Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

28 augustus 2009

Braziliaanse bataten en Hollandse tomaten

Mijn linkje naar de groenten- en fruitkalender van Milieucentraal gaf nogal wat reuring aan voor- en achterdeur. Menigeen bleek verbaasd over de milieucijfers die diverse producten kregen. Het leek wel of spullen van de andere kant van de wereld soms inderdaad beter waren.

Hannie verwoordde het via de commentaarpagina's zo: "zijn aardbeien uit Nederland in mei echt heel erg slecht en kun je dan beter ananas uit Panama eten of, nog beter, Franse abrikoosjes? In augustus liever mango uit Senegal dan Hollandse meloenen? Liever bataten uit Brazilie dan tomaten uit Nederland?".

Ja, dat klinkt op het eerste gezicht raar, maar dat is inderdaad zo. Nederlandse tomaten bijvoorbeeld zijn afkomstig van glasteelt: uit verwarmde kassen dus. Dat vreet energie. Die bataten uit Brazilië reizen dan weer betrekkelijk weinig milieubelastend: omdat ze weinig bederfelijk zijn, komen ze met de boot. Per kilo product verstoken ze zo minder brandstof dan de Westlandse tomaten.

Met de aardbeien is het net zo. Tot eind mei komen ook die van onder glas vandaan. Het is zelfs zo dat het in december niet eens zo gek veel uitmaakt of u aardbeien koopt die in Nederland zijn gekweekt of dat de vruchtjes uit Spanje of Israël komen. Ja, wel voor de smaak, inderdaad. Als u dan toch per se in december aardbeien wilt eten (iets wat ikzelf pertinent vertik), neem dan maar Hollandse. Maar die zijn echt op geen stukken na zo lekker als die rijpe, sappige vruchtjes van de volle grond met hun intense aardbeiensmaak die je hier en daar nog wel vindt (want ja, aardbeien komen steeds minder van de volle grond en steeds vaker van substraat--zo heeft de teler minder last van ongedierte, terwijl ú minder smaak hebt).

Voor de meloenen geldt hetzelfde. Daar is het in Nederland zelfs hartje zomer niet warm genoeg voor (een cynicus zou zeggen "nog niet warm genoeg") en dan is ananas uit Panama, abrikoos uit Frankrijk of mango uit Senegal inderdaad vanuit milieu-oogpunt een betere keuze. Zelfs meloen uit Spanje is milieuvriendelijker. Allemaal vanwege dat kasgas, ja. Een lading meloenen weken laten rijpen kost echt flink wat meer fossiele brandstof dan ze een dagje laten rijden.

Of het nog wat uitmaakt of je biologisch koopt, wilde Hannie tot slot nog weten. Ik zou denken van wel. Tenslotte wordt het milieu niet alleen belast door de fossiele brandstoffen, maar ook om synthetische chemicaliën in pesticiden en antibiotica, om maar iets te noemen.

Het beste blijft het natuurlijk om groenten en fruit te eten die én niet onder glas groeien én niet reizen én biologisch geteeld zijn. Ik zeg het nog maar eens: zomergroenten en zomerfruit is wat in je eigen omgeving in de zomer in de volle grond groeit. Ik ken mensen bij wie zaken als tomaten en meloenen uit principe niet in huis komen. Ik geef toe: zo ver voer ik het zelf niet. Maar het aardbeienseizoen loopt wat mij betreft bijvoorbeeld alweer naar zijn einde toe. Des te meer geniet ik er eind mei volgend jaar van.

11 Comments:

  • At 28 augustus 2009 om 20:15, Anonymous hannie said…

    Tja, milieu is meer dan CO2 natuurlijk. Ik ga er allemaal nog eens verder op studeren.

    Maar het verhaal van de rode bessen snap ik echt niet: mei-juni klasse E en juli-feb klasse B. Allebei uit Nederland.

     
  • At 28 augustus 2009 om 20:45, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Hannie, dat is omdat rode bessen in Nederland pas rond begin juli van de volle grond komen. Voor die tijd komen ze uit de kas.

     
  • At 28 augustus 2009 om 21:20, Anonymous hannie said…

    Jawel, maar tot en met februari van de volle grond ????

     
  • At 28 augustus 2009 om 23:58, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Hé, dat lijkt inderdaad niet te kloppen. Ik zal eens kijken of ik daar bij Milieucentraal iemand aan de mouw kan trekken om daar haring of kuit over te krijgen. Volgens mij is het vollegrondseizoen van rode bessen alleen juli, augustus en een stukje september. Raar.

     
  • At 29 augustus 2009 om 00:41, Anonymous hannie said…

    O, als je toch gaat vragen dan heb ik ook nog dit raadsel:
    Courgette:
    apr-nov Nederland C
    jul-sep Nederland A

    en dit:
    Granaatappel
    feb-apr Brazilië B
    feb-aug Iran D
    Brazilie is toch veel verder weg dan Iran?

    en dit:

    Sla
    Kropsla + slasoorten:
    Batavia, Bindsla, Lollo, Bionda, Lollo Rosso, Eikenbladsla
    mei-sep Nederland B
    nov-feb Frankrijk A
    In de zomer komt sla uit Nederland toch gewoon van het land en niet uit de kas? Kweken ze hele winter in Frankrijk sla zonder kas?

    en dit:

    Snijboon
    okt-feb Spanje B
    nov-feb Marokko A
    Marokko is toch verder weg dan Spanje? Of staan die bonen in Spanje in een kas?

    en dit:

    Waarom zijn snijbonen uit Marokko in de winter A en sperciebonen B?
    Daar zit toch qua teelt nauwelijks verschil tussen?

    Vragen, vragen, vragen ...

     
  • At 29 augustus 2009 om 13:29, Blogger Anja said…

    Als we zo gaan beginnen, kunnen we beter allemaal vegetariër, of veganist worden. Over CO2 reductie gesproken...

     
  • At 29 augustus 2009 om 18:23, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Ja Anja,

    Dat zul je mij zeker niet horen tegenspreken.

     
  • At 30 augustus 2009 om 13:38, Anonymous hannie said…

    Waarom volgens Milieu centraal Nederlandse tomaten in de zomer veel slechter zijn dan Spaanse in de winter heb ik nu gevonden:

    Voor veel kasproducten (met name vruchtgroenten) geldt dat zij 's zomers in dezelfde klimaatklasse vallen als in andere seizoenen. Dit lijkt vreemd, omdat in de zomer niet of weinig hoeft te worden gestookt. De verklaring hiervoor is dat deze kasproducten jaarrond worden geteeld en er gedurende meerdere seizoenen van dezelfde plant wordt geoogst. De milieudruk van de teelt moet dan ook over de gehele oogstperiode worden verdeeld. Voor het bepalen van de klimaatklasse van een in de zomer geoogst product, moet daarom ook het energiegebruik van dezelfde plant in andere seizoenen worden meegenomen.

    Ik weet niet wat ik daar van denken moet. En doet de Bio-boer dat ook, het hele jaar in de kas kweken?

    Als het allemaal klopt wordt de conclusie: groente van het seizoen kan heel wat schadelijker zijn dan van buiten het seizoen en Nederlandse waar is vaak veel slechter dan die van heel ver komt. Dan hebben we over CO2, want bv wat betreft gif is Nedrlandse groente en fruit veel beter.

     
  • At 30 augustus 2009 om 22:39, Blogger Jan Robben said…

    De beste rode bessen van de vollegrond worden in de zomer opgeslagen in koelhuizen onder een beschermende atmosfeer, zoals dat heet. Laag zuurstofgehalte en hoog CO2. Op die manier kun je ze vele maanden goedhouden en kan de teler (misschien) nog iets verdienen. Deze zomer waren rode bessen, maar ook frambozen, blauwe bessen en bramen geen drol waard. In de winkel hebt u er misschien weinig van gemerkt....

     
  • At 31 augustus 2009 om 09:46, Anonymous Anoniem said…

    Het lijkt mij een zwak punt dat alleen naar CO2 wordt gekeken en dan nog van traditionele kassen. Er zijn inmiddels moderne kassen die zelf energie produceren, hoe zit het daar mee? En al eerder genoemd: het gebruik van chemische gewasbescherming (lees gif) en meststoffen.
    Ik ben vast erg eigenwijs, maar het wil er bij mij niet in, dat de biologische kastomaten die van ca april tot ca november 33 km verderop uit de biologische teelt komen, overall bezien slechter zijn uit milieu-oogpunt dan Spaanse tomaten uit de traditionele teelt in dezelfde tijd van het jaar. Wordt daar bv. rekening gehouden met de verdroging als gevolg van intensieve tuinbouw?
    En waar dit allemaal mee begon: tomaten zijn zomergroente! Dus ik gebruik 's winters geen verse tomaten, of ze nu uit een Nederlandse kas komen of uit verwegistan.
    Marron

     
  • At 31 augustus 2009 om 12:55, Blogger lizette said…

    interessant! Ik zal vanmiddag eens in mijn lokale supermarkt kijken waar de spullen zoal vandaan komen. Heb het idee dat je hier in Italie wat CO2-vriendelijker eet dan in Nederland, waar die zon niet goed voor is!

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home