Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

15 januari 2008

Een vettax, waarom niet?

Afgelopen zondag had ik op een bijeenkomst van de Jonge Socialisten zullen deelnemen aan een debat rond de vettax—of in ruimere zin, rond voeding en overgewicht. Andere deelnemers waren Carolien Frenken van het Convenant Overgewicht en Dick Veerman van foodlog.nl. Helaas kon het door ziekte van mevrouw Frenken niet doorgaan en moest het voor onbepaalde tijd worden uitgesteld. Jammer, ik had er wel zin in.

Een vettax: het schijn zo ongeveer het enige concrete te zijn dat de powers that be weten te bedenken om te zorgen dat de Nederlandse burger weer wat minder gewichtig wordt. Persoonlijk vind ik zo'n belasting op vet voedsel niet alleen een zwaktebod, maar ook een ontzettend slecht idee. Daar heb ik minstens drie redenen voor.

Ten eerste wekt een vettax wrevel bij de bevolking. Er bestaat in Nederland een steeds grotere aversie tegen betutteling en het verleden heeft al geleerd dat hoge heffingen op ongezonde zaken (tabak, alcohol) niet leiden tot verminderde consumptie. Op zijn allerbest is je resultaat een bevolking die minder ongezond voedsel gaat eten om geen andere reden dan dat die ellendige overheid het duur heeft gemaakt: de slechtst mogelijke motivatie.

Ten tweede moet het nu echt eens afgelopen zijn met dat toespelen van de zwarte piet aan vet. Traditioneel is vet ooit tot de boosdoener bestempeld en hoewel er sindsdien in dat rabiate antivetdenken flinke nuanceringen zijn aangebracht, wil men van die aloude vetfobie in de grond maar niet af. Dat terwijl aan alle kanten de hoeveelheden suiker en andere snelle koolhydraten in fabrieksvoedsel toenemen—vaak ter vervanging van vet dat er ostentatief uit wordt verwijderd ongeacht hoe gezond of ongezond dat was—en er vele aanwijzingen zijn dat snelle koolhydraten zoals suiker een minstens even grote rol spelen in het ontstaan van overgewicht als vet.

Ten derde lijkt het me niet rechtvaardig dat de rekening voor het oplossen van het overgewichtsprobleem (als daar al sprake van is) naar de consument wordt doorgeschoven terwijl de industrie die—in weerwil van waar men in Den Haag van overtuigd schijnt te zijn—vrolijk doorgaat met ons samengestelde producten aan te smeren waarvan het effect op de gezondheid twijfelachtig is, buiten schot blijft. Als het dan toch zo belangrijk is dat de samenstelling van ons voedsel verandert, wat ik niet uitsluit, leg de verantwoordelijkheid daarvoor dan maar bij de industrie. Niet in de eerste plaats met heffingen, maar door invoering van strenge normen betreffende de toevoeging van met name suikers (met inbegrip van die welke door mazen in de wetgeving versluierende benamingen mogen krijgen) en door wetgeving die het onmogelijk maakt creatieve trucjes met etikettering uit te halen. Een energielabel op voeding lijkt me bijvoorbeeld een heel stuk dringender dan een energielabel op woningen. Je zou er in elk geval mee kunnen bereiken dat Albert Heijn niet meer schaamteloos mag beweren dat knakworst in blik gezonder is dan komkommer. Dat soort desinformatie bedrog mag namelijk nu wél, en dan is het geen wonder dat het met het oplossen van het nationale overgewicht maar niets wil worden.

Natuurlijk, vooral sinds het Voedingscentrum zijn directrice is gaan headhunten in de staf van Unilever, zijn de voedingsindustrie en de voedingsvoorlichters one happy family, en voor familie ben je lief, wat ook al aan het sponsoringbeleid tussen beide entiteiten te zien is. Toch maar eens iemand aan het roer zetten die niet gehinderd wordt door dat soort familiale liefdegevoelens? Wat mij betreft liever vandaag dan morgen.

2 Comments:

  • At 16 januari 2008 om 15:23, Blogger Mark said…

    Vreemd dat onze overheid toch denkt alles te kunnen oplossen met een belasting. Spitsheffing, vliegtax, accijnzen... Je zou bijna denken dat de inkomstenbelasting ervoor is om ons te beschermen tegen teveel inkomen...

    Een vettax zal inderdaad enkel tot gevolg hebben dat mensen kwaad worden (en wellicht uit frustratie nóg meer vette snacks gaan eten...), en de industrie ons nóg meer gaat bedonderen. Nóg meer gerommel met ons eten dus. Lijkt me niet verstandig.

    Maar ach, dat komt van een regering die o.a. het aantal verkeersboetes omhoog wil laten gaan (want: de gratis schoolboeken moeten toch betaald worden), waarbij de fiscale bijtelling op auto's omhoog gaat, om het millie te sparen (wat tot gevolg heeft dat mensen een kleinere leaseauto nemen, en dus maar een grotere, oudere en daarom vervuilendere eigen auto), en die weigert een graaitax in te stellen (want stel je voor dat zij zélf straks in de RvB komen... ;-) ).

    Ach, de gemiddelde regering is een verzameling van niet ter zake kundigen, die ons menen te moeten vertellen hoe e.e.a. moet..

    Zoals Fons Jansen ooit zei: "Een politicus is iemand die het tegenovergestelde bedoelt, van wat hij eigenlijk had willen ontkennen, maar dat later toch weer bevestigd, onder voorbehoud.".

    Zullen we emigreren?

     
  • At 18 januari 2008 om 14:52, Anonymous paulusfranciscus said…

    @Gerrit Jan: En dan net in de lunchpauze mochen glimsmalen om Danone: van Activia ga je niet méér poepen. Wetenschapper haalt Activia onderuit, het blijkt dus een shit-product....

    @mark: dat gemakkelijke gekraai over belastingen kennen we nu wel. Ga wat nuttigs doen, of schrijf over het onderwerp. Dat belastingen als middel om gedrag te sturen niet werkt is allang bekend. De rest van wat je roept is volstrekt irrelevant.

     

Een reactie posten

Links to this post:

Een link maken

<< Home