Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

03 november 2009

Gans eten, lever weggooien?

Vorige week bereikte mij het bericht dat de horeca te Heerenveen (Fr) in solidaire afschuw een gemeenschappelijk besluit had genomen: nergens binnen de grenzen van de gemeente zal nog foie gras worden geserveerd. Daar kun je mee scoren, twee maanden voor kerst. Nederlanders vinden, zo blijkt telkens weer uit enquêtes, ganzenlever het meest foute kerstgerecht. Daar moeten die dieren immers voor lijden.

Ja, Wakker Dier verzorgt zijn propaganda goed. Vraag je mensen of ze het een bezwaar vinden met kerst gans te eten, dan krijg je hoofdzakelijk verbaasde blikken. Ja, waarom niet? Waarom wel kalkoen, wild zwijn of kalf maar geen gans? Als het maar niet die foute, zielige ganzenlever is.

Ik heb werkelijk geen idee wat de doorsnee consument zich voorstelt. Dat een gans die wordt gedomesticeerd en aan martelingen blootgesteld een lever krijgt terwijl dit orgaan bij een vrije, blije gans geheel afwezig is? Misschien wel. Neem een paar honderd enquêtes op voedselgebied door en je verbaast je nergens meer over.

Even voor de duidelijkheid dan: elke gans heeft een lever. Voor elke gans die je slacht, heb je dus ook een lever. Die lever kan al dan niet door (dwang)voeding vergroot en vervet zijn. Is dat laatste wel het geval, dan--en alleen dan--heb je te maken met wat in het Frans een foie gras d'oie heet; letterlijk een vette ganzenlever. Dat d'oie moet erbij omdat foie gras ook van eend afkomstig kan zijn.

Ik ken diverse chefs die geen foie grais inkopen maar met gewone ganzenlevers aan de slag gaan, die ze met ganzenvet en/of boter, kruiden, specerijen en gedistilleerd op smaak brengen. Dat smaakt uitstekend. Het gekke is dat dat in Nederland niet uit lijkt te maken. De anti-lobby eet ook dat niet (want "zielig"), degenen die het wel eten, eten met hetzelfde gemak foie gras.

We weten namelijk inzake ganzenlever vrij kamerbreed niet waar we het over hebben. Ga naar de Nederlandse Wikipedia, tik daar "ganzenlever" in en u komt terecht op de pagina over foie gras, alsof dat één en hetzelfde is. Zet eendenlever op een restaurantkaart, serveer foie gras de canard en weinigen hebben er een probleem mee--nou ja, behalve degenen die al van te voren roepen dat ze geen lever lusten.

Ik heb onlangs eens aan een poelier gevraagd wat hij deed met de levers van de ganzen die hij verkocht. Dat wilde hij me aanvankelijk niet eens zeggen. Uiteindelijk bekende hij me dat hij ze in pâté verwerkte, waar ze zowel qua smaak als qua structuur uitstekend geschikt voor zijn. Maar hij keek er wel voor uit dat de kopers te vertellen. Want ganzenlever is fout. Dat mag je niet eten.

Hoe het precies zit met foie gras, daar krijg je de vinger niet achter. Diverse mensen die het weten kunnen, verklaren dat deze ganzen (of eenden) niet meer lijden dan het gemiddelde varken uit de Nederlandse bio-industrie. De tegenstanders brullen dat dit een leugen is en hebben video's die het tegendeel moeten bewijzen. Op dat moment blijven de video's van excessen in de varkenshouderij in de kast, want die zwakken het statement af. Die maken veel te duidelijk dat wie op zoek is naar beelden van de mishandeling van willekeurig welk dier, die wel kan vinden.

Wat ik maar bedoel is: er is onnoemelijk veel ruis op de lijn, waarbij het feit dat de terminologie verkeerd wordt gebruikt alvast niet helpt. Maar ganzen eten en de lever weggooien? Dat lijkt me dom, verspillend en op de keper beschouwd heel hypocriet.

4 Comments:

  • At 3 november 2009 20:30, Anonymous © RJ said…

    Mijn grootmoeder riep vaak: "Handel is zwendel". En ze was bepaald geen communist. Ik denk dat ze doelde op de neiging die handelaren van nature lijken te hebben om de kluit - waar mogelijk - te beduvelen en te bedonderen.
    Als dat niet het geval was, hadden we vandaag geen Cosumentenbond, en tv-programma's als Radar, KvW etc.

    Indien je een stukje vlees bij de supermarkt haalt - vooral als het spotgoedkoop is - weet je bijna zéker dat je wordt belazerd. Dat vlees kàn niet 'koosjer' zijn.

    Maar ook wanneer je iets bij een èchte slager haalt, kun je inmiddels slechts gissen naar de herkomst. Dat maakt het ook zo ingewikkeld.
    Tenzij je uitsluitend de (veel duurdere!) biologische slager of poelier frequenteert. En dan nog: die kan op zijn beurt weer bij de neus zijn genomen door z'n toeleveranciers.

    Ik heb al lang geleden besloten om me niet meer zo druk te maken. Ik ben van goede wil, en koop dus - voor zover dat binnen mijn vermogen ligt - waren van 'onbesproken gedrag', maar een geschonken foie gras van bijna 1 kilo heb ik vorig jaar kerst niet geweigerd, doch integendeel met smaak verorberd, alle eventuele protesten ten spijt (ik heb er overigens niet één ontvangen).

    Ik geloof niet meer in al die praatjes voor de vaak, en blijf het voorhanden zijnde lekkers ongestoord opsmullen: voor zover het kàn met oog voor het dierenwelzijn, en uiteraard alles met mate.

    Wat de Heerenveense Friezen (en mevrouw Van Amsberg) doen, dat moeten zij weten...

     
  • At 3 november 2009 22:45, Blogger hannie said…

    Lastig allemaal, als je een gans eet, moet je hem maar helemaal opeten. Raar om dan de lever weg te gooien. Dwangvoeding van ganzen voor een extra vette lever is walgelijk, maar ik wil best geloven dat het leven van een bio-industrievarken even erg is. En dat van de kippen, dat is ook heel erg.
    Mij blijven deze dilemma's bespaard omdat ik al dertig jaar geen vlees meer eet. En dat is geen opgave, ik mis het helemaal niet en ik eet en kook (ook naar dat anderen (=niet veggies) zeggen) erg lekker.
    Daarentegen eet ik wel vis en dat is ook een lastig onderwerp. Daarbij doe ik ook mijn best, geen tonijn (alleen wel eens een verantwoord blikje), bijna geen zalm (maar wel eens verantwoorde van Franks Smokehouse, die is ook veel lekkerder) en verse vis, meestal van de Verse Vismarkt in Den Oever. (die visvangst is redelijk kleinschalig en de bijvangst wordt ook gewoon verkocht en niet teruggegooid) Maar ik eet ook wel eens een broodje paling of ik kies toch zalm in een restaurant of ik koop vis van de gewone markt die bij nader inzien eigenlijk niet in het seizoen is (vis die kuit moet schieten ipv opgegegeten worden).
    We doen ons best en alles met mate. En dat geldt zelfs voor je best doen.

     
  • At 3 november 2009 23:31, Anonymous Anoniem said…

    Ben het helemaal eens met je, en met RJ in het voorgaande commentaar.

    Ook ik probeer "diervriendelijk" in te kopen, maar die term is inderdaad nogal arbitrair en vaak moeilijk controleerbaar.....dus uiteindelijk weet je toch niet precies wat je eet en waar je al die moeite voor doet....(want aan de smaak is het, ook bij blind proeven, lang niet altijd uit te maken...)

    Helaas.... als "wakker dier" weer ergens (radio,site, blogs, etc.) volksopruiend begint te kwaken, merk ik dat het bij mij alleen maar weerstand tegen hun "boodschap" opwerpt, en waar noodzakelijk elke poging tot opgedrongen schuldgevoel wegvaagt. Zodat ik me nog minder druk maak dan eerst....
    Net zoals mijn buurman met alleen lagere school.

    Hun denigrerende en ophitsende toon - en gebrek aan geloofwaardige, meer objectieve en non-biassed informatie - is kennelijk niet in staat ons te bereiken en te overtuigen van hun bezeten doel..... Jammer, want op een geloofwaardiger manier zouden ze misschien kunnen helpen waar het nu nog faalt.

    Niet vaak maar af en toe, eet ik nog heerlijk "fout" vlees/orgaan/vis, en dan gewoon zonder schuldgevoel of gepredik...(zolang het nog kan/verkrijgbaar is).

    En al die andere keren, wanneer ik denk/geloof/erop vertrouw dat ik dier/visstand-vriendelijk voeder eet en daar fors (fors!) meer voor betaal.....tja....dan weet ik ook niet of dat echt waar is: ik kan het zelf waarlijk niet voldoende controleren, en de goede maar opportonistische inslag van de mensheid is ook van alle tijden: "money makes the world go around"....Ha!
    Ja, veel ruis op de lijn.....

    Helemaal geen vlees meer eten vanwege diervriendelijkheid en om de wereld te redden dan maar?
    I don't know.
    In de jaren '70 sprak Den Uyl bij de toenmalige oliecrisis en het uitroepen van auto-loze-zondagen somber de gedenkwaardige woorden: "het zal nooit meer zo worden als het was".
    Nee, daar had hij gelijk in; niets wordt ooit meer zoals het was. Alleen: het olieverbruik waarop hij doelde vertigvouwde in de daaropvolgende 40 jaar in extremo (in plaats van dat het afnam....).

    Ach...ik vind zeker niet dat wij dieren onnodig moeten kwellen om een stukje vlees te willen eten, (of om welke andere redenen dan ook) maar in een wereld waar nog miljarden mensen dagelijks gekweld, vertrapt, onderdrukt, verwaarlooosd en gemarteld worden, lijkt het mij een hogere prioriteit hebben om onze goedbedoelde aandacht, gelden en invloed in eerste instantie eens werkelijk daaraan te besteden........

    Groet,

    sanne

     
  • At 5 november 2009 00:57, Anonymous Yvon said…

    'Daar krijg je je vingers niet achter'. Ik heb het geprobeerd, na vrij agressieve commentaren maar las ook "Ode aan Les Arques" met de positieve kant van het verhaal. En egoïstisch of niet, daar denk ik dan maar aan, want het is zo lekker.

    Een tafel vol had ik eens met vrienden waarvoor ik 5 foie gras gerechtjes had gemaakt. Niemand daarvan had principiële bezwaren, ze vonden foie gras gewoon niet lekker (lees: écht vies)?!

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home