Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

30 juli 2010

Leve de Duitsers!

Ik geef toe, eetlezer: ik heb het makkelijk. Mijn geliefde G. verjaart rond deze tijd en zij is verzot op cantharellen. Ik verwen haar daar dan ook graag mee rond deze feestelijke gelegenheid--omdat ik dus nooit vergeet dat eind juli de vreugdevolle tijd aanbreekt van dit lekkers.

Maar toch ben ik een beetje bedroefd. Want toen ik mij gisteren bij mijn favoriete lokale groentenjuwelier vervoegde, bleek hij geen cantharellen voor mij te hebben. O ja, het is er de tijd voor, zeker meneer, maar de mensen, ziet u, die wéten dat niet. En dus blijf ik ermee zitten als ik ze in huis haal.

Nee, dat was ik met de goede man eens: dat willen we niet. Maar jammer is het wel, dat ik dit culinair gezien zo feestelijke moment twee dagen moet uitstellen zodat er speciaal voor mij een pondje van deze heerlijkheidjes kan worden aangevoerd--waarna de negotie weer een jammerlijk cantharelloze aanblik zal bieden. Nee, ik zal niet zeggen dat het uw schuld is, want ik vermoed dat u wel beter weet. Maar ik zie wel dat er op het punt van de cantharel nog véél ontwikkelingswerk te doen is.

De Duitsers--wij kijken etensgewijs vaak op hen neer en dat is wat mij betreft meestal geheel ten onrechte--weten het wel. Zij kijken reikhalzend uit naar het moment dat er weer frische Pfifferlinge zijn en geen enkel restaurant haalt het daar in zijn hoofd een speciaal Pfifferlingemenü achterwege te laten. Hele restaurantzalen zitten zich daar simultaan aan het lekkers te goed te doen en wie het niet heeft, trekt amper volk. En hier weten wij in overgrote meerderheid van niets.

Ja, natuurlijk weet u beter. Maar u bent dan ook een originele eetlezer. Desondanks wil ik u vragen mij een genoegen te doen. Wilt u al uw kennissen vertellen dat er nú, vanaf eind juli dus, verse cantharellen zijn? En wilt u hen op het hart drukken bij hun leverancier vooral naar dit culinaire geluk te vragen, zodat deze laatste weet dat hij ruimhartig kan inkopen? Bij voorbaat mijn hartelijke dank!

29 juli 2010

Verbieden?

Ja, natuurlijk is het volslagen belachelijk, een schnitzel van een kilo op de kaart zetten. En dan ook nog met een liter bier ernaast. Je eet je er een complete indigestie aan. En het is bepaald niet meer van deze tijd ook. Milieu, weet u wel. En zelfs honderd gram per dag--inclusief broodbeleg en snacks--is al meer dan genoeg.

Maar verbieden? Nog afgezien van de wenselijkheid, zou ik niet weten hoe. Waar moet de strafbaarheid dan beginnen? Bij een kilo? 750 gram? 500? 300? Wat vindt u, eetlezer?

28 juli 2010

Lieglimonade

Nieuws uit de VS: Vitaminwater is niet gezond. Dat heeft een federale rechtbank beslist. De in de VS gebruikte slogan Keeps You Healthy as a Horse vond de edelachtbare een "absurde claim" voor een drankje dat aanzienlijk meer suiker bevat dan vitaminen. Fabrikant Coca-Cola probeerde zelfs nog aan te voeren dat "iedereen toch wist" dat dit soort claims onzin waren: vergeefs.

In Nederland is Vitaminwater ook te koop en in tegenstelling tot de VS mag het hier voluit zijn onterechte gezonde imago uitdragen: de stichting "Ik Kies Bewust" heeft het goedje toestemming gegeven om het betreffende logo te voeren en verklaart daarmee in feite dat het een goede keuze is voor mensen die op hun lijn willen letten. Hoe kan dat nou?

Het kan geen kwaad om de marketingtruc waar Nederlanders in forse aantallen intrappen hier nog eens uit de doeken te doen. Door de naamgeving suggereert de fabrikant dat zijn flesjes water bevatten dat met vitaminen extra gezond is gemaakt, een indruk die nog versterkt wordt doordat het goedje, op aanbeveling van de marketingafdeling van Nederlands distributeur Vrumona in de super tussen het bronwater staat. Tegenover de stichting "Ik Kies Bewust" verklaart Vrumona echter dat het gaat om een frisdrank die minder calorieën bevat dan andere frisdranken. Daarmee is het drankje in het segment frisdranken inderdaad een minder onverantwoorde keuze dan een aantal andere. Natuurlijk is het ook een veel minder gezonde bewuste keuze dan water. Coca-Cola bevat per 100 ml 42 kCal, Vitaminwater 19, water uiteraard 0,0.

Ook in Nederland ligt Vitaminwater onder vuur, wat uiteraard niet naar de zin is van Vrumona. Volgens de marketingjongens daar bewijzen de goede verkoopresultaten dat er behoefte is aan het suikerwatertje met zijn suggestieve benaming. Dat je volgens die redenering dus nóg beter Coca-Cola kunt kopen, worden wij geacht niet te bedenken.

Nog één keer: wie een frisdrank tegenover de consument water noemt, belatafelt de kluit en hoort teruggefloten te worden in plaats van aangemoedigd. Héél soms zou je hier wel eens wat Amerikaansere toestanden willen.

27 juli 2010

Deze dus wel?

Wacht, dit moet ik even goed begrijpen: al sinds jaar en dag zijn er bij AH het hele jaar door louter Griekse kersen te krijgen, en nu er dan eindelijk fruit van eigen bodem verkrijgbaar is (wat ik, laat dat meteen gezegd zijn, op zich bijzonder waardeer; ik vind het zelfs volkomen normaal dat een doosje daarvan 3,99 kost tegen 2,49 voor die Griekse import) krijgen die vervolgens meteen een etiket "smaakvolle kersen"?

Wat ik me nu dus afvraag: houdt dit nu een schuldbekentenis in voor wat betreft die andere waar we al jaren mee zijn afgescheept?

Overigens--al heeft dat niet in het bijzonder met de kersen te maken--zou deze oude mopperpot het oprecht waarderen als we op dit moment met elkaar konden afspreken dat we allemaal ophouden met "smaakvol" te schrijven als we "smakelijk" bedoelen.

23 juli 2010

Zonder

Ik ga tot en met maandag weg, naar Londen om precies te zijn, en ik neem mijn laptop niet mee. Dat moet een mens af en toe, vind ik.

Eén van de hoogtepunten van mijn tripje wordt overigens een etentje in restaurant Benares van Atul Kochhar. Deze spice master, bekend van diverse BBC-programma's, heeft zo ongeveer in zijn eentje de keuken van India opnieuw uitgevonden. Wordt geweldig.

Hoe dan ook: tot dinsdag!

22 juli 2010

Op een stokje

Snobistisch, elitair, arrogant... je krijgt wat te horen als je een pleidooi houdt voor smakelijk zomerfruit. Dat gaat je niet in de koude kleren zitten. Een eetschrijver is ook maar een mens met gevoel, en dat wordt wel eens vergeten. Logisch dat ik koortsachtig op zoek ging naar een thema dat culinair verantwoord en toch democratisch geprijsd zou zijn. En zowaar: dat vond ik. Slechts 46,5 cent per traktatie: dat moet kunnen.

De dank gaat naar Meneer Wateetons (bekijk, als u op zijn site bent, meteen maar even dat hilarische filmpje met die schapen), die het citroenijsje met een stokje van drop een maand of twee geleden op Twitter tot een trending topic maakte. Meneer Wateetons is, als hij enthousiast raakt, bijzonder aanstekelijk. Hoewel ik te dien tijde in het verre Québec zat waar drop een marginaal en kwijnend bestaan leidt, werd ik door het virus aangestoken.

Maar ja, u weet hoe dat gaat met nieuwe media. Wat de ene dag nog hot is, is de volgende dag alweer koud. En hoewel die laatste hoedanigheid voor een ijsje bepaald niet onwenselijk is, waren de citroenijsjes met stokjes van drop alweer geheel uit mijn actieve geestesleven verdwenen. Tot eergisteren.

Het is namelijk nogal warm geweest, en in de super was de bij G. en mij bijzonder geliefde Split geheel uitverkocht. Maar wat zag ik daar in de hoek van het vriesvak staan? Nog één doosje Liuk, waarop in het Italiaans en in het Nederlands was afgedrukt dat het citroenijsjes bevatte met stokjes van drop. Thuisgekomen trok ik er meteen één uit en scheurde het papiertje eraf voor een rondje even fout als eclectisch versnaperplezier. Toen werd het pijnlijk.

Ik vond het door Meneer Wateetons in alle toonaarden bejubelde citroenijsje met een stokje van drop namelijk helemaal niet zo bijzonder. O ja, het is heel lekker citroenwaterijs, buitengewoon verfrissend. En natuurlijk is het design van het ijsje zelf ook zó heerlijk oostblokkerig dat het je niet verbaasd zou hebben als het Spoetnik of zoiets had geheten. Maar de zin van de combinatie gaat aan mij geheel voorbij.

Het mengt namelijk niet. Je sabbelt citroenijslolly en die smaakt naar citroen. Op zeker moment komt er wat van het dropstokje door het ijsje heen piepen. Maar dat blijft louter visueel want de drop is hard en taai en je proeft er niets van. En als je te hard sabbelt om toch maar een vermoeden van dropsmaak binnen te krijgen, zuig je het gehele ijsje van het stokje. Daar zit je dan, met een half waterijsje in je mond en een stokje in je hand. Qua smeltgedrag kan het met M&Ms wedijveren, jazeker. Maar intussen heb je nog altijd alleen maar citroen gegeten.

Vervolgens zit je daar met dat stokje, dat nog 99,99% van het totale dropgehalte bevat. Dat blijkt in werkelijk keiharde vorm te zijn. Je kunt de stengel vermoedelijk naar binnen sabbelen, maar tegen de tijd dat je zo ver bent, ben je al gauw een uurtje verder en snak je alweer naar een koele versnapering. Je kunt hem ook bijten, wat een exercitie blijkt die gebitstechnisch het kaf van het koren scheidt. Wie de echte ivoren wachters stevig in het tandvlees heeft staan, kan het.

Ik behoor gelukkig nog wel tot die groep. Maar bevrediging schenken doet het niet. Je hebt je aan zo'n ijsje gewaagd omdat het warm is. En na de afkoeling moet je dan aan zo'n stengel drop, op kamertemperatuur en ook verder nauwelijks interessant van smaak. Voor mij gold in elk geval dat ik vergeefs op zoek was naar zingeving telkens als ik mijn hoektanden krachtig in de zwarte stengel plantte om het afgebetene vervolgens met manmoedige en krachtige kaakspierbewegingen te vermalen. Waarom? Waarom?

Volgende keer maar weer zo'n Split. Lekker in bijten, en genieten van de combi van friszure sinaasappel en friszoet melkijs. Ook helemaal fout natuurlijk. Maar vreselijk lekker.

21 juli 2010

Het beste

Mail! Of ik wel gezien had dat gisteren in landelijke dagbladen Dirk zich opnieuw als fruitkoning opwierp? "Dirk, Bas en Digros hebben het beste en het smakelijkste fruit", bron Consumentenbond juni 2010.

Dank, Sarah. Ik had die advertentie inderdaad gezien en het klopt ook nog wat Dirk zegt: in het juninummer van de Consumentengids staat die aanbeveling inderdaad vermeld. Daar ben je als super wel blij mee.

Of de consument er ook blij mee moet zijn, is nog maar de vraag. De Consumentenbond blijkt deze test namelijk te hebben laten organiseren door dhr. J. van Leiden. Deze heeft zich voor de test gebaseerd op een aankoop van appelen, bananen, sinaasappelen, kiwi's, druiven en mandarijnen.

Ziet u het ook? In dit halve dozijn slechts één fruitsoort die van Nederlandse bodem afkomstig is (nou, vooruit, twee als je de Westlandse kasdruiven meetelt)--en voor die twee is het op het moment van publicatie niet het seizoen. Nogal een magere basis, dunkt me, om met een brede penseelstreek een waardering voor "fruit" af te geven.

Dirk zit er niet mee. Die gebruikt de goedkeuring van de Consumentengids vrolijk voor al zijn zomerfruit. Dat vooral lekker goedkoop is. Zo goedkoop dat alleen aardbeientelers het niet kunnen betalen.

20 juli 2010

Elitair

Ik heb het de laatste tijd regelmatig gehad over de prijs van Nederlands fruit, en hoe die in de super dikwijls zo laag ligt dat Nederlandse telers er met geen mogelijkheid mee uit de kosten komen. Op die manier zorgen we er op termijn niet alleen voor de Nederlandse telers brodeloos worden, we raken bovendien onvervangbaar culinair erfgoed kwijt. Dat geldt trouwens niet alleen voor fruit, al is de situatie daar wel het nijpendst.

Van diverse kanten krijg ik na zulke betogen niet zelden te horen dat ik het kennelijk breed kan laten hangen en dus makkelijk praten heb. Heb ik wel eens gedacht aan al die mensen die het zich eenvoudig niet kunnen veroorloven de hoofdprijs te betalen voor smakelijk Nederlands fruit, waarvoor aan de teler een eerlijke prijs is betaald? Die mensen zouden nooit meer aardbeien of kersen kunnen eten als de super dat fruit niet voor zo'n betaalbare prijs aanbood.

Even voor de duidelijkheid: natuurlijk verwacht ik niet dat er in Nederland alleen maar peperduur fruit van de allerbeste kwaliteit, barstend van smaak, te krijgen is. Wat ik vooral niet begrijp is dat dergelijk fruit vrijwel NIET te vinden is. In allerlei productgroepen, zowel food als non-food, wordt er driftig gesegmenteerd en gedifferentieerd. Er is dure kaas en goedkope kaas, dure wijn en goedkope wijn, duur ijs en goedkoop ijs.

Maar zodra het om verse spullen gaat, wordt die noodzaak tot differentiëren en segmenteren kennelijk niet meer gevoeld en kopen we vrijwel kamerbreed gedwee allemaal dezelfde groenten en fruit: verplichte nummertjes die je nauwelijks voor je plezier eet. Voor spullen die spectaculair beter smaken is via de reguliere distributiekanalen nauwelijks afzet te vinden. Het wordt allemaal afgedaan met het welbekende mantra "wordt nooit naar gevraagd"--terwijl in allerlei andere productgroepen driftig vraag wordt gecreëerd.

Ik hoef niet alleen maar topklasse fruit in de winkel. Maar ik wil wél kunnen kiezen. En dat kan ik momenteel nauwelijks. Stel je voor dat, pak 'm beet, de automarkt zo in elkaar zat. Het land zou te klein zijn, vermoed ik zo.

Maar ja, dat zijn auto's. Daar tasten we--met uitzondering van de minst bemiddelden--graag voor in de buidel. Een typisch Nederlands trekje, want wij geven in ons landje een steeds kleiner deel van ons besteedbaar inkomen aan levensmiddelen uit. Op dit moment is het percentage nog maar 12,6, en dat is inclusief alcoholische dranken en rookwaar. En dat terwijl het gemiddelde in de Europese Unie op 19,4 ligt.

Matige spullen in huis halen is, dat geef ik graag toe, soms ongetwijfeld een kwestie van niet anders kunnen. Maar in de meeste gevallen is het niets anders dan een kwestie van keuzes maken. Wat dat betreft krijgt misschien een volk ook wel de grootgrutters die het verdient.

19 juli 2010

Aangetoond

Soms worden er ontdekkingen aangekondigd waar je broek echt van afzakt. Dat is niet altijd omdat ze zo briljant zijn. Zo staat dezer dagen in het gezaghebbende medische tijdschrift Australian Family Physician te lezen dat het echt werkt: wie bij elke maaltijd kleinere porties eet, valt daadwerkelijk af. Mocht uw reactie hierop zijn dat dit toch waarachtig geen wereldschokkend nieuws is, dan bent u niet de enige.

Goed, het is dus nu daadwerkelijk onderzocht, aangetoond en gekwantificeerd en dat is ongetwijfeld winst tegenover de intuïtieve waarheid die nog steeds onbewezen was, net wat u zegt. Maar aan de andere kant: overgewicht is al decennia lang volksziekte nummer één, en minder eten is zonder enige twijfel de meest voor de hand liggende remedie tegen deze volksziekte. Je zou toch denken dat onderzoekers dit gegeven al lang geleden bij de kop zouden hebben gepakt. Maar nee: anno 2010 is het kennelijk nieuws dat het verkleinen van de porties inderdaad helpt om overgewicht terug te dringen. Het spijt me, maar ik heb in dat soort gevallen toch ernstig moeite de wetenschap serieus te nemen.

Een op zichzelf staand geval is dit evenmin. Nog maar een maand of wat geleden werd er al eens met het nodige aplomb aangekondigd dat mensen die als kind niet zijn gedwongen altijd hun bord leeg te eten, beter leren luisteren naar de verzadigingssignalen van hun lichaam en daardoor minder neiging hebben tot overgewicht. Ook zoiets dat vooruitstrevende moeders al in de jaren zestig in de praktijk brachten, en om precies de genoemde reden. Mij dunkt dat vijftig jaar toch aan de zeer ruime kant is om eindelijk eens met wetenschappelijk onderzoek te bevestigen (dan wel te ontkrachten) dat deze intuïtieve waarheid inderdaad klopt.

Eerlijk gezegd werpt één en ander bij mij de vraag op of de wetenschap nou eigenlijk wel zo serieus met deze problematiek bezig is. Wanneer je op deze manier het wiel tweemaal ziet worden uitgevonden terwijl links en rechts het snelverkeer voorbij raast, vrees je het ergste. Dan is het om den donder nog niet zo raar dat we de wetenschappelijke visies op wat nu precies gezonde voeding is om de haverklap zien bijstellen. In dit tempo gaan we daar nog wel een eeuw of wat mee door, vrees ik.

Het is een schrale troost dat opzienbarende ontwikkelingen als bovenstaande geen monopolie zijn van de medische wereld en de voedingsleer. Elders blijken bijvoorbeeld aankomende academici zich in alle ernst af te vragen waar dat symbool van die gloeilamp nu toch wel naar zou kunnen verwijzen. Ik bedoel maar.

16 juli 2010

Allen aan de kruisbes!

En, hebt u deze zomer al eens lekkere kruisbessen (kroezels, stekelbezen) gekocht bij uw plaatselijke supermarkt? Nee, waarschijnlijk--en dat heeft dan weer alles te maken met het feit dat de super vindt dat u het best zonder deze vrolijke vruchtjes kunt stellen: er wordt immers "nooit naar gevraagd". Die supers vallen met die instelling nog eens flink op hun neus, en die dag hang ik de vlag uit.

Gelukkig is Okke Amerongen er nog. Deze sympathieke ict-er en hobby-imker brak vorig jaar al een lans voor de eveneens geheel onterecht in het vergeetboek rakende kweepeer (de site is inmiddels rijk gevuld met smakelijke recepten) en heeft deze zomer besloten dat er in zijn leven ook nog ruimte is voor een nieuwe liefde. Inderdaad: voor de kruisbes. Onlangs ging dan ook volgens het inmiddels beproefde recept zijn nieuwe site kruisbes.nl online.

Natuurlijk wil Okke ook deze site liefst snel gevuld hebben met inspirerende recepten. Hij gooit er dan ook andermaal een wedstrijd tegenaan, met als prijzenpakket niet alleen eeuwige kruisbessenroem en erkenning van uw receptologische genialiteit op de site, maar bovendien nog eens een heuse pot biologische rode kruisbessenjam van de Sprankenhof. Wel even wat anders dan zo'n verder totaal nutteloos bekertje waarvoor 32 voetbalteams wekenlang moeite doen, zeg nu zelf.

Even voor de duidelijkheid: er is geen sprake van één "winnend recept". Wie een goed recept instuurt, valt in de prijzen en krijgt die buitengewoon smakelijke jam per omgaande toegestuurd. Niks competitie, dus. Gewoon liefhebbers van kruisbessenlekkers onder elkaar. Naar zo'n sympathiek initiatief wil uw eetschrijver best even linken.

15 juli 2010

Hoog

Kersen, ja, daar moet ik het ook hoognodig eens over hebben. Het is volop kersentijd momenteel. Als u denkt dat het al maanden kersentijd is, dan bent u vermoedelijk klant bij de modale Nederlandse super. Daar komen de kersen uit Griekenland. Want de modale Nederlandse super houdt niet zo van Nederlandse kersen.

Nee, niet omdat ze er pas zijn als het echt zomert. Nou ja, misschien een beetje, maar vooral omdat ú ze te duur vindt. U wilt namelijk, daarvan is de modale Nederlandse super overtuigd, alles op een koopje. En goedkoop zijn Nederlandse kersen niet. De plukkosten zijn hier namelijk behoorlijk hoog.

Dat geldt vooral voor de kersen op de foto. Dat is namelijk zogenaamd "hoogstamfruit", wat betekent dat je voor het plukken de ladder op moet. Nog maar een halve eeuw geleden waren alle Nederlandse kersen "hoogstam", maar met het oog op de kosten zijn de sindsdien veredelde laagstammige kersenbomen de norm geworden. Nu zijn er daarbij die ook heel lekker fruit geven, maar zoals dikwijls is de overweging om laagstamfruit te gaan telen toch allereerst ingegeven door economische motieven. Voor mij gaat er in elk geval niets boven de ouderwetse kers die hoog in de boom zit. Om nog maar te zwijgen van hoe mooi in de lente, als hij vol in de bloesem staat.

Overigens kocht ik de kersen op de foto (mooi toch, zo'n drieling?) gewoon bij een Nederlandse super. Om precies te zijn bij PLUS, die de kersen van Theo Vernooij uit Cothen onder het label GIJS in de schappen heeft (onder datzelfde label verkoopt PLUS nog een fors aantal Nederlandse streekproducten, onder meer de aardbeien van Jan Robben). Ze kostten € 3,99, wat niet eens heel veel is als je bedenkt dat ca. 60% van deze verkoopprijs bij de teler terechtkomt.

Eigenlijk moest u het eens proberen: een bak Griekse kersen halen bij de doorsneesuper en een bak GIJS bij de PLUS. En dan gewoon eens om en om proeven. Dan weet u weer waarom wij vroeger zo trots waren op onze Hollandse kersen, en waarom we dat hoognodig maar weer eens moesten gaan worden.

14 juli 2010

Masterchef goes commercial

Een jaartje geleden had ik het hier over een nieuw programma op RTL5, dat ik toen een slap aftreksel van het BBC-programma Masterchef noemde. Kook- en eetprogramma's maken, dat kunnen ze wel op de BBC. Ze verkopen de formats de hele wereld rond en kunnen onder andere daardoor best zonder reclame.

SBS, ook eigenaar van NET5, heeft de futiliteit van het vechten tegen de bierkaai inmiddels ook ingezien. Het heeft de rechten van Masterchef opgekocht zodat binnenkort een Nederlandse versie van het programma op NET5 te zien zal zijn. Nee, niet met het Engelse presentatieduo Wallace en Torode, maar met Renate Verbaan. Zij schijnt al bekend te zijn van kookprogramma's, maar dan toch niet bij mij. U ziet: ik ben nooit te beroerd om mijn gebrek aan kennis te etaleren. Het zal wel komen doordat ik vrijwel nooit naar de commerciëlen kijk.

Misschien brengt de Nederlandse Masterchef daar verandering in. Ik ga in elk geval eens kijken. Maar ik vrees dat ik uit ervaring al een beetje weet wat ik moet verwachten: een aftreksel van de schitterende originele succesformule, waarin veel plaats is gemaakt voor product placement. Tja, bij ons moeten de commerciële omroepen nu éénmaal ergens van leven, en een programma van 30 minuten tweemaal onderbreken met reclame is kennelijk niet voldoende om de broek op te houden.

Volgens sommigen in politiek Den Haag is de publieke omroep een "linkse hobby". Het zal allemaal best wel. Maar Nederlanders laten zien dat je ook--nee, vooral--lekker kunt koken zonder dat er Chicken Tonight, Aardappel Anders en een zakje van Ronkk aan te pas komt, dat lijkt me nou eerlijk gezegd best wel een culturele kerntaak die je je vooral niet door de commerciëlen af moet laten snoepen.

Enfin, we zullen zien.

13 juli 2010

Gezond worden

En hoe gaan we dan nu weer "gezond" worden? Nou, zo natuurlijk. Alleen werkt dit niet. Ze zijn vergeten dat je er ook nog het alfabet zeventien maal achterstevoren bij moet opzeggen. de laatste keer op één been staand.

De gekkigheid.

12 juli 2010

Sonja, Frank en Karine

Een interessant bericht op ProfNews: de pensionering van La Bakker heeft nefaste effecten op de omzetten van een aantal A-merken. De eierkoekenprofetes had de gewoonte in haar geschriften kwistig met merkproducten te strooien--en nu er minder mensen sonjabakkeren, zien de fabrikanten daarvan hun verkoopcijfers dalen.

Ja, Sonja kon er wat van. Gouda's Glorie zal met vreugde hebben gezien hoe zijn Bak & Braad, een buitengewoon schimmig spul met allerlei bestanddelen die een weldenkend mens bij nader inzien liever niet in zijn lijf wil hebben en met nota bene zo'n 20% méér calorieën dan de door Sonja in de banvloek gedane boter, hip werd onder afslankgegadigden. Ook op Liga was La Bakker bijzonder dol: een koek die nog alom als "verantwoord tussendoortje" geldt maar die je, na bestudering van de ingrediëntendeclaratie, voordelig blijkt te kunnen substitueren voor een zak chips. Nee, persoonlijk ben ik blij dat deze dame heeft besloten haar orakel aan de wilgen te hangen. Maar dat was ongetwijfeld bij de trouwe lezers reeds bekend.

Inmiddels heeft de voedingsindustrie haar hoop uiteraard gevestigd op het nieuwe orakel, Dr. Frank, en wil men zien of daaraan niet wat te verdienen is. Tja, zo gaat dat. Het volk vraagt en de voedingsindustrie levert. Althans, zij lijkt te leveren als je de claims op het etiket wilt geloven. Ingrediëntendeclaraties lezen doet nog steeds bijna geen mens. Dat is natuurlijk bijzonder prettig voor wie goedkoop wil produceren om duur te verkopen.

Dan is het toch prettig als er ook nog iemand als Karine Hoenderdos is. Haar boek "Puur gezond!" heb ik al ettelijke maanden in huis, terwijl ik blijk het hier nooit besproken te hebben. En dat is volkomen onterecht, want "Puur gezond!" is een boek naar mijn hart. Het schettert niet over individuele voedingsproducten, maar schetst op intelligente en toch begrijpelijke wijze hoe een gezond voedingspatroon eruit ziet. Daarbij gaat het uit van pure, onbewerkte producten in plaats van allerlei twijfelachtige industriële rommel, en heeft het ruimschoots aandacht voor duurzaamheid.

Het boek probeert niet alles ineens te doen en gaat ook niet voor de spectaculaire (en zelden duurzame) resultaten, maar gaat uit van een realistisch en haalbaar 8-stappenplan. Daarbij is er niet alleen aandacht voor wat er gegeten wordt (wat er overigens over het algemeen meer dan smakelijk uitziet) maar ook voor de dagelijkse gewoontevorming, met waardevolle tips over hoe die aan de passen.

Bijzonder verfrissend is dat dit boekje niet mee blijkt te waaien met de bekende winden die we kennen uit de reclame van de voedingsgiganten. Zo doet het niet panisch over vet maar vertelt het dat vetstoffen een noodzakelijk bestanddeel van ons voedingspatroon zijn en wijst het de lezer de weg in de verschillende soorten vetten.

Misschien is dat nog wel het prettigste in "Puur gezond!": dat het je geen losse stukjes informatie voorkauwt die je vervolgens kritiekloos dient te volgen zonder te begrijpen waarom precies, maar dat het je leert begrijpen hoe een gezond voedingspatroon in elkaar zit, zodat je uiteindelijk het kunstje zélf onder de knie hebt. Ja, op zo'n boek heb ik eigenlijk best lang gewacht. Zodat het eigenlijk totaal onbegrijpelijk is dat ik het niet meteen besproken heb. Nu ja, beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald, moet u maar denken. Bij deze!

Bestellen bij bol.com (Eetschrijven ontvangt een kleine commissie):



Puur Gezond! Slank in 8 stappen
Afvallen met lekker en echt eten
Karine Hoenderdos
Uitgeverij Thoeris
Paperback 205 pagina's, € 19,95
ISBN 9789072219671

Bestellen via bol.com

Labels:

09 juli 2010

Geen winterkost

Gisteren at ik kapucijners. Als ik dat aan mensen vertel, is menigeen verbaasd: winterkost, met deze warmte? En ja, als je eens gaat googelen naar recepten met kapucijners, dan vind je inderdaad veel winterse gerechten. In de ingrediëntenlijst staat dan meestal "1 pot (of blik) kapucijners". The horror! The horror!

De kapucijners kent bijna iedereen als zo'n bruin geval, dat in de beleving van velen moeiteloos inwisselbaar is met de bruine boon. Dat komt doordat in Nederland late kapucijners veel gedroogd worden, en vervolgens in conserven verwerkt. Die kapucijners zijn dan groot en bruin. En, haast ik me erbij te zeggen, op geen stukken na zo lekker als de jonge kapucijners in de peul die nu verkrijgbaar zijn, en die de mooie groene peulvruchtjes leveren die u bovenin de foto ziet staan. De andere twee zijn tuinbonen, respectievelijk enkel (links) en dubbel gedopt. Ook zo'n heerlijke peulvrucht van het seizoen, die dan tenminste in de potjes van meneer Hak nog een beetje lijkt op zijn verse soortgenoot.

De kapucijners die wij voor dit gerecht gebruikten (zij waren mijn inbreng in het door Maarten van Caulil van de gelijknamige delicatessenzaak aan de Amsterdamse Haarlemmerstraat georganiseerde improvisatiediner gisterenavond), waren blauwschokkers, een prachtig oer-Nederlands ras waarvan de peulen blauwpaars zijn--je vingers zijn dat trouwens ook na het doppen. Het is een peulvrucht die al even delicaat van smaak is als de jonge doperwt, en feitelijk ook precies zo kan worden klaargemaakt. Kort koken met wat zout (de 30 minuten die in veel recepten worden gegeven zijn naar mijn onbescheiden mening ongeveer drie keer te lang) en zo puur mogelijk genieten.

Puur? Ja! Wij hadden in het midden van dit zomerse peulvruchtentrio gerookte tonijn. Die was fantastisch lekker, maar dit gerecht had hem niet nodig. Meer nog: hij stoorde. Volgende keer zorg ik dat de kapucijners de ster van de show zijn. Dat verdienen ze.

Overigens: zoek verse kapucijners niet bij uw supermarkt, want die vindt twintig tegen één dat u prima zonder kapucijners kunt leven. Laat u de wet niet voorschrijven maar ga naar de betere groentenspecialist. Maak van de gelegenheid gebruik om eens te kijken wat hij allemaal heeft wat de super niet heeft, en realiseer u wat ons door de distributiegiganten allemaal onthouden wordt. Een regelrechte schande!

08 juli 2010

Gesneden

Soms vallen je op de vreemdste momenten dingen in. Zo stond ik vanmiddag brood te snijden. Dat doe ik best vaak, want brood dat je zelf snijdt blijft langer lekker. Ik sneed er lekkere dikke sneden van, zoals mijn grootmoeder vroeger ook deed. Lekker iets om in te bijten en op te kauwen. Met zo'n stevige korst.

Ineens bedacht ik iets. Die stevige, lekker dikke sneden die zo gewoon waren toen uw eetschrijver nog een eetschrijvertje was, die komen bepaald niet uit de snijmachine van de (af)bakker of super. Zo dun kreeg oma ze niet gesneden, en dat wilde ze ook niet.

Maar op die dunne sneden, waarvan we er dus méér eten, leggen we wel dezelfde hoeveelheid boter (of meukmargarine, wanneer u dat spul eet) en beleg, zo niet méér. En zo eten we dus minder van die stevige, vullende massa en meer van het calorierijke spul waarmee we hem beleggen.

Ik zeg: terug naar de lekkere dikke boterhammen van vroeger, desnoods dubbele waarvoor je dan als klein knaapje je mond flink ver open moest sperren. Wedden dat dat een veel betere start is voor junior dan al die kunstgrepen waar ze op de STER mee adverteren?

07 juli 2010

Gotspe



Het is niet alleen maar vreugde in aardbeienland, zoals ik eergisteren ook al memoreerde. Deze advertentie staat vandaag in mijn dagblad. Het verbaast me niet: ik hoorde eergisteren al dat de prijzen aan de veiling waren gedaald tot 48 cent per pond en vandaag is dat nog maar 43 cent. Zelfs voor wie op substraatstellingen (op kokosvezel in plaats van in de volle grond) de weinig kwetsbare maar qua smaak niet bijzonder interessante Elsanta teelt, is de kostprijs per pond tussen de 70 en 80 cent ongeveer 1,30*. De enigen die hieraan nog verdienen, zijn de veiling en de super. Hoezo uitknijpen?

De kop boven de advertentie is een regelrechte gotspe. Goed, over smaak valt niet te twisten (anders kon je 'm als bedriegelijk laten verbieden), maar dit maak je alleen maar wijs aan mensen die je al vele jaren lang aan middelmatige aardbeien hebt gewend.

Ik roep hierbij op tot een boycot van Dirk. Wie wil weten waarom, gaat naar Plus of Deen en koopt daar aardbeien met het label "GIJS" of "Het beste van DEEN" (let op: beide supers verkopen daarnaast ook doorsnee veilingaardbeien). Wie in Amsterdam woont, kan ook naar Marqt. Doe het om de eerlijke prijs die de teler krijgt. En ga daarna terug omdat u eindelijk weet hoe een aardbei kan smaken.

* Mijn informatie bleek niet compleet. 80 cent per pond is de kostprijs exclusief de plukkosten--d.w.z. het bedrag dat de teler kwijt is als hij besluit om reden van de te lage veilingprijs niet te oogsten en in plaats daarvan het veld met rijpe aardbeien omploegt.

06 juli 2010

Meer

Ik ben waarschijnlijk naïef, maar toch snap ik het niet. Al de hele dag hoor ik dat de verzamelde supermarkten in Nederland vandaag 60 miljoen extra hebben omgezet vanwege het voetbal. Zestig miljoen! Dat is vier euro per hoofd van de bevolking, inclusief zuigelingen. Mij dunkt dat dat best wel heel erg veel is.

Wat ik daar nou niet aan snap is: ik begrijp best dat mensen anders eten en drinken als ze bezeten zijn van voetbalkoorts, maar een menselijke maag kan toch maar een bepaalde hoeveelheid bergen. Nog afgezien van het feit dat ook pizzabedrijven en cafés vandaag vermoedelijk meer omzet boeken.

Ik weet het niet, maar je vreest eigenlijk dat er ook weer veel weggegooid wordt.

05 juli 2010

Smaakoase in McNederland


Gisteren gebeurde er op het Museumplein in Amsterdam iets bijzonders. Een paar honderd aardbeienliefhebbers hadden zich er verzameld om een duidelijke aardbeieneis te laten horen: wij willen lekkere aardbeien. Om precies twee uur 's middags draaide een tractor met aanhanger op de aanhanger stond Jan Robben, pionier van de Nederlandse smaakaardbei en natuurlijk de enige echte Brabantse held van de smaak, met 400 pond van zijn beste fruit.

Dat fruit vond gretig aftrek. In nog geen tien minuten was Jan geheel los, en toen had nog lang niet iedereen aardbeien. Mooi, allemaal. Het werd daarna nog een erg gezellige middag in de nabijgelegen Bosboom Toussaintstraat, waar nog een aantal andere aardbeientelers hun aardbeien te proeven aanboden, onder de welluidende klanken van een opgetrommeld bandje. Dat was dus de #strawberrymob, die op Twitter binnen anderhalve week in elkaar was gezet. Ja, de liefhebbers weten wel wat lekker is, en ook dat het belangrijk is dat telers die niet naar de toeleveringseisen van Big Food willen dansen blijven bestaan.

Niet iedereen denkt er zo over. Ik plaatste aan de vooravond van de #strawberrymob een stukje op Sargasso waarin ik het hoe en het waarom van het evenement uitlegde. De bijdrage werd ruimschoots van commentaar voorzien waarin onder meer te lezen is hoe elitair en snobistisch het is om de aardbeien van Dirk en AH niet goed genoeg te vinden.

Je begrijpt het niet. Nog maar twintig jaar geleden bestonden er in Europa landen waar je in het openbaar maar één dagblad kon kopen. Bijna iedereen vond dat natuurlijk een goed dagblad, want er was geen ander. Je moet aan zo'n situatie toch niet denken. En desondanks zijn er in Nederland hele drommen mensen die het geen enkel probleem vinden om zich door een half dozijn inkopers van grote supermarkten te laten voorschrijven wat ze mogen proeven en wat vooral niet. Pure voedselcensuur is het. Maar wie daar wat van durft te zeggen en durft te pleiten voor méér keuze, die wordt bijna agressief benaderd. Want diep in ons hart willen we het zo. En geven we toch vooral liever niet te veel uit aan een beetje behoorlijke kwaliteit voedsel. En de boeren? Die regelen hun eigen zaakjes maar.

Eerlijk zeggen? We zijn in snel tempo aan het ontaarden in een McNederland, vol met McConsumenten die kritiekloos aanhobbelen achter wat de McSuper vindt dat wij mogen eten.

En dáárom was ik dus blij met de #strawberrymob. Omdat er tenminste nog een paar mensen blijken te zijn die daar helemaal geen zin in hebben. Spes patriae.

02 juli 2010

Snel

Vandaag is het, weet ik uit ervaring, geen geschikte dag om een verstandskies te laten trekken, en evenmin om lange teksten te plengen. Daarom een twitterrecept voor chocoladefondant: neem een reep chocolade en leg die vijf minuten op uw dakterras. Hebt u geen dakterras, dan is zes minuten in de vensterbank ook goed. Prettig weekend en houd uzelf koel!

01 juli 2010

Natuurlijk

Soms hoor of zie je van die dingen waarvan je je afvraagt of ze nieuw zijn dan wel of ze al tijden bestaan en je er gewoon nooit erg in hebt gehad. Ik had dat gisteren, toen ik in één reclameblok twee spotjes zag waarin ons op een nogal originele manier te verstaan werd gegeven dat het geadverteerde goed voor ons is.

De twee adverteerders waren Nutella en Campina. De twee spotjes (één met een slaapwandelend jongetje en één met een boer die te laat op zijn werk komt) hebben verder niet veel gemeen, maar één ding doen ze allebei: vertellen dat de producten "natuurlijke ingrediënten" bevatten. Wát?

Het klinkt natuurlijk geweldig. "Natuurlijk" doet het goed en het klinkt gezond. Maar "natuurlijke ingrediënten"? Ja, dat raadt je de koekoek. Andere ingrediënten dan natuurlijke zijn namelijk niet geschikt voor consumptie, misschien met uitzondering van het ijzervijlsel waar Kellogg's zijn cornflakes mee verrijkt, en zelfs daarover kun je discussiëren--zowel over de geschiktheid voor consumptie als over het "natuurlijke" karakter van ijzer.

Stel je eens voor dat een fabrikant op de verpakking van zijn levensmiddel een tekst zou laten afdrukken "dit product bevat geen kunststoffen". We zouden toch allemaal in een deuk liggen van het lachen?

Natuurlijke ingrediënten. Nee, het is strikte genomen geen bedrog. Maar het is wel de zoveelste totaal zinledige claim waarmee makers van industrieel verwerkte spullen u de indruk willen geven dat hun product bijzonder goed voor u is, zonder dat deze suggestie ook maar ergens in het bijzonder op gestoeld is. Ik geloof dat Gerard Reve deze wijze van informeren ooit magistraal betitelde als "de waarheid liegen".