame voor dit broodsmeerseltje. Maar de Reclame Code Commissie steekt een stokje voor de juichkreet. "Misleidend en onwaar", luidt de uitspraak op een klacht van een consument.

De uitspraak (van 28 april jl.) is definitief, want de beroepstermijn van 14 dagen is inmiddels ruimschoots verstreken. Hoewel de Reclame Code Commissie een zgn. "autodisciplinair" orgaan binnen het reclamewezen is en als zodanig geen bindende uitspraken doet, is het wel zeker dat Unilever zich zal conformeren aan de aanbeveling om niet langer met de gewraakte slogan te adverteren.

Op zich een interessante casus. In de beginjaren van het product bevatte Becel een relatief grote hoeveelheid transvetten (ca. 7%). Volgens de huidige inzichten zijn transvetten nadelig voor hart en bloedvaten. Daarnaast bevatte Becel geruime tijd wel een grote hoeveelheid linolzuur (omega-6), maar weinig tot geen alfa-linoleenzuur (omega-3), terwijl sindsdien het inzicht is gegroeid dat een te grote inname van omega-6 de opname van het eveneens noodzakelijke omega-3 verhindert.

Becel verweerde zich met te stellen dat ook in de beginjaren Becel in elk geval gezonder was dan andere margarines, boter of reuzel en dat de claim relatief moet worden bezien. De RCC veegde dit verweer van tafel: beter betekent nog niet goed.

De belangrijkste vraag die met deze kwestie opnieuw actueel wordt is: in hoeverre heeft de huidige stand van de wetenschap de wijsheid in pacht? Het antwoord op die vraag luidt hoogstwaarschijnlijk nog steeds: niet. Er is nauwelijks complexere materie dan de interactie tussen voeding en gezondheid en anno 2011 buitelen de nieuwe inzichten sneller over elkaar heen dan ooit.

Unilever stelt dat je in ieder geval op dit moment Becel "goed voor hart en bloedvaten" mag noemen. Je kunt je geredelijk afvragen hoe de Reclame Code Commissie daar in 2061 over zal denken. Ik zet er mijn geld alvast niet op.

17 mei 2011

Snuffelen in keukens

Volgende week, op zaterdag 28 en zondag 29 mei van 12:00 tot 17:00 uur, zijn in Amsterdam de Restaurant Open Dagen. Daar kan ik natuurlijk veel over zeggen, maar u kunt veel beter gewoon even zelf gaan kijken wat er tijdens deze twee dagen allemaal in de hoofdstad te beleven is en welke restaurants er allemaal meedoen.

Ja, dat vond ik nou ook: leuk! Zo leuk dat ik de organisatie belde en met wat gewichtigdoenerij ("jazeker, u spreekt met niemand minder dan dé eetschrijver van eetschrijven.nl") twee deelnemerspassen lospeuterde, ter waarde van liefst 10 euro elk. Niet voor mij, maar voor ú. Dat was tenslotte alweer even geleden.

Met die twee passen en de bijbehorende reserveringscodes hebt u op zaterdag 28 mei niet alleen toegang tot alle deelnemende restaurants en verwerft u het recht daar activiteiten reserveren, u krijgt ook nog eens overal een gratis amuse aangeboden. Wat u verder eet en drinkt, moet wel gewoon ter plaatse worden afgerekend.

Lijkt u dat leuk? Reageer dan vliegensvlug op dit bericht met de tekst "Dit lijkt me leuk"*. Staat u bovenaan de lijst met reacties, dan mag u mij een mailtje met uw naam en adres sturen via de link in de kolom rechts (wel even de spambeveiliging in het adres verwijderen). Ik stuur u dan de reserveringscodes per mail en de deelnemerspasjes per post.

Of ik zelf nog wat ga doen? Jazeker! Ik ga de Masterclass volgen bij Peter Lute. Misschien dat ik dan volgende keer meer succes heb bij Masterchef.

*Nou, vooruit. Een andere tekst mag ook. Bijvoorbeeld "wat bent u toch goed voor ons, eetschrijver".

16 mei 2011

BecelVers

(opklikbaar tot leesbaar)

Er zijn er gelukkig steeds meer, aanbieders van verse waren op internet. Ze slagen er ook steeds beter in hun zalen te organiseren. Maar het is zoals altijd wanneer een concept groter wordt en meer in de mainstream ingebed raakt: je moet kritischer worden op de kwaliteit.

Neem nu BestelVers.nl. Druiven en appels buiten het seizoen. Aardbeien voor 1,75 per pond, zodat je weet dat het doorsnee Elsanta's van de veiling zijn waaraan de teler weinig verdient. Maar dat is allemaal het ergste nog niet. Zelfs die slagroom in de spuitbus is nog niet de grootste giller.

Nee, dat je bij BestelVers geacht wordt je Becel online te bestellen. Vermoedelijk omdat verse margarine recht van de boer zoveel beter is dan margarine uit de supermarkt. Of zoiets.

(dank webtic)

P.S. Waar ik was, eetlezer? Gewoon aan mijn pc. Maar de duvel speelt er soms mee: afgelopen vrijdag lag de complete bloggersoftware eruit, vandaag een groot deel van de dag mijn ADSL-verbinding. Een oefening in zen, moet u maar denken, vermoedelijk meer voor mij dan voor u.

12 mei 2011

IJs voor iemand

Mijn geheugen werkt meestal uitstekend: ik kan me vaak de meest onwaarschijnlijke en triviale details nog herinneren. Op andere momenten gaapt er ineens een gat op een gênante plek. Zo weet ik echt niet meer wie mij om dit recept heeft gevraagd en ik kan het niet meer vinden ook. Maar goed, goed vanilleijs wilde iemand.

Het is wat met dat vanilleijs. Als je het googelt, wordt je gevraagd of je misschien "vanille ijs" bedoelde. Engelse ziekte, waar ik niet aan meedoe. Vanilleijs is één woord en als we dat nou gewoon vol hadden gehouden, was er misschien niet een hele leesluie generatie opgegroeid. Ja, opa moet af en toe even mopperen.

En nu we het toch over Engels hebben: daar bestaat de uitdrukking plain vanilla. Dat betekent zoiets als oersimpel of doodgewoon. Nederlanders zijn trouwens niet anders: ook wij vinden vanilleijs over het algemeen maar saai. Dat komt vermoedelijk doordat de overgrote meerderheid van wat in Nederland als vanilleijs wordt verkocht niet van vanille is gemaakt, maar van een chemisch troepje dat er in de beleving van de analfabeters die wij helaas in overgrote meerderheid zijn een beetje op lijkt. Echt vanilleijs--je herkent het aan de spikkeltjes--is goddelijk.

Ik zat ooit, vele jaren geleden en in een ander professioneel leven, in een vergadering met mensen van het chemiebedrijf Rhône Poulenc waarbij één van de aanwezigen trots opmerkte dat dat bedrijf "alle vanille ter wereld produceerde". Misschien had ik niet zo hard moeten lachen toen. Echte vanille komt dus niet uit een chemische fabriek. Het is de peul van een orchidee, die wij in onze onwetendheid ooit "vanillestokje" hebben genoemd. En daarvan maak je dus ijs. Verbijsterend lekker ijs. En wel zó:

Vanilleijs

Nodig:

- 400 ml biologische volle melk
- 250 ml biologische slagroom
- 2 dooiers van biologische eieren
- 6 eetlepels witte basterdsuiker
- 1 vanillestokje van goede kwaliteit

Snijd het vanillestokje in de lengte doormidden en doe het met de melk in een pannetje. Verhit de melk tot tegen het kookpunt en draai het vuur helemaal laag zodat de melk tegen de kook aan blijft (zet desnoods op een sudderplaatje). Laat zo een half uur of langer trekken.
Draai het vuur uit en vis de twee halve vanillestokjes uit de melk. Schraap met een scherp mesje het merg eruit en klop dit met een garde door de melk (bewaar de uitgeschraapte stokjes en gebruik die bv. om suiker mee te parfumeren).
Draai het vuur weer op de laagste stand aan. Klop de eierdooiers los met de suiker tot ze licht kleuren en schuimig zien en klop ze vervolgens door de melk. Blijf kloppen tot de massa licht begint te binden. Draai het vuur uit en blijf deze vla nog minstens tien minuten kloppen om te voorkomen dat de dooiers klontjes vormen. Laat afkoelen tot kamertemperatuur. Roer er de koude room door. Als u een zelfvriezende ijsmachine hebt, kan het mengsel er nu meteen in. Hebt u zo'n machine met een koelelememt, laat het mengsel dan nog even in de koelkast goed koud worden vóór u laat vriezen. Liefst binnen een uur geheel opeten, wat overigens geen enkele moeite zal kosten.

11 mei 2011

Hartig nieuws

Tja, ik roep het al jaren: de wisselwerking tussen voeding en gezondheid is zó complex, dat we voorlopig de hele waarheid nog niet boven tafel hebben. Daarvoor eten we simpelweg te gevarieerd. Om nog maar te zwijgen van de complexiteit van individuele voedingsmiddelen.

Nu zout weer. De Vlaamse krant Het Laatste Nieuws heeft er iets over te vertellen: acht jaar studie aan de KU Leuven zou hebben uitgewezen dat flink zout eten lang niet zo slecht zou zijn als we dachten, en dat het zelfs de kans op een hartaanval kan beperken.

Inderdaad: "kan beperken", staat er. Wat dat betreft wel jammer dat zo'n website die van deze ontdekking melding maakt, dat meteen weer opschaalt tot "Zout verlaagt kans op hartaanval". Kijk, dat staat dus nergens, maar vreemd genoeg staat het wel als kop boven elk artikel over de studie dat je op internet vindt. Nee, natuurlijk is dat helemaal niet vreemd, want we weten al dat de pr-jongens van de verschillende universiteiten niet vies zijn van een vet aangezette kop boven een persbericht, zonder veel relatie met wat de onderzoekers in feite hebben aangetroffen.

Als koppensnellende lezer mag je dus nu gerust weer geloven dat zout het nieuwe Becel Pro-Activ is, terwijl Prof. Staessen nog wel nadrukkelijk stelt dat beperking van de zoutinname een goed idee blijft voor mensen met hoge bloeddruk of eerdere hartproblemen. Eigenlijk is dat gewoon misdadig.

Want inderdaad: niks "zout is goed voor je hart". Vermoedelijk dan. Verzorgd schrijven is namelijk niet iedereen gegeven, getuige het uiterst verwarrende begin van de slotalinea. Enfin, andere media hebben gelukkig een betere eindredactie. Maar kennelijk geen kritische, gezien die kop dus.

10 mei 2011

"Smaakaardbei" onbegrijpelijke term

U zult het misschien niet zo van mij verwachten, maar ik ben het voor wat betreft die term "smaakaardbeien" helemaal eens met Ko Hoogmoed (Dag in, dag uit--de Volkskrant). Ik vind het totaal onbegrijpelijk dat dit fruit onder die naam door het leven moet.

Wat de normale situatie zou zijn: de aardbeien die nu "smaakaardbeien" worden genoemd, krijgen gewoon het label "aardbeien". Wat momenteel als "aardbeien" wordt verkocht, verdient in grote meerderheid de betiteling "wansmaakaardbeien".

Naar ik echter begrepen heb, zijn de producenten en distributeurs van wansmaakaardbeien niet tot een dergelijke move bereid. Tja, dan moeten we met die aardbeien die er niet alleen als aardbeien uitzien maar bovendien ook naar aardbeien smaken--ja, écht--wel moeilijk blijven doen. Smaakaardbeien dus. 't Is niet anders.

09 mei 2011

Goedkoper dan suiker

Suiker bij je product, ik had het er al over. Lekker goedkoop, maar het kan natuurlijk nog goedkoper: lucht. Het heeft nog meer voordelen: lucht smaakt niet viezig mierzoet en je wordt er ook niet dik van. Er zijn zelfs producten die er beslist op vooruit gaan door toevoeging van een flinke hoeveelheid lucht (meringue, champagne). Desondanks hoort het niet, lucht verkopen voor goed geld. Dat vond ik als knaapje al toen ik voor het laten oppompen van mijn fietsbanden een dubbeltje moest neertellen.

In Duitsland vond een consumentenorganisatie dat luchtverkopers maar eens flink aan de schandpaal moesten worden genageld. Op een opmerkelijke site staan röntgenopnamen van voorverpakte etenswaren die inzichtelijk maken hoeveel van de inhoud uit lucht bestaat, en om ons behulpzaam te zijn is ook nog het percentage weergegeven. Dat loopt flink op: tot liefst 88%. En dat terwijl in Duitsland kennelijk een richtlijn van kracht is die bepaalt dat er niet meer dan 30% lucht mag worden meeverpakt.

Voor Nederland heb ik zo'n richtlijn overigens niet kunnen vinden, maar ik zou het geen slecht idee vinden. Tenslotte zou het een goede zaak zijn als we de hoeveelheid verpakkingsmateriaal konden terugdringen. Een rem op het verpakken van lucht zou daar beslist bij helpen.

06 mei 2011

Ambochtelijk

Voor wie het nog niet wist: via Twitter houd ik permanent spreekuur. Ik beantwoord er vragen waarbij ik soms zelf ook wat leer--want nee, ik weet niet alles uit mijn hoofd en moet regelmatig zelf ook dingen naslaan. Bovendien geven vragen dikwijls ideeën voor stukjes.

Zo kwam vandaag de vraag van Philippine langs wat de term "ambachtelijk" nou eigenlijk betekent. Ha, daar zat een stukje in. Want wat mij betreft is het simpel: als een product geëtiketteerd is als "ambachtelijk", betekent dat in 999 van de duizend gevallen niets anders dan dat de producent een gehaaide copywriter heeft ingehuurd. Helaas is de term "ambachtelijk" namelijk niet beschermd.

Maar dan blijkt Philippine niet voor niets de eetschrijfcursus van Onno Kleyn te hebben gevolgd. Zij kan het niet alleen uitstekend vertellen, maar heeft er zelfs al het nodige over heen en weer gemaild. En wat blijkt zo'n producent van ambochtelijke meuk dan te beweren?

"Met ambachtelijk bedoelen wij dat een product in een fabriek op hygiënische wijze wordt geproduceerd, zonder dat er met handen het product wordt beroerd. Met onze wijze van produceren bereiken we een ambachtelijke uitstraling".

Ja, neemt u maar even een slokje. En lees dan de rest van het leerzame stukje bij Philippine.

05 mei 2011

Smikkelen van nostalgie

Karin Luiten heeft een jaloersmakend talent. Er zijn in Nederland echt maar heel weinig mensen die er er met een vrolijke combinatie van tekst en beeld in slagen mensen zó enthousiast te krijgen om zelf eens achter een fornuis te gaan staan en eens iets te proberen. En dat dat dan dus óók nog eens altijd blijkt te lukken. Ja, dat klinkt heel vanzelfsprekend, maar ik heb het met kookboeken (ook hele dure) ook wel heel anders meegemaakt.

De Heimweekeuken is weer zo'n boek waarvan je als eetschrijver wilde dat je het zelf geschreven had. Wie al bekend is met de serie uit dagblad Trouw, waar Karin voor schrijft, weet al precies waar het om gaat: 99 lezers, bekende en totaal onbekende, mochten vertellen van welk gerecht ze van binnen helemaal warm werden en wat het verhaal erachter was. Karin schreef het op en voorzag de bijdragen van de tekeningetjes die mij in elk geval altijd vrolijk maken. Resultaat: een boekje met 99 verrukkelijke verhalen en even zoveel recepten.

Denk nu vooral niet dat "De Heimweekeuken" alleen bestaat uit recepten uit grootmoeders tijd! Want behalve moeders, oma's en tantes (goed voor recepten voor kniepertjes, Fries suikerbrood en takkenbossenvlees) worden er ook herinneringen aan vroegere vaderlanden, bijzondere reizen of speciale vrienden opgevoerd. Dat resulteert dan weer in "klimmende mieren", klenäter en Georgische lamsstoof.

Resultaat is een boekje dat niet alleen aan onze smaak appelleert, maar ook nog aan onze zin voor voyeurisme, zij het dat we niet in de slaapkamer maar in de keuken koekeloeren. Zo leren we dat Harold Hamersma (van de wijngidsen) er niet vies van is voor zijn geliefde nasi goreng een kant-en-klaar bakje boemboe te kopen en dat Rick Stein (ja, ook hij) van plan is vis met passievrucht op zijn bruiloftsdiner te serveren.

Nee, ik heb geen verhaal en recept aangeleverd en natuurlijk is dat zowel voor u als voor mij jammer. Maar ja, 99 is 99. En in zekere zin sta ik er lekker toch nog in. Niet alleen omdat ik op de flaptekst mag vertellen hoe leuk ik de boekjes van Karin altijd vind, maar ook omdat Karin zichzelf zowaar "eetschrijver" blijkt te noemen, een woord dat ik ruim vijf jaar geleden hoogstpersoonlijk bedacht heb. En laat ik er nou van dromen ooit nog eens een zelfbedacht neologisme aan Van Dale bij te dragen.

Ik dwaal af. Hoewel, eigenlijk was ik bijna klaar. Ik bedoel maar: leuk! Kopen! Nu!

Bestellen bij bol.com (Eetschrijven ontvangt een kleine commissie):


De Heimweekeuken
Karin Luiten
Uitgeverij Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 0980 8
NUR: 440
Aantal pagina's: 224
Adviesprijs € 14,95

Labels:

04 mei 2011

Gemiste kans

Mail! Naar aanleiding van mijn stukje van gisteren vraagt Nathalie of ik wel eens van deze site gehoord heb. Daar kun je van elk product precies zien hoeveel suiker erin zit. "Daar sta je soms best van te kijken", vindt Nathalie.

Nou sta ik niet zo snel meer te kijken van hoeveelheden suiker, want ik lees nogal stelselmatig ingredciëntendeclaraties. Uiteraard ben ik wel even gaan kijken en zag vooral een gemiste kans. Want hoewel het idee leuk is om producten te fotograferen achter een muurtje van suikerklontjes, zie ik hier vrijwel uitsluitend producten waarin elk weldenkend mens inderdaad een forse hoeveelheid suiker verwacht. Geen Kellogg's Fruit & Fibre of, erger nog, AH Fibre Flakes & Fruit. Geen Honig erwtensoep. Geen C1000 superrosbief. Geen Liga "verantwoorde tussendoortjes" voor kinderen. Geen AH kip-kerriesalade. Geen Calvé mayonaise. Geen Cup-a-Soup. Geen Chicken Tonight.

Kijk, dat in een Mars veel suiker zit, verwacht iedereen (hoewel menigeen nog op zou kijken als hij hoorde dat die snoeperij voor ruim driekwart uit pure suiker bestaat). Maar dat een prutje om over je hartige kip te kieperen voor wel 10% uit suiker bestaat, dat verwacht je als weldenkend mens absoluut niet.

Aardig idee, zo'n site. Maar ook hier blijft de echte gemenigheid dus buiten schot.

03 mei 2011

Gekonfijt

Soms vraag je je af hoeveel studies er nog nodig zijn waarbij zaken je recht in het gezicht staren voor er een keer dieper wordt gegraven. En dan bedoel ik studies zoals deze, die voor de zoveelste keer tot de vrijblijvende vaststelling komen dat (vul bevolkingsgroep in) te veel suiker eten. Nu weer de volwassen Amerikanen.

Je zit je toch niet daadwerkelijk voor te stellen dat deze mensen allemaal 22 keer per dag met een theelepeltje een schepje suiker uit de pot nemen en dat naar binnen werken? Ongetwijfeld zal een deel van deze suiker in de vorm van klontjes in thee of koffie naar binnen gaan. En vast en zeker zal er ook de nodige zoetigheid worden geconsumeerd. Maar wie even een blik werpt op de ingrediëntendeclaraties van voorverpakte voedingswaren, weet dat het gecompliceerder ligt. En daar gaat ook deze studie maar weer heel zijdelings op in, even snel in de laatste alinea. 't Is al meer dan de meeste andere doen.

Ik heb het al vaak betoogd: in een groot aantal voorverpakte voedingswaren die mensen bij de maaltijd--dus niet als snoeperij--gebruiken, zitten flinke hoeveelheden suiker meeverwerkt. De meeste ontbijtgranen smaken mierzoet, zoeter dan menigeen lekker vindt, en hetzelfde geldt voor voorverpakte toetjes. Maar daar stopt het niet. In soepen en sauzen zit suiker, in hartige maaltijden zit suiker, in groentenconserven en zelfs in vlees zit suiker. Allemaal suiker die je als gemaksdier tegen wil en dank naar binnen werkt.

Toch zie ik eigenlijk nooit studies die eens dieper ingaan op waar die suikerinname nu eigenlijk op terug te voeren is, niet in Amerika en niet in Nederland. En ook zie ik nooit campagnes die duidelijk maken wat al die sluipsuiker nou eigenlijk voor ons doet--zoals in het geval van de gemiddelde volwassen Amerikaan 15 tot 20% (!) bovenop je dagelijkse portie calorieën leggen. Me dunkt dat menigeen daar flink van zou schrikken.

Maar ja, hoe is het met studies? Die moeten gefinancierd worden. En kennelijk is er voor producten zonder toegevoegde suikers nog geen verdienmodel dat dat mogelijk maakt. Nog steeds niet. Zodat de modale consument rustig door mag gaan zichzelf en zijn kinderen dag in dag uit de konfijten.

Ik zal erover blijven zeuren, hoor. Maar het zou fijn zijn als dat eens wat uit ging halen.

02 mei 2011

Lekker boeit niet

Bij mij in de stad zit een hamburgerrestaurant dat beweert écht lekkere hamburgers te hebben. Om die te promoten houden ze jaarlijks een wedstrijd waarin je in een half uur zo veel mogelijk van een anderhalve kilo wegend exemplaar moet zien weg te werken. Wie moet overgeven, is af.

Ze zijn er al diverse malen mee op tv geweest en concluderen daaruit dat hun promotie uitstekend werkt. Ik geef toe, bekendheid krijgen ze er wel mee. Maar--het kan aan mij liggen, hoor--ik krijg van zo'n schranswedstrijd nou nooit meteen het idee dat ik dáár moet zijn voor een lekkere hamburger. Tuurlijk, groot haalt makkelijker het nieuws dan lekker. Maar uiteindelijk weet het publiek nog altijd niets meer dan dat je de grootste hebt, en dat kotsen bij het eten van je burgers verboden is. Dat schiet niet op.

In Weert hadden ze ook een idee. Daar zouden ze, in de nasleep van Koninginnedag (dus niet zozeer op 1 wei maar op 1 mei), wel eens laten zien dat Limburg het lekkerste gebak van Nederland heeft. Aangezien de pers daarin niet geïnteresseerd is, bak je in plaats daarvan de grootste vlaai. Logisch, nietwaar? Net zoals het logisch is dat dat flink in de papieren gaat lopen als je eerste kwaliteit ingrediënten gebruikt. In plaats van 30 kg boter mik je er dus maar 30 kg margarine door. Dat scheelt weer.

Wat weten we nu dus? Dat Limburgers desgewenst een héél grote hebben. En dat ze als het erop aan komt net zo krenterig zijn als Hollanders. Missie volbracht.