Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

18 juni 2008

De spagaat

"Lijkt het nu zo of ben je de laatste tijd zo gefocust op calorieën?", vroeg Yvon mij in reactie op dit stukje. Gelukkig is mijn antwoord dat het maar zo lijkt. Mijn interesse voor calorieën ligt ruim beneden het landelijk gemiddelde. Waar ik wel heel fel op ben, is op boerenbedrog.

Het boerenbedrog komt (of lijkt dat maar zo en valt het me alleen maar meer op?) de laatste tijd steeds vaker van Unilever. Deze voedselgigant voorziet de markt van een onwaarschijnlijk aantal merkartikelen van industriële herkomst. Het bedrijf is marktleider in tal van segmenten, waaronder ijs en margarine. De producten zijn, dank zij ruime marketingbudgetten, bovendien prominent vertegenwoordigd in de media. Niet zelden zijn in één reclameblok op de publieke omroep vier producten van de gigant te zien. Bovendien wordt er fors geïnvesteerd in lobbying--zo heeft Unilever onder meer een forse vinger in de pap bij het met overheidssteun functionerende Voedingscentrum en heeft het zitting in het orgaan dat bepaalt welke producten een Ik Kies Bewust-logo mogen voeren.

Vanmiddag zag ik zo'n STER-blok met veelvuldige Unilever-inbreng. Eerst kwam het Becel-spotje waarin een man met zijn (pluchen) hart onder zijn arm loopt en ziet hoe zijn medemensen lief dan wel heel hardvochtig met hun hart omgaan. Onder meer kijkt hij meewarig door het raam van een eettent waar iemands pluchen hart onder de klodders vettige saus zit van het bord eten dat deze persoon naar binnen aan het werken is (op het einde wordt je ook nog verteld dat Becel is verrijkt met omega-3 uit vis omdat je lichaam dat wel nodig heeft, maar onvoldoende aanmaakt, een mededeling die bij mij altijd de vraag oproept waarom je niet gewoon zou adviseren de vis te eten in plaats van dat vetzuur eruit te halen en in een industrieel smeervetje te stoppen). Maar goed, die klodders.

Meteen in het spotje daarna kwamen die klodders terug. Ze kwamen uit een fles barbecuesaus van Calvé en werden over een spiesje gegoten in een hoeveelheid die die op het pluchen hart in het genoemde Becel-spotje tot een lachwekkende bagatel reduceerde. De fles zelf komt niet meer in beeld, maar ik gok dat die na één spiesje wel halfleeg moet zijn. Nu is Calvé net als Becel een merk uit de Unilever-stal. Huh? Wat Calvé betreft herinner ik ook nog maar eens aan die pindakaas "boordevol goede vetten", roept de gigant sinds jaar en dag. Om vervolgens een product op de markt te brengen waarin 30% van diezelfde vetten zijn vervangen door suiker. "Minder vet, goed voor u", brult Unilever, overtuigd van de collectieve geheugenstoornis bij het Nederlandse volk--en terecht, zo blijkt, want ze komen er met uitzondering van wat gesputter van een enkele eetschrijver moeiteloos mee weg. Intussen bepaalt Unilever voor een steeds groter deel wat de Nederlander dagelijks eet.

Wat ik eigenlijk wil zeggen is dat deze georganiseerde verwarring mij behoorlijk angst inboezemt. Zonder enige logica aan de dag te leggen roept onze nationale volstopper het ene moment dat we dit moeten eten en het volgende moment dat we meer van dat moeten eten omdat we natuurlijk teveel van dit eten, waarbij "dit" en "dat" allebei onder een ander merk uit de eigen stal komen: de hypocrisie ten top, een morbide en zeer grootschalige variant van de slager die zijn eigen vlees keurt en van de tandarts die kinderen ruimhartig uit een snoeppot laat graaien met het oog op de klantenbinding. Bij die "voorlichting" bedient men zich met graagte van dooddoeners en halve waarheden zonder dat ooit echte verbanden worden gelegd. Dank zij de vingers in de pap die het bedrijf links en rechts heeft gekocht bij zogenaamd "onpartijdige" adviesinstanties, is credibiliteit hoe dan ook verzekerd.

Men heeft het goed voor elkaar: de enkele keer dat iemand zich hardop afvraagt hoe het kan dat de curve in hart- en vaatziekten vrijwel dezelfde curve vertoont als de omzetstatistieken van de margarines die diezelfde ziekten heten te voorkomen, wordt zo iemand neergezet als een zonderling en een querulant, een vorm van karaktermoord waar je met een ruim genoeg communicatiebudget kennelijk moeiteloos mee wegkomt.

Calorieën? Het zou wat! Calorieën zijn maar een heel klein deel van de verschillende elementen die de huishouding van ons lichaam bepalen. Wat veel meer telt, is waar die calorieën dan wel in zitten--lees: al dan niet in producten die ons lichaam vanuit zijn evolutie absoluut niet kan plaatsen, waarmee we het onophoudelijk voor de gek houden en waar je op die manier zelfs die efficiënte machine die ons organisme van nature is totaal mee over de rooie krijgt.

4 Comments:

  • At 19 juni 2008 om 10:43, Blogger Geert said…

    Tsjonge, Gerrit Jan, wat een emoties...
    Ik ga er vanuit dat je blakend gezond bent, maar anders zou ik zeggen 'denk om je hart'...

    Vanuit Unilever gezien is het natuurlijk prima te rechtvaardigen op wat voor manier ze de consument 'informeren'; ze moeten uiteraard gewoon hun spullen slijten, dus daar maak je - misleidende (?) - reclame voor. Ik denk daarom dus dat je tegen hun niet zo hard hoeft uit te vallen.

    Waar ik wel in mee kan gaan is de onpartijdigheid en - vooral - de niet-markt-gebaseerde opstelling van zoiets als het voedingscentrum.
    Het is 1 van beiden voor hun:
    - of je bent bezorgd om de consument, en dan moet je geen markt-lobbyisten erbij hebben
    - of je bent bezorgd om de markt, en dan moet je duidelijk maken wie welke invloed heeft.

     
  • At 19 juni 2008 om 12:40, Anonymous Yvon said…

    Georganiseerde verwarring noem ik eerder een knap staaltje marketing. Het eerste zou je ook kunnen zeggen van culibladen, met name in december en januari. Maarhet verkoopt.
    Je liet me even schrikken met de 1e zin, dacht even dat ik een tirade over me heen zou krijgen ;-)

     
  • At 19 juni 2008 om 12:55, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Dank, Geert, voor je bezorgdheid. Mijn hart is inderdaad in prima conditie--en dat zonder ooit één hap Becel. Zo zie je maar. Mijn barbecuesauzen maak ik trouwens ook altijd zelf.

    Aan knappe marketing heb ik een broertje dood, vrees ik. Vooral als daarbij feiten worden verdraaid of verdoezeld met het oogmerk mensen zaken door de strot te duwen die maar marginaal eetbaar zijn. Als Unilever reclame mag maken, mag ik ertegen van leer trekken, dat is onze stilzwijgende afspraak. Er zijn al genoeg mensen die kritiekloos persberichten overschrijven. Over de inbreng van het Voedingscentrum zijn we het duidelijk eens.

    Oh, en Yvon: goede culibladen houden zich niet bezig met calorieën, vind ik. Die vertellen je over wat goed en lekker is, niet over waar je van aankomt of afvalt. Dat laatste kunnen die culibladen namelijk onmogelijk per geval bepalen.

    Tirades? Moi? :-)

     
  • At 19 juni 2008 om 15:19, Anonymous Yvon said…

    Natuurlijk mag je daartegen van leer trekken (daarom lees ik hier ook met veel plezier). Ik geloof niet in het schadelijke effect van marketing met verdraaide feiten. Serieuze GVO-campagnes zijn niet effectief voor gedragsverandering, waaruit ik concludeer dat de kennis van de consument er is maar ze evengoed bewust kiezen voor Unileverproducten. Of schat ik de gemiddelde consument dan te hoog in?

    De kcal staan er op massaal verzoek bij Delicious weer in sinds maart 2007. Verbaasde me, maar blijkbaar hecht men daar veel waarde aan. En ik dacht die waarden redelijk in te kunnen schatten - al houd ik me er niet bezig, met soms bizarre ontdekkingen. Kijk bv eens naar de kcal die je aantreft als je googelt op spekkoek!

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home