Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

14 september 2011

Over fraude en luiheid

Over wat inmiddels Stapelgate (ook wel Vonk-Stapelgate) is gaan heten, is al heel wat virtuele inkt gevloeid. Kort en goed: de gegevens waarop een nogal bizarre en vooral bizar verwoorde conclusie was gebaseerd, waren van A tot Z uit de dikke duim gezogen. Gelukkig maar, want je moet er niet aan denken dat dit soort boterzachte, tendentieuze geitenwollensokkentaal beeldbepalend zou gaan worden voor de wetenschappelijke berichtgeving in publieksmedia. Ik geloof in popularisering van wetenschap, maar je kunt ook doorschieten.

Het hoeft geen betoog dat de aanvankelijke kritiek op de manier waarop ik me uitliet over wetenschappelijk onderzoek inmiddels verstomd is. Die kritiek, dat durf ik ook nu nog gerust toe te geven, was wat mij betreft ook totaal onwetenschappelijk en louter gebaseerd op boerenverstand: de conclusie dat je van het denken aan vlees hufterig wordt, leek mij al op het allereerste gezicht niet te stroken met een wetenschappelijke aanpak van de diverse disciplines in de psychologie. Gelukkig heb ik ook niet beweerd dat mijn overtuiging op wetenschappelijke leest geschoeid was. Ze bleek er niet minder juist om.

Het was overigens niet de eerste keer dat ik de vloer aanveegde met onderzoeksresultaat. Ik erger me niet alleen groen en geel aan de inaniteiten die soms worden onderzocht en de open deuren die daarbij worden ingetrapt, maar ook aan de graagte waarmee diverse media de persberichten overnemen van commerciële instanties als die weer de resultaten een onderzoek (vaker een nonderzoek) aankondigen waar zelfs de grootste naïeveling onmiddellijk een dubbele agenda achter waarneemt. Dat geldt trouwens ook voor dit bij elkaar gefantaseerde verhaal over vleesgeworden hufterigheid: de bewoordingen waarin het persbericht was gesteld, hadden bij elke goede journalist alarmbellen moeten laten rinkelen. Dat dat niet gebeurde, is wat mij betreft een symptoom van extreme luiheid.

Roos Vonk, die het betreffende bericht schreef, zat eergisteren bij Pauw en Witteman haar verhaal te doen. Daarover is al veel gezegd, maar één ding nog nauwelijks: het is dat Vonk er zelf voor zorgde haar credibiliteit als wetenschapper grondig te slopen, want de beide heren deden het niet. Kritische vraagstelling bleef uit en nergens bleek uit dat ze ook maar enigszins hun huiswerk hadden gedaan.

En daarvoor wil ik tot slot van deze onverkwikkelijke affaire een lans breken: dat media weer eens afstappen van het kritiekloos en onderzoeksloos publiceren van de meest kolderieke oprispingen van wetenschappers en dat ze een aantal kwaliteitscriteria gaan hanteren alvorens tot publicatie over te gaan. Zo zouden ze, om te beginnen, eens kunnen weigeren onderzoeksresultaten te publiceren als er niet duidelijk bij wordt vermeld wie er opdracht tot het onderzoek heeft gegeven zodat ze navraag kunnen doen naar de motivatie daarvoor. Het zou al een heel goede eerste stap zijn naar een wat serieuzere omgang met wetenschappelijke berichtgeving. Het gaat er daarbij namelijk niet uitsluitend om wie het snelst is. Grondig duurt het langst, en het wordt tijd dat met name de traditionele media zich dat weer eens gaan realiseren.

0 Comments:

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home