Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

19 september 2008

De aanwinst

Mijn fascinatie voor kookboeken van vóór 1975 is ongetwijfeld bekend. Ik vind deze monumentjes aan het ontluikende culinaire bewustzijn in Nederland, deze inkijkjes in een wereld waarin nog héél anders over lekker eten werd gedacht dan nu, af en toe werkelijk volkomen onbetaalbaar.

Groot was dan ook mijn vreugde toen ik uit de kringloopwinkel vanmorgen--ik was eigenlijk naar iets heel anders op zoek--voor het bespottelijke bedragje van één euro het hier afgebeelde juweeltje mocht meenemen (klik op de foto's voor een leesbare versie): negen boekjes uit de destijds populaire how to-reeks Maraboe Flash, verschenen in 1966 en 1967, in een houten boxje dat in gruwelijk groen is geschilderd en waarvan ik niet kan uitmaken of het nu al dan niet een stukje huisvlijt is. Het past er qua oubolligheid in elk geval helemaal bij!

De boekjes zelf zijn natuurlijk het mooist. Ze hebben titels als "1001 recepten met koffie", "De fijnste visrecepten", "Koken voor uzelf in de vrijgezellenkeuken" (let op de heerlijk rolbevestigende omslagillustraties van een zwoegende heer en een relaxt kijkende dame), "Verrassende gerechten met groenten en fruit", "Keukengeheimen in glas en blik" en vier deeltjes "De keuken der 4 jaargetijden".

Zo'n vrijgezellenrecept (duidelijk voor de heren, want behalve de dame op het omslag zijn er verder in het boekje louter mannen afgebeeld) is "Roggebroodsandwich met schelvislever", ingediënten 2 sneetjes roggebrood, 1 blikje schelvislever, peper, zout en eventueel mosterd. Nou, daarmee kan zelfs een man uit de voeten, zeg nu zelf. We waren overigens in de jaren '60 en '70 nogal dol op schelvislever: het stond op verjaardagen steevast op tafel. Op dit moment zou ik niet eens zo uit mijn hoofd weten of het nog verkrijgbaar is; ik hoor er in ieder geval nooit meer iemand over. Bij gelegenheid maar eens kijken.

Op het omslag van het boekje "Keukengeheimen in glas en blik" zijn de rollen iets anders, hoewel even traditioneel. Hier hanteert duidelijk vrouwlief de blikopener, met als resultaat een zichtbaar verzaligde echtgenoot. De inleiding liegt er evenmin om: "Ik heb me wel eens laten vertellen dat er heel wat vrouwen tegen opzien (sic!) om conserven te kopen, terwijl ze er toch wel zin in hadden. Maar ze waren bang dat hun echtgenoot verwonderd, onbeleefd, ja zelfs minachtend zou opmerken: 'Alweer uit blik! Maar wat voer je dan toch de hele dag uit dat je niet eens in staat bent om zélf een schoteltje of een soepje te maken van verse levensmiddelen?'". Maar daarin, zo blijkt al snel, heeft mannie ongelijk. Conserven bieden immers 'een dermate grote keuze dat wij voor onze heer-en-meester alles kunnen klaarmaken waar hij maar van houdt (...) zonder dat uw gezondheid er ook maar in het minst onder zou lijden'. Smullen!

Nog even een recept? Vooruit: Spruitjes à l'Auvergne. Nodig: 1 literblik spruitjes, 1 halveliterblik hele kastanjes, 1 blikje tomatenpuree, 2 soeplepels boter. Laat de spruitjes uitdruipen, bruineer ze in de koekenpan met wat boter. Laat de kastanjes uitdruipen en maak ze warm in de tomatenpuree. Leg de spruitjes midden op een schaal en de kastanjes er omheen.

Spruitjes in blik, dat bestaat vast niet meer. Witte bonen nog wel, desgewenst in tomatensaus. Maar dergelijke gemakzucht is aan de makers van dit boekje niet besteed. Witte bonen in tomatensaus, nodig 1 literblik witte bonen, 1 halveliterblik tomaten (dus geen tomatenpuree!), 2 soeplepels boter, gehakte peterselie. Zal ik de bereidingswijze maar overslaan?

Tot slot nog een pareltje uit "1001 recepten met koffie", uit de inleiding onder het kopje "Sigaretten": "Die moeten ook goed te zien zijn. Heel wat mensen smaakt zo'n kopje koffie beter als ze er een sigaretje bij roken. Geef zelf het goede voorbeeld en als u niet rookt, laat dan verschillende soorten sigaretten rondgaan". Dat u maar weer even weet hoe het eigenlijk hoort!

Enfin, u begrijpt al waar ik de rest van de dag met mijn neus in zit. Niezend en proestend, want het stof uit de jaren '60 kreeg ik er gratis bij.

8 Comments:

  • At 19 september 2008 om 15:27, Anonymous Odette said…

    Heerlijk he, neuzen in die oude boekjes, met van die leuke tekeningetjes erbij. Ik heb ook een bescheiden verzameling. Iets kunnen maken van niets, dat is de uitdaging.

     
  • At 19 september 2008 om 15:59, Anonymous edith said…

    prachtig!

     
  • At 19 september 2008 om 16:52, Anonymous petra said…

    Heel erg leuk! Ik heb zelf o.a. nog een prachtig blauw-wit melkboekje en een opgeduikeld super-gezond kookboek van Rob Baris; dit soort boekjes zijn idd heerlijk.

     
  • At 19 september 2008 om 20:59, Anonymous Mark said…

    1001 recepten met koffie?
    - zwart
    - met suiker
    - met melk
    - met melk en suiker

    Voila, dat zijn er al 4! ;)

     
  • At 19 september 2008 om 21:05, Anonymous matthijs said…

    De eetschrijver moet het schap Bonduelle-blikjes eens wat aandachtiger bekijken. Daar staan nog steeds spruiten in blik tussen.

     
  • At 21 september 2008 om 21:47, Anonymous Anoniem said…

    Ja hoor, schelvislever in blik is nog steeds te koop in de supermarkt. En het is onverminderd smakelijk op een toastje. Het schijnt ook heel gezond te zijn, vette vis!

     
  • At 22 september 2008 om 13:23, Anonymous Bianca said…

    Soeplepels he? En ik maar denken dat die Fransen weer apart zaten te doen met hun "cuile a soupe", terwijl de rest van de wereld 'eetlepel', 'tablespoon' en dergelijke termen hanteert.

    Omstreeks wannneer zouden wij Nederlanders in onze recepten de term 'soeplepel' vervangen hebben door 'eetlepel'?

     
  • At 6 april 2012 om 20:48, Anonymous Arent said…

    Mijn vriendin kocht vanmiddag ook 9 boekjes uit de reeks. Nagenoeg dezelfde titels, i.p.v. 'visrecepten'. 'de chinees indische keuken'.
    Alle boekjes in.. jawel een groen kistje, waarvam ik ook vermoedde dat het een stukje huisvlijt was.

     

Een reactie posten

Links to this post:

Een link maken

<< Home