Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

19 januari 2010

Gezond? Vraag het Dr. Jekyll

't Hagelt, 't hagelt
Grote korrels Venz.
Zo gezond en lekker,
Venz, Venz, Venz.

Kent u dat liedje nog? Of kent u het anders? Met als derde regel "Zo geweldig lekker"? Kwestie van generaties, en voortschrijdend inzicht van de kant van de wetgever.

Want op zeker moment mocht het niet meer, Venz "gezond" noemen. Net als eerder was verordonneerd dat sigaretten niet meer als "gezond" mochten worden geafficheerd (geloof het of niet, maar vóór de tweede wereldoorlog was dat nog de gewoonste zaak van de wereld) en kort daarna mocht zelfs melk, voorheen nog "goed voor elk", niet meer als "gezond" worden geadverteerd. Langzaam kreeg de regulering van gezondheidsclaims vaste grond onder de voeten.

Maar inzicht schrijdt niet alleen maar vooruit, het keert ook wel eens op zijn schreden terug. Op foodlog.nl verscheen een artikel over Foodwatch. Foodwatch had zich boos gemaakt over Yokidrink Aardbei, een drankje dat 6 promille (!) aardbei bevat en 11 gram toegevoegde suiker, en dat zich desondanks op de verpakking "gezond" noemde. Symboolpolitiek, foeterde Foodlog: het zou geen zin hebben om individuele producten door de mangel te halen. Daarover bleken de meningen overigens enigszins verdeeld.

Wouter van der Land, auteur bij Foodlog, wilde echter wel eens weten of dat nou wel zo maar mocht, op je verpakking zetten dat je product gezond is. Ongetwijfeld kende hij ook de historie van Venz. Het antwoord van de Voedsel- en Warenautoriteit was hallucinerend (zie zijn artikel vandaag op Foodlog). In het kort kwam het erop neer dat dit inderdaad mocht, want "als de yoghurt niet gezond was, mocht hij niet worden verkocht".

De overheid blijkt zowaar Dr. Jekyll en Mr. Hyde te zijn geworden. Enerzijds is er de overheid die veel geld steekt in voorlichting over gezonde voeding. En anderzijds is er de overheid die welwillend knikt wanneer een producent van een mierzoet want flink gesuikerd kinderdrankje wel wil meeliften op die voorlichting en er een flinke grijpstuiver aan wil verdienen. Het goedje is niet verboden, dus is het gezond. En "gezonde voeding" is dus gewoon een pleonasme.

Het geluid dat u hoort, lezer, is mijn brekende klomp.

Ik ken er namelijk nog wel een paar. In dezelfde supermarkt als waar die hagelslag en dat drankje met meer aardbei op dan in het pak te koop zijn, staan ook wijnen en likeuren. "Geniet, maar drink met mate", staat daarop. Maar volgens de redenering van de VWA zijn ze gewoon en zonder voorbehoud gezond. En hetzelfde geldt misschien ook nog wel voor de sigaretten, waarop van overheidswege een sticker is aangebracht "Brengt de gezondheid ernstige schade toe". Dat kan wel zo zijn, maar niet volgens de eveneens van overheidswege sprekende VWA, want ze zijn gewoon te koop in de supermarkt.

Extreem? Misschien. En misschien wordt de soep wel niet zó heet gegeten. Maar één ding is zeker: als een snoepfabrikant morgen een eigen labeltje laat ontwerpen met daarop de tekst "gezonde keuze" en dat op al zijn verpakkingen plaatst, is er niemand die hem dat verbiedt. Het is toegelaten door de VWA, dus is het niet ongezond, dus is het gezond.

Het is de kolder ten top, nog afgezien van de kapitaalvernietiging. Tenslotte wordt er flink wat geld gestoken in voedingsvoorlichting, en dat alleen maar om te moeten toezien hoe de industrie, bulderend van de lach, aan de haal gaat met de door jou gepropageerde gezonde voeding en daarmee wegkomt doordat een andere overheidsinstantie een andere definitie van het begrip "gezond" heeft.

Maar behalve dat vadertje staat van zijn gezond niet meer afweet, hoeft het vooral geen verwondering te wekken dat uiteindelijk de eenvoudige consument er geen touw meer aan vast kan knopen. Die weet inmiddels best dat gezondheidsclaims gereguleerd zijn, maar niet dat die ene, allesomvattende claim daarop een uitzondering vormt.

Eet en drink er maar flink van. 't Is gezond.

EDIT: Het lijkt erop dat de VWA met deze redeneerwijze uit de pas loopt met de Europese regelgeving. Ik ga proberen daar in de komende dagen eens in te duiken.

3 Comments:

  • At 19 januari 2010 om 23:02, Anonymous ellen said…

    Yokidrink Aardbei lijkt me een mooi voorbeeld van "homeopatisch gezond", eindeloos verdunnen...Dat ze dát nog niet op de verpakking zetten! Ik ben het helemaal met je eens. Hoe meer ik de verpakkingen lees, hoe meer ik ga twijfelen aan de oprechte zorg van de overheid. "Zelf uitkijken en vooral etiketten lezen" is mijn devies. Die stickertjes geloof ik al jaren niet meer.

     
  • At 19 januari 2010 om 23:46, Anonymous Anoniem said…

    "Het goedje is niet verboden, dus is het gezond."

    Altijd al die onzinnige kreten en labeltjes overgeslagen (gewoon kijken wat voor troep erin zit en dan meestal weer terugleggen), maar ben nu toch wel opgelucht dat volgens onze Voedsel-en-Waren autoriteit ALLES, maar dan ook alles, dat verkocht wordt regelrecht gezond is (inclusief mijn sigaretje dus), omdat het anders niet verkocht mocht worden...
    't Is dat ik er niet van hou, maar anders zou ik morgen de kar toch eens goed volgooien met zakken spekkies, chips en nog zo wat, in de veilige wetenschap dat het allemaal gezond is, want anders mocht het niet verkocht worden immers?

    Gewoon zoooo simpel en eenduidig dat we nu ook wel kunnen eisen dat al die flauwe en rare en voor sommigen verwarrende labeltjes en klavertjes officieel afgeschaft moeten worden, zou een hoop rust in die schappen geven.. ;-) En een hoop geld besparen om die labeltjes te mogen krijgen, hetgeen natuurlijk weer aan de consument wordt doorberekend, of de producent tot een minimum-inkomen veroordeelt.

    Ben reuze benieuwd of je iets kunt vinden over de Europese regelgeving hierover.


    Groet,
    sanne

     
  • At 22 januari 2010 om 09:31, Anonymous Anoniem said…

    Ik vraag me af of dit niet tevens een zaak is voor de Reclamecodecommissie? De consument wordt immers duidelijk misleid.

    Marron

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home