Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

31 augustus 2009

Belangrijk


Uit een folder voor de nieuwe appel in het assortiment van AH, de Jazz.

Toch ook even serieus: deze appel wordt door AH beklaverd als "gezonde keuze". Nu is volgens de aanbevelingen van de wijze mannen alle onbewerkte groente en fruit "gezond" dan wel "bewust", dus op zich is dat een ingetrapte open deur. Wel worden deze appels van begin mei tot eind september helemaal vanuit Nieuw-Zeeland hierheen gebracht, terwijl er op dit moment naast de deur prima appels te halen zijn. "Gezond" is dan toch een relatief begrip.

28 augustus 2009

Braziliaanse bataten en Hollandse tomaten

Mijn linkje naar de groenten- en fruitkalender van Milieucentraal gaf nogal wat reuring aan voor- en achterdeur. Menigeen bleek verbaasd over de milieucijfers die diverse producten kregen. Het leek wel of spullen van de andere kant van de wereld soms inderdaad beter waren.

Hannie verwoordde het via de commentaarpagina's zo: "zijn aardbeien uit Nederland in mei echt heel erg slecht en kun je dan beter ananas uit Panama eten of, nog beter, Franse abrikoosjes? In augustus liever mango uit Senegal dan Hollandse meloenen? Liever bataten uit Brazilie dan tomaten uit Nederland?".

Ja, dat klinkt op het eerste gezicht raar, maar dat is inderdaad zo. Nederlandse tomaten bijvoorbeeld zijn afkomstig van glasteelt: uit verwarmde kassen dus. Dat vreet energie. Die bataten uit Brazilië reizen dan weer betrekkelijk weinig milieubelastend: omdat ze weinig bederfelijk zijn, komen ze met de boot. Per kilo product verstoken ze zo minder brandstof dan de Westlandse tomaten.

Met de aardbeien is het net zo. Tot eind mei komen ook die van onder glas vandaan. Het is zelfs zo dat het in december niet eens zo gek veel uitmaakt of u aardbeien koopt die in Nederland zijn gekweekt of dat de vruchtjes uit Spanje of Israël komen. Ja, wel voor de smaak, inderdaad. Als u dan toch per se in december aardbeien wilt eten (iets wat ikzelf pertinent vertik), neem dan maar Hollandse. Maar die zijn echt op geen stukken na zo lekker als die rijpe, sappige vruchtjes van de volle grond met hun intense aardbeiensmaak die je hier en daar nog wel vindt (want ja, aardbeien komen steeds minder van de volle grond en steeds vaker van substraat--zo heeft de teler minder last van ongedierte, terwijl ú minder smaak hebt).

Voor de meloenen geldt hetzelfde. Daar is het in Nederland zelfs hartje zomer niet warm genoeg voor (een cynicus zou zeggen "nog niet warm genoeg") en dan is ananas uit Panama, abrikoos uit Frankrijk of mango uit Senegal inderdaad vanuit milieu-oogpunt een betere keuze. Zelfs meloen uit Spanje is milieuvriendelijker. Allemaal vanwege dat kasgas, ja. Een lading meloenen weken laten rijpen kost echt flink wat meer fossiele brandstof dan ze een dagje laten rijden.

Of het nog wat uitmaakt of je biologisch koopt, wilde Hannie tot slot nog weten. Ik zou denken van wel. Tenslotte wordt het milieu niet alleen belast door de fossiele brandstoffen, maar ook om synthetische chemicaliën in pesticiden en antibiotica, om maar iets te noemen.

Het beste blijft het natuurlijk om groenten en fruit te eten die én niet onder glas groeien én niet reizen én biologisch geteeld zijn. Ik zeg het nog maar eens: zomergroenten en zomerfruit is wat in je eigen omgeving in de zomer in de volle grond groeit. Ik ken mensen bij wie zaken als tomaten en meloenen uit principe niet in huis komen. Ik geef toe: zo ver voer ik het zelf niet. Maar het aardbeienseizoen loopt wat mij betreft bijvoorbeeld alweer naar zijn einde toe. Des te meer geniet ik er eind mei volgend jaar van.

27 augustus 2009

20+: bij de kaasboer

Vorige week was het ruim dertig graden en had ik een stukje getiteld 30+. Nu is het in de twintig graden. Dat is toeval, al zit er natuurlijk wel enige schoonheid in. Hoe dan ook was ik dezer dagen bij mijn kaasboer en zag ik dat ook hij wel degelijk 20+ kaas in de aanbieding had.

Ik vroeg hem of dat nou een beetje verkocht werd. Dat kreeg hem in één keer los. "Steeds meer, meneer. Tja, Sonja Bakker, hè? De mensen zijn bang geworden voor vet. Of het nog smaak heeft, interesseert ze niet meer. Dat is wel jammer, hoor. Al die mooie volvette boerenkaas verkoop ik steeds minder". Hij liet me stukjes proeven en ik kreeg nog maar eens bevestigd wat ik al wist. Het werd erg gezellig en ik proefde enorm veel kaas, naast wat magere vooral heel lekkere.

Het grappige was dat vroeger mensen wel wisten dat 20+ kaas absoluut achterbleef qua smaak. In de omgeving van Leiden bijvoorbeeld, waar erg veel boter werd gemaakt, maakten ze van het restproduct, karnemelk dus eigenlijk, kaas. Dat was, hoewel dat toen nog niet zo gemeten werd, kaas van rond de 20+. Ze maakten die kaas niet zo om slank te worden of te blijven, maar omdat er nu éénmaal geen volle melk voorhanden was. Men piekerde zich het hoofd suf hoe men die kaas toch een beetje smakelijk kon krijgen. Op zeker moment kwam iemand op het idee er komijn in te doen, dat gaf dan toch wat te proeven. Kijk, dat kon er al beter mee door. Sindsdien heet die kaas Leidse kaas. Een uit nood geboren specialiteit.

Overigens is niet alle komijnekaas Leidse kaas. De smaak van komijn in kaas sloeg zo aan dat er gaandeweg ook komijnekaas werd gemaakt van volvette Goudse. Die was dus dubbel lekker. Uiteindelijk zijn we alle komijnekaas in de wandeling Leidse kaas gaan noemen. Maar dat is dus niet terecht. Leidse kaas is magere kaas met komijn. Kaas dus die zonder komijn niet te eten was.

Wat zouden die boeren van toen blij zijn geweest met Sonja Bakker. Waren ze dat niet te hachelen spul moeiteloos tóch kwijtgeraakt. Makkelijker dan de concurrent uit Gouda met zijn volvette.

Enfin, ik heb weer een mooi stuk Stolwijker in de koelkast liggen. Met die typische stalsmaak. Je neemt een dun plakje en proeft dat even goed door. De smaak ontwikkelt zich in de mond en de pittige noot komt er achteraan, net als bij goede wijn. Prachtspul is het. Iets om te koesteren.

26 augustus 2009

Boerderij in bento



Is dat nou niet mooi? In elk geval weer eens wat anders dan boterhammen met kaas en worst uit een doosje van Tiger Plastics. De meeste Japanners besteden nog steeds enorm veel tijd aan de bentō-lunches die ze hun kinderen en/of partners meegeven, maar zo schitterend als bovenstaande zie je ze ook daar vast niet elke dag. Hij is afkomstig van de site van AnnaTheRed, een naar de USA verhuisde Japanse, waar ik deze week toevallig belandde. Compleet met aanwijzingen voor het maken. Eén van de mooiste en zeker creatiefste foodsites die ik in tijden heb gezien.

(G. zei: daar zou ik nou met plezier van eten. Maar ik weet het niet. Ik denk dat ik er tijden naar zou zitten te kijken en vreselijk aarzelen om zoiets moois tussen mijn kiezen te vermalen.)

25 augustus 2009

Wat zijn zomergroenten

U zult het misschien niet geloven, maar dit is al maanden de meestvoorkomende zoekterm in mijn statistieken. Ik vrees dat die mensen ook niet op zoek zijn naar het antwoord "dat zijn groenten die in de zomer van de volle grond komen". Nee, deze mensen gebruiken Google als vraagbaak.

Ja, echt. Veel mensen kunnen niet googelen en/of begrijpen niet wat Google precies doet. Ze denken dat Google een soort vraagbaak is en typen in het tekstvak dingen als "wat is de beste manier om een stekker aan een elektriciteitssnoer vast te maken" of "bereken de waarde van mijn huis Vondelstraat nummer 14". Dat laatste is ongelogen waar: gehoord van een makelaar die iemand met deze zoekterm op zijn site had gekregen.

Wat ik dus vermoed is dat mensen die bovenstaande zoekterm intikken op zoek zijn naar een overzicht van zomergroenten. En omdat ik de beroerdste niet ben en graag mijn bezoekers van dienst ben, onderstaand een fantastische link, die je van een hele resem groenten en fruit precies laat zien in welk jaargetijde ze uit Nederland komen en in welk jaargetijde ze van ver komen. Leerzaam, ook soms voor wie wél denkt te weten wat zomergroenten zijn. Graag gedaan!

Wat zijn zomergroenten?

24 augustus 2009

Je doet het zelf ook!

Slechts één op de 900 bezoekers hier laat ooit een commentaar achter. Die commentaren neem ik ook heel serieus, al reageer ik niet altijd terug. Maar ik ben me ervan bewust dat alles waar één persoon zich aan zegt te storen, misschien wel 900 lezers wegjaagt. Nee, dat wil je niet.

Van de week kreeg ik, weliswaar van één en dezelfde persoon, twee commentaren op mijn gefulmineer aan het adres van de antivetmafia en de magermaniakken. Robin klaagde: Boven je bericht staat 'Afvallen met CrystalClear Ondersteun Afvallen met caloriearme Frisdranken van Crystal Clear!' en Boven dit bericht staat: 'Wil je een platte buik? Doe minder buikspieroefeningen als je opnieuw een platte buik wil'. Dus tsja, wat wil je nou? Volgens mij hoor je er helemaal bij, bij de lulverkopers.

Tja, dat moet ik dus aan een enkeling toch even uitleggen. Al wie zich hieraan stoort, stel u gerust. Ik werp elke penishandel ver van mij. Ik schrijf die dingen niet zelf. Dat heet "reclame".

Reclame is in media een veel voorkomend verschijnsel, en in zekere zin een noodzakelijk kwaad. Serieuze media regelen het goed met de reclame: de redactie heeft geen invloed op de reclame, de reclame niet op de redactie. Zo gaat het ook hier. De reclame helpt een deel van mijn kosten te betalen, al kan het lang niet uit.

Het is daarnaast overigens ook wel een ontzettend goede grap. Voor de enkeling die niet mee is, leg ik 'm even uit. Dit namelijk: ik laat weinig gelegenheden voorbijgaan om af te geven op de vermageringsmafia. Dat zorgt ervoor dat woorden als "calorieën", "afvallen" en "vetarm", om er maar een paar te noemen, hier frequent vallen.

De "slimme" software van Google laat zich daardoor in de luren leggen en plaatst advertenties die bij die thematiek "aansluiten". Eigenlijk is dat dus heel domme software. Want behoudens een enkeling die hier per ongeluk belandt, zijn mijn lezers allesbehalve geobsedeerd door een platte buik of geïnteresseerd in Ondersteund Afvallen met KristalKlier.

Het nadeel is dat er dan weer héél weinig op die advertenties geklikt wordt, wat de inkomsten niet bevordert. Ik snij mezelf met mijn kritische houding dus flink in de vingers en zou veel beter ook een vermageringssite kunnen beginnen waar Becel en McDonalds dan op kunnen adverteren. Dat loopt tenminste een beetje binnen.

Maar ontzettend lachen is het wel. Toch?

21 augustus 2009

Gaat u lekker zitten

Ik geef toe: het zat al een weekje in mijn mail, het persbericht over het mooiste horecatoilet van Nederland, verkozen door restaurant.nl. Waar je je als up-and-coming restaurantsite al mee in de kijker moet zien te spelen. Vergeet wat er op tafel komt: stijlvol naar nummer honderd is da bomb.

Ik weet niet hoe het met u is, maar ik ga één dezer tijden spoorslags naar Doetinchem. En dan onderweg de hele tijd mijn plas ophouden natuurlijk.

20 augustus 2009

Dertig plus

Nee, het gaat niet over de temperatuur**, al mag die er wezen. Mijn oma dacht dat je op zulke warme dagen extra zout moest gebruiken. Het tegendeel is waar: doordat je veel vocht kwijtraakt, wordt de zoutconcentratie in het lichaam juist hoger. Vooral veel water drinken dus.

Maar ik wou het vandaag even hebben over kaas. Die koop ik normaal bij de kaasboer, maar die was al dicht. Ik besloot dus een stukje mee te nemen uit de supermarkt. De keus viel, bij afwezigheid van een smakelijke Stolwijker, op een extra belegen Beemster. Toen ik thuis een stukje proefde bleek de kaas, het spijt me dat ik het zeggen moet, niet te hachelen. Nauwelijks smaak had hij. Had ik me per ongeluk toch wel een stuk 30+ meegenomen zeker.

Toen ik bij een volgende bezoek aan de supermarkt nog eens keek, leek het wel of 30+ de norm geworden was. Het was best wel zoeken naar een stukje kaas met normaal vetgehalte*. Zelfs 20+ lag er--mijn oma (dezelfde als hierboven; meestal zei zij heel verstandige dingen) zou er haar neus voor hebben opgehaald en het "oorlogskaas" hebben genoemd.

Anno 2009 voeren we ook een oorlog. Tegen overgewicht. En daar hoort die vetfobie dus bij. Terwijl het wat mij betreft allang duidelijk is: al die extreem vetarme producten hebben minder smaak, dus geven ze een heel onbevredigend gevoel. Je gaat er dus meer van eten. Ja, dat vinden de producenten allang best, dunkt me.

Intussen zit ik met dat stuk kaas. Ik kan het opeten omdat ik ervoor betaald heb. Maar ik geloof niet dat ik dat ga doen. Het is namelijk geen oorlog meer. Ja, een war on terror, dat zouden we kunnen gaan doen. Een oorlog tegen de terreur van de ontvettingsmaniakken.

Nog even Beemster over zijn kaas:

- Volle smaak van Beemster met 40% minder vet.
- De eerste 30+ die ook echt lekker smaakt!
- Leef je bewust? Maar wil je wel genieten? Dan kies je voor Beemster 30+

Ik heb het er niet in kunnen ontdekken. Wat mij betreft is het duidelijk: doe mij maar echte kaas, en dan wat minder.

* Ik doel hier op volvette kaas, dus 48+. In tegenstelling tot wat je zou kunnen denken, bevat deze kaas geen 48%, maar 28% vet. 30+ bevat 16% vet, 20+ 11%. Ook interessant is het gehalte aan water van deze kazen: respectievelijk 42% en tweemaal 47%. Ik stel mijn advies bij: eet in plaats van 30+ kaas een iets kleiner stukje volvet, en drink er een glas water bij.

** Zojuist zag ik dat mijn titel van vandaag identiek is aan de titel van het item op het lezenswaardige Bikken & Buizen gisteren, en mijn introductie precies het tegengestelde. Eergisteren had B&B het bovendien zijdelings over het vetgehalte in kaas. Ik pleit onschuldig: ik heb beide items pas gezien nadat ik mijn eigen stukje had geschreven. It's a small world after all.

19 augustus 2009

Weer eens goed nieuws (gaap)

Stop de persen, want er is opnieuw goed nieuws voor uw gezondheid. Het nieuwste superfood is een feit, en we noemen het popcorn. Wat blijkt? Het bij bioscoopbezoekers populaire knalkoren staat bol van de polyfenolen, die het hart gezond houden en kanker helpen voorkomen.

Er was ook nog iets met ontbijtgranen, maar hier spreken de berichten elkaar tegen. De één zegt dat die dezelfde health benefits als popcorn bieden, de ander dat dat juist niet het geval is. Zo zie je maar hoe het gaat met dit soort berichten: de goednieuwsbrengers buitelen over elkaar heen en met de resultaten kun je vele kanten uit. Over één ding lijkt iedereen het eens: pap (nou ja, porridge, havermoutpap dus) scoort op het vlak van de weldadige polyfenolen uiterst slecht.

Ongetwijfeld is dit goede nieuws voor een enkeling wel weer aanleiding om de komende tijd regelmatig een flinke bak popcorn leeg te eten, à raison van zo'n 350 kcal per 100 g. Dat je daarna geen trek meer hebt in groenten, fruit en allerlei andere even essentiële dingen, is dan jammer: je moet voor de goede zaak wat over hebben. Dat polyfenolen ook in overvloed aanwezig zijn in onder meer chocolade, rode wijn en koffie (nul calorieën!) zal wel niet in grote kring bekend zijn.

Ik word er eerlijk gezegd een beetje moe van. De superfoods buitelen over elkaar heen en meermaals per jaar is er weer één of andere wetenschapper die ontdekt dat je met deze of gene drank of hap probleemloos honderd jaar kunt worden. Terwijl het allemaal maar één ding bewijst: dat je de meest uiteenlopende bouwstoffen vindt in de meest uiteenlopende producten, en dat je dus vooral zo gevarieerd en liefst zo natuurlijk mogelijk moet eten. Met eventueel af en toe een bakje popcorn, als je dat lekker vindt.

Maar met die constatering zal ik de verzamelde wereldpers wel weer niet halen. Niet spectaculair genoeg. Enfin: mijn berichtje van gisteren over de plots tot bewustzijn gekomen Calvé pindakaas was in elk geval goed voor de Waan van de Dag op Sargasso, zodat ik ineens vele honderden nieuwe vrienden heb. Eetschrijven kreeg gisterenmiddag zijn 299.000e bezoeker sinds juni 2006 en ik verwachtte dus deze week nummer 300.000. Het zit er nu dik in dat ik die vandaag nog mag optekenen. Misschien u wel? U en ik zullen het nooit weten. Maar hoe dan ook: welkom. En als u hier voor het eerst bent (via Sargasso of hoe dan ook), kom dan af en toe nog eens langs.

18 augustus 2009

Ontluikend bewustzijn

Soms gebeuren dingen héél stilletjes, zoals ene O.B.B. te R. placht te zeggen. Communicatie is namelijk een lastig vak. Wat je de ene dag luid van de daken roept, kan even later ineens totaal fout zijn. Dat geldt vooral als het gaat om voeding, iets waar we nog altijd lang niet alles van weten en begrijpen. Wat gisteren gezond heette, kan vandaag ineens af te raden zijn en omgekeerd. Neem pindakaas, en dan natuurlijk dé pindakaas.

Calvé heeft altijd in zijn reclame gesuggereerd ("boordevol met bouwstoffen") dat pindakaas goed voor ons is. Wat mij betreft is dat--met het voorbehoud dat vooral het voedingspatroon als geheel gezond moet zijn--helemaal niet zo onterecht. Pindakaas bestaat namelijk grotendeels uit goede plantaardige bestanddelen met de nodige vezels, vitaminen en andere bouwstoffen en zonder allerlei kunstmatige toevoegingen. Dat zouden meer fabrikanten van spul in potjes moeten doen, zeg ik dan.

Maar een jaar of twee geleden was Calvé pindakaas kennelijk ineens niet goed meer. Er verscheen een light-variant op de markt waar een deel van de natuurlijke vetten in het product uit was gehaald. Er was ook iets bij gekomen: suikerstroop. 25% minder vet!, juichte het etiket. Over die enorme kwak suikerstroop uiteraard geen woord, behalve in de kleine lettertjes.

De stichting Ik Kies Bewust vond dat kennelijk allemaal prachtig, want nadat Calvé nog iets méér vet uit zijn product had gehaald en de suikerstroop had vervangen door maltodextrine (ook een geraffineerde suiker dus), mocht het Ik Kies Bewust-logo op het etiket. Dat hadden ze dan toch maar mooi voor elkaar.

Maar vandaag is alles anders, weliswaar zonder dat er veel veranderd is. In het reclamespotje van Calvé (met het smerende voetballertje) zie je ineens dat ook de klassieke variant nu een IKB-logo voert. Verbijsterend. Ik heb meteen even de pot pindakaas te voorschijn gehaald die ik in 2007 had gekocht om een debat mee te illustreren (THT 24-02-08, maar wie wat bewaart heeft wat) en heb die vergeleken met de pindakaas die momenteel door Calvé wordt verkocht. Dat is een interessante exercitie:

Ziet u het? De pindakaas uit 2007 bevatte weliswaar marginaal meer koolhydraten en verzadigd vet, maar ook minder calorieën, meer eiwitten, meer meervoudig onverzadigd vet, meer voedingsvezel en meer vitaminen (en vooral ook flink wat meer pinda's: 93% tegenover slechts 85% nu) dan die uit 2009. En toch voerde die van 2007 géén IKB-logo en die van 2009 wel. Terwijl de criteria voor het mogen voeren van zo'n labeltje niet drastisch veranderd zijn.

Weet u wat ik denk? Dat die klassieke pindakaas altijd al zo'n logo had mogen voeren, maar dat Calvé (= Unilever) dat om strategische redenen achterwege liet. Ze hadden immers een light-variant waar ze veel van verwachtten. En nu die hoge verwachtingen niet zijn uitgekomen, gooien ze het dan maar weer over een andere boeg.

Gezond eten is belangrijk. Maar laten we de voorlichting daarover alsjeblieft niet overlaten aan de voedingsindustrie. Die belatafelen de boel waar je bij staat.

17 augustus 2009

Moeder Natuur

Hebt u nou ook altijd gedacht dat pinda's rauw uit de grond komen en daarna door de snackindustrie worden gebrand en gezouten om ze de gewenste smaak te geven? Ik ook. Maar fuivenspecialist Duyvis wil ons in zijn nieuwste reclamespotje graag uit de droom helpen.

Tja, natuurlijk is de trend want natuurlijk is gezond en voor gezond eten bestaat veel belangstelling. En als pinda's--nogal ten onrechte overigens--worden zwartgemaakt in de tussendoortjesvergelijker, moet je toch iets verzinnen om ze weer salonfähig te maken.

En zo deed de snuggere account executive die over het reclamebudget van Duyvis gaat een spectaculaire ontdekking: de pinda's (zeg nooit "nootjes" want dat zijn het niet) worden helemaal niet geroosterd door de industrie. Ze worden geroosterd door Moeder Natuur. Zoals alleen zij dat kan, vertelt de reclamegoeroe ons in een spotje dat verder van een insectenverdelgende lolligheid is.

Het wordt echt steeds gekker met die spotjes. De Staatsloterij mag niet liegen, maar voor producenten van snacks en vetjes gelden qua artistieke vrijheid kennelijk heel andere regels.

14 augustus 2009

Calorietjes

Over de tussendoortjesvergelijker van Ola had ik het al eens eerder. Een beetje fop is hij. Van belang is immers niet louter het aantal calorieën dat je binnenkrijgt, maar vooral de verhouding tussen calorieën en voedingsstoffen. En die is uiterst ongunstig bij een waterijsje.

Maar intussen is het weer hoogzomer en willen we bij Unilever graag ijs verkopen. En we hebben natuurlijk ook gehoord dat de tussendoortjesvergelijker dikwijls door kinderen wordt uitgeprint om hun ouders onder de neus te wrijven dat ze bést een ijsje mogen in plaats van al die verantwoorde snacks--die, toegegeven, inderdaad ook niet allemaal even verantwoord zijn maar wat mij betreft in elk geval nog steeds een stuk minder onverantwoord dan bevroren suikerwater. Begrijp me niet verkeerd: natuurlijk mogen kinderen bij mooi weer af en toe een ijsje. Ik neem er zelf ook best wel eens één, hoewel de Raket daarbij laag scoort en zelfgemaakt sowieso altijd lekkerder is. Maar maak jezelf niet wijs dat het verantwoord is. Dat is echt kolder. IJsjes zijn snoep, geen eten.

Toch viel me iets op dit jaar in het spotje met de goedbedoelende, domme en calvinistisch kijkende moeder die haar kind een Sultana geeft en de liefhebbende, kiene en hippe moeder die haar kind verblijdt met een Raket van Ola. Het is de voice-over, die vorig jaar zei "dat het best meevalt met de calorieën in een Raket" en die nu subtiel blijkt te zijn overgeschakeld op "dat het best meevalt met de calorieën in een Raketje". Terwijl het ding toch gewoon een "Raket" heet.

Verdomd: de reclame herontdekt de kracht van het verkleinwoordje. Geef je kindertjes een Raketje, dat is helemaal geen probleempje. Het bevat weinig calorietjes en ze worden er dus helemaal niet zo dikjes van. Erewoordje van uw goedertieren en altoos met uw gezondheidje begane Unilevertje.

13 augustus 2009

Weggooien is zonde (2)

Dit wordt link. Je weet immers nooit hoeveel familie en vrienden er meelezen, en een aantal van hen ga ik nu voor het hoofd stoten, weliswaar zonder ze te noemen. Bovendien riskeer ik de komende tijd de nodige goede flessen wijn door de neus geboord te krijgen. Maar ik steek mijn nek uit en wijd een woordje aan de goedbedoelde flessen wijn die zo nu en dan voor me worden meegenomen bij bezoek aan mijn dis.

Ik heb een wijnrekje waar die goedbedoelde flessen in worden gelegd. Dat doe ik tegen beter weten in: die wijn wordt toch nooit opengetrokken laat staan opgedronken. Eens in de zoveel tijd kijk ik welke wijn echt gegarandeerd te oud is om zelfs nog theoretische kansen op drinkbaarheid te bieden, en die gaat dan door de gootsteen. 't Schijnt trouwens goed te zijn voor je afvoer, zij het niet zo goed als koffieprut. Helaas drink ik op advies van mijn arts bijna geen koffie. Ik dwaal af.

Vandaag sprak ik een kennis (ook zijn naam zal ik niet noemen) die het anders doet. Hij neemt die goedbedoelde flessen ongeopend mee naar de glasbak. Niet om ze erin te gooien, maar om ze er bovenop te zetten. Meestal gaat hij een uurtje of zo later nog even kijken, en die flessen zijn dan altijd weg.

Elitair? Misschien wel. Maar het heeft natuurlijk weinig zin te ontkennen dat er daarbuiten tal van mensen rondlopen die het verschil tussen een goede en een goedbedoelde wijn toch niet proeven, in elk geval niet in storende mate. Bovendien is zo'n actie ludiek; ik moest er in elk geval hartelijk om lachen. Misschien ga ik het ook maar eens proberen. Maar dan wel met wijn van goed(bedoelend)e gevers die niet in de buurt wonen.

12 augustus 2009

Weggooien is zonde

Had ik het eergisteren nog over die flessenlikker, over hoe weggooien zonde is en over de tijd van het tetrapak, kom ik vandaag een eigentijdse versie van een oud fenomeen tegen waartegen de flessenlikker niets vermag. Het gaat om de groene ijsthee met citroen van Lipton waarvan ik een pak (tetra, ja) had gekocht. Best lekker, want gelukkig niet zo zoet.

Maar dan komt het staartje. Je schenkt tot er niets meer uit het pak komt. Dan zou je mogen veronderstellen dat dat leeg is. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Je hoort en voelt duidelijk nog een hoeveelheid vloeistof terug naar de bodem lopen. Nog eens schenken, nog een paar druppeltjes en nog steeds klotst er groene ijsthee met citroen in het pak. Dat geeft hetzelfde gevoel als wanneer een ijverige ober je glas weghaalt terwijl je net van plan was de laatste slok te gaan nemen.

De oorzaak is natuurlijk dat Lipton dit pak zo heeft vormgegeven, dat bij het schenken de opening niet het laagste punt van het pak is. Als het pak rechtop staat, steken de zijkanten en het middenstuk duidelijk boven de tuit uit. Bij het uitschenken blijft er dus altijd iets in het pak achter, en dat is er zonder veel geduld en/of enig geweld niet uit te krijgen.

Hoeveel er achterblijft? Hoewel het als "best veel" klinkt en voelt, heb ik geen idee. Ik ben echter vast van plan nog zo'n pak te kopen en vervolgens na normaal uitschenken eens met het broodmes aan de slag te gaan om een precieze meting te kunnen uitvoeren en te zien hoeveel Lipton ons dank zij deze creatieve vormgeving laat weggooien. Je kunt maar weer even van de straat zijn, als Eetschrijver.

11 augustus 2009

Hollandse hap

Ik ben steeds weer verbaasd als bij enquêtes naar de favoriete keuken van mensen de "Nederlandse keuken" in de topdrie eindigt, niet zelden zelfs helemaal bovenaan. Nu vind ik het prima als men zijn eigen keuken hoog wil houden, maar wat is "Nederlandse keuken" nu eigenlijk? Aardappelen, groente en vlees? Dat eten ze wel in meer landen. Stamppot? Ook al geen louter Nederlandse aangelegenheid. Radio 1 hielp mij vorige week uit de droom: Nederlandse keuken, dat is macaroni en chili con carne. Jawel!

Nee, ik meen het. Deze gerechten zijn inmiddels zo ingeburgerd, dat een meerderheid van de Nederlanders meent dat het om een onvervalste Hollandse hap gaat. En daar blijft het niet bij. Zo blijkt ook een fors volksdeel in de overtuiging te verkeren dat de Japanse specialiteit teriyaki uit Griekenland komt, terwijl risotto dan weer als een 'Aziatisch gerecht' wordt herkend. Ja, er valt toch altijd wat te lachen.

Wat die macaroni betreft, hebben ze trouwens niet eens helemaal ongelijk. Deze pastasoort kent men in Italië inderdaad niet, wel de maccheroni (spreek uit: makkeroni en niet matsjeroni). Toen één van de kiene zonen van stijfselfabrikant Honig in de jaren '30 in Italië was, zag hij de mensen daar pasta eten. Omdat de fabricage van stijfsel een aflopende zaak leek, zag hij hier--naar later bleek volkomen terecht--wel een aantrekkelijke nieuwe niche in. Natuurlijk had hij weliswaar de klok horen luiden maar wist hij niet helemaal precies waar de klepel hing, dus werden de elleboogjes in Zaandam gemaakt van zachte in plaats van harde tarwesoorten die eigenlijk niet geschikt zijn om voor pasta te worden gebruikt. Wel snapte hij dat zijn landgenoten, zeker in de jaren '30, hopeloos in de war zouden raken van het woord maccheroni. Daar maakte hij dus, om min of meer dezelfde uitspraak te krijgen, 'macaroni' van. Vrijwel elke Nederlander denkt dat dit Italiaans is, maar dat is dus niet zo--en eigenlijk geldt dat ook voor het product van Honig. De elleboogjesvorm werd speciaal voor onze contreinen gekozen zodat we ze zonder problemen zouden kunnen eten.

Nee, eigenlijk hebben die Nederlanders die macaroni als Hollands identificeren het nog niet zo mis. Het is inderdaad Hollands. Ask any Italian.

10 augustus 2009

Erfenis

Nu dacht ik dat ik op het gebied van keukengerei zowat alles wel had, maar deze nieuwkomer had huize Eetschrijver nog niet: een flessenlikker. Een typisch stukje Holland, want in geen enkel ander land is dit zuinige keukenhulpje bekend. De Engelse Wikipedia wijdt er weliswaar een lemma aan, maar dat blijkt Hollandse huisvlijt.

Blijft de vraag waarom dit gevalletje uitsluitend in Nederland bestaat. De Vlamingen zullen gierend van het lachen het antwoord wel menen te weten en ik geef toe: daar zit wat in. Toch zou het ook best kunnen dat het puur is omdat wij halverwege de vorige eeuw veel yoghurt en vla uit glazen flessen aten--ook weer zoiets puur Hollands. En weggooien is nou éénmaal zonde, dat heeft niets met gierigheid te maken.

Dat zou betekenen dat de flessenlikker in deze tijd van het tetrapak een uitstervend fenomeen is. Zou dat ook zo zijn? Ik zal er eens op letten. Wat denkt u?

07 augustus 2009

Eetschrijvenschrijven

Het heeft maar zijdelings met eten te maken, maar veel met bloggen over eten, vandaar de titel. In dit geval is het nog therapeutisch ook, want de gal liep mij over toen ik in deze emotionele dagen herhaaldelijk te maken kreeg met een vervelend soort ongedierte: de commentaarspammer.

We hebben het meer specifiek over ene Vincent, een Franse directeur van een bedrijf dat een aantal sites exploiteert die ik hier geen van alle zal noemen, dit om te voorkomen dat ik een bijdrage lever aan de doelstellingen van dit nare mannetje. Vincent heeft net van één van zijn sites, één die zich bezighoudt met recepten, een Nederlandse tak geopend en heeft uit dien hoofde plotseling buitengewoon veel belangstelling voor Nederlandse foodblogs.

Nou ja, niet Vincent zelf, want die woont en werkt in een buitenwijk van Bordeaux en spreekt vermoedelijk geen woord Nederlands. Hij bleek bij bestudering van mijn statistieken zijn "belangstelling" te hebben uitbesteed aan een partij in Roemenië, die--vrijwel zeker tegen een minimale vergoeding--vele uren besteedde aan het handmatig bezoeken van Nederlandstalige foodblogs om daar geheel willekeurig een in niet al te geweldig Nederlands gesteld bericht te plaatsen dat tot doel had de eigenaar van het blog ertoe aan te zetten zich bij Vincents startup aan te melden. Tenminste, dat was de strekking van het bericht. In feite zijn er nog wel een aantal andere, vermoedelijk minstens even belangrijke redenen voor dit voortdurende gespam (u ziet hier uiteraard alleen die blogs die de vervuiling op het moment van peilen nog niet hadden verwijderd want het aantal hits was op zeker moment zelfs ruim 1300!) van onze commentaarpagina's.

Zo heeft commentaarspam tot gevolg dat de erin vermelde site hoger komt te staan in de lijst van zoekresultaten bij Google. Volgens Wikipedia en diverse andere bronnen is dit de belangrijkste bestaansreden van commentaarspam. Weliswaar heeft Google gezorgd voor een stukje code (rel="nofollow") dat ervoor zorgt dat commentaren niet meetellen in de weging, maar omdat dit ook gevolgen heeft voor bonafide commentaar, wordt het dikwijls (ook op Eetschrijven) niet ingebouwd. Bovendien beschermt het niet tegen de spam; het zorgt alleen dat die niet het gewenste gevolg heeft.

Een tweede effect is dat bezoekers die de commentaren lezen uit nieuwsgierigheid op de erin vermelde link klikken. Dat verhoogt het aantal hits en daarmee de reclame-inkomsten. Niet elke blogger kan of wil commentaren verwijderen. In elk geval sta je bij elk blog "gratis geadverteerd" zo lang je commentaar er staat.

Vervolgens heb je nog altijd de kans dat er hier en daar een enkeling is die zich inderdaad bij je komt inschrijven. Tot mijn verbazing blijken een vijftal liefst twee dozijn Nederlandstalige foodbloggers dat ook inderdaad gedaan te hebben. Dat heeft zo te zien in elk geval tot gevolg gehad dat hun blogs niet langer gespamd worden, dus wat dat betreft is hier ook nog eens sprake van een kwalijke vorm van chantage. Mailen, weet ik uit eigen ervaring, helpt namelijk niet (nee, ook niet in het Frans) en alleen het blokkeren van het betreffende IP brengt soelaas--zo lang tenminste het professioneel vullen van de commentaarpagina's niet bij een andere partij wordt ondergebracht of de ingehuurde oost-Europeanen niet simpelweg gebruik maken van een andere IP of proxy.

Het is jammer dat genoemde Vincent en zijn kornuiten kennelijk met hun onsmakelijke actie ook nog succes boeken. Elke vorm van spam blijft een plaag zo lang zelfs maar een klein deel (volgens diverse metingen momenteel circa 6%) van de bestookte partijen er daadwerkelijk op ingaat. Ik druk hierbij nog eens iedereen op het hart dat wie die met spammers in zee gaat, bijdraagt tot het succes van spamacties en dus mede verantwoordelijk is voor de spam die anderen ontvangen. Dus mensen: dóe dat toch niet! De nette manier om dit soort aanbiedingen te doen, is via de mail, een mail afkomstig van de aanbieder zélf waarop je dus gewoon kunt antwoorden--en dan precies één keer.

Omdat mijn geduld met het slag ongedierte waartoe de heer Vincent Sabourdy te Villenave d'Ornon behoort in deze voor mij droevige tijd tot het nulpunt is gedaald, gunde ik hem graag een koekje van eigen deeg. Ik heb dan ook zijn volledige gegevens nagetrokken en in mijn eigen commentaarpagina's online gezet, waar ze, dank zij de mechanismen die hijzelf zo graag in zijn eigen voordeel aanwendt, door allerlei bots zullen worden opgepikt. Met wat geluk wordt op die manier zijn eigen mailbox op korte termijn onbruikbaar door de hoeveelheid ontvangen spam.

Graag gedaan, Vincent. Bon amusement. Maandag heb ik het weer over zaken die wat rechtstreekser met eten te maken hebben.

06 augustus 2009

Over halfacht

Enkele lezers waren nieuwsgierig naar wat nu precies de directe aanleiding was voor mijn berichtje van afgelopen vrijdag. Dat was het verhaal van een Vlaming die voor zaken in Nederland was en besloot van de gelegenheid gebruik te maken weer eens lang te gaan bij een kennis van vroeger, die vlak in de buurt woonde.

Omdat deze Vlaming had gehoord dat Nederlanders nogal makkelijk zonder afspraak bij elkaar langs gaan (iets wat Vlamingen toch wat minder makkelijk doen), besloot hij niet eerst te telefoneren maar gewoon aan te bellen. Om tien over zes, om precies te zijn. De kennis was heel blij hem te zien. "Maar we zitten nog even aan tafel. Kun je over drie kwartier terugkomen? Dan maken we er een gezellige avond van".

De Vlaming was totaal verbouwereerd, draaide zich om en besloot na enig beraad de 'gezellige avond' aan zich voorbij te laten gaan. Zijn verontwaardiging was nog niet geluwd toen ik hem dagen later sprak. Ik legde hem uit dat Nederlanders uitzonderlijk vroeg aan de avondmaaltijd zaten en dat het niet in de genen zit om iemand zó maar onverwacht aan te laten schuiven, ook al omdat er gewoonlijk nét genoeg in huis wordt gehaald en klaargemaakt voor het gezin, en dat het in Nederland nog heel gebruikelijk is om mensen voor de avond uit te nodigen zonder dat daar een maaltijd bij hoort.

Om hem op te vrolijken vertelde ik hem een paar anekdotes. Zoals het verhaal van de Nederlanders die in Antwerpen om zes uur op zoek waren gegaan naar een restaurant en heel verbaasd waren dat alles nog dicht was. Met moeite hadden ze een eethuis gevonden waar ze vanaf halfzeven terecht konden, maar toen ze daar om precies 18:30 binnenstapten, was daar nog iemand in de weer met een stofzuiger. Ze hadden er nog een uur helemaal alleen gezeten.

Zelf had ik het ooit eens meegemaakt dat ik, koud terug in Nederland van ruim twintig jaar wonen en werken in Brussel en omgeving en vervolgens in Californië, ergens om halfacht werd uitgenodigd. Geen seconde had ik erbij stilgestaan dat de avondmaaltijd in Nederland tegen die tijd vaak al achter de knopen is en dat je aan de koffie (met één koekje, verdomd als het niet waar is) en vervolgens aan 'iets sterkers' met chips, nootjes en kaaskoekjes gaat. Ik geef toe dat ik na die avond blij was nog een snackbar open te vinden. Dat is me daarna overigens nooit meer gebeurd: bij twijfel stel ik inderdaad even de vraag.

De Vlaming moest er allemaal erg om lachen. In ieder geval was zijn verontwaardiging over de ongastvrije behandeling omgeslagen in leedvermaak. Eigenlijk verbazend dat mijn diplomatieke carrière maar niet van de grond wil komen.

Die etenstijden in Nederland? Ik kan er niet meer aan wennen (zelf ga ik zelden voor acht uur aan de avondmaaltijd, soms nog later) en ik vind het overigens ook heel raar dat in twaalf uur tijd (soms nog minder) alle maaltijden naar binnen worden gewerkt en dat de andere helft van het etmaal gevast wordt. Er blijkt ook nog een wijdverbreide overtuiging te bestaan dat je er dik van wordt als je korter voor het slapen gaan eet. Pure kolder (het lichaam is een heel efficiënte machine die dat allemaal uitstekend kan regelen), maar het zit diep.

Boeiende discussie, overigens. Ga er vooral nog even mee door.

03 augustus 2009

Eetschrijven onregelmatig deze week

... wegens familie-omstandigheden.