Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

13 juni 2007

Aardbeiendip

Ik bedoel het allemaal goed, geloof me. Toen ik vorig jaar op deze plek klaagde dat er, na het succesvolle peterselie-offensief, ook hoognodig eens een fruitoffensief moest komen, was ik ervan overtuigd dat ik de wereld echt iets beter of in elk geval lekkerder kon helpen maken. En lekkerder eten met betere producten, dat willen we toch allemaal?

Het is alweer bijna twee weken geleden dat ik samen met een aantal eetschrijvers (zoals de verzamelnaam voor ons gilde hier en daar al blijkt te luiden) op bezoek was bij aardbeienteler Jan Robben in Oirschot (een kilo meegenomen Lambada's en even zoveel Korona's waren twee dagen later alweer op). Jan Robben is een bijzonder man die nog het meest van een missionaris heeft. Hij wil graag laten zien dat er op betere manieren betere aardbeien op uw en mijn tafel kunnen komen. Daarom blijft hij naast de rendabele (hoewel dat ook niet over schijnt te houden) Elsanta's ook andere rassen kweken, waaronder de genoemde Lambada en Korona. Echt verrukkelijke aardbeien, zoals ik blijf roepen. Je moet ze echter, zodra het aardbeienseizoen in volle gang is, met een kaarsje zoeken. Lezeres Jetty vond de Lambada in Amsterdam bij Lex Ebbe en kwam met een leuk receptje, dat ik plaatste.

Dat maakte weer het één en ander los. Ook Jan Robben reageerde met een mailtje waarin hij mij vertelt dat hij op die Lambada's momenteel dik verlies maakt, maar dat hij ze desondanks op een paar plekken blijft uitzetten in de hoop dat de smaak wordt opgepikt en dat wij Nederlanders eindelijk aardbeien (kunnen) gaan kopen zoals we appels kopen: op ras. Daar is dan wel voor nodig dat de tussenhandel het potentieel ziet van een aardbei waar ik persoonlijk—laat ik dat hier nu maar eens luid en duidelijk zeggen—met plezier het dubbele voor zou neertellen van wat ik voor de modale supermarktaardbei betaal. Tussen waterbommen en smaakbommen vind ik namelijk de keus niet moeilijk. Maar dan moeten handel en veiling u en mij als consument wel voor vol aanzien. En dat doen zij alleen wanneer u en ik een vuist maken.

Wilt u weten waarom? Koop een doos Lambada. Dat kan in Oirschot bij Jan Robben zelf en in elk geval in Amsterdam bij Lex Ebbe (ik hou me aanbevolen voor andere adressen). Koop daarnaast een doos Elsanta uit de supermarkt. Proef ze naast elkaar. En breng daarna liefst de doos Elsanta met bon naar de servicebalie en vraag uw geld terug. Ja, zo simpel denk ik soms.

Er waren nog meer reacties op Jetty's recept. Zo meldde lezer Lou bijvoorbeeld dat hij erg dol was op sperziebonen van het ras Farba. Zijn die dan zo lekker? Ik moet u eerlijk bekennen dat ik het niet zou weten: ik weet niet hoe ik een Farba van een andere boon moet onderscheiden en mijn groentenspecialist—als die het al weet—vertelt het me niet. Hoe wil je in zo'n wereld dat mensen zelf bepalen wat lekker is? Niet dus. En dat is het probleem: de voedselindustrie is een moloch geworden die er belang bij heeft dat wij zo ver mogelijk af komen te staan van ons voedsel: zo kan ze ons door de strot duwen waar zij het meest aan verdient.

Dat lukt deprimerend goed. Een weekje of zo geleden las ik een bericht waarin stond dat van de Engelse negen- à tienjarigen de meerderheid een sperzieboon niet weet te herkennen—niet als sperzieboon en zelfs niet als voedsel. Ze hadden ze eenvoudig nog nooit gezien! Bonen uit blik daarentegen kenden ze maar al te goed.

Natuurlijk is dat extreem. Maar wat weten wij eigenlijk? Vraag honderd voorbijgangers eens wanneer bij benadering snijboon of tuinboon van de koude grond komen? Ik zag bij een enkel eetblog dezer dagen recepten voor raclette en kaasfondue voorbij komen, zaken die Zwitsers alleen in de winter eten—maar ze liggen het hele jaar door in pakjesvorm in de supermarkt, ook als het buiten 30 graden is. We raken het contact met ons voedsel kwijt, en de pakjesindustrie vindt het prima.

Nog even over die aardbeien. Jan Robben (wiens hand hierboven op de foto staat met daarin wat volgens hem 'de perfecte Lambada' is) meldde mij ook nog dat hij van de veilingmeesters laatst het commentaar had gekregen dat zijn aardbeien "te rood" waren. Ze zeiden nog nét niet "te lekker". Ja, het is soms een trieste wereld...

Goed, een positieve noot tot besluit. Wist u dat aardbeien ontzettend lekker zijn als u ze even in gesmolten donkere chocolade dipt? En dan zit chocolade nog vol neurotransmitters ook. Een dip tegen een dip, zeg maar.

8 Comments:

  • At 13 juni 2007 20:03, Anonymous Arianne said…

    Nou Gerrit Jan, dankzij je weblog ben ik in ieder geval om: ik had al een paar keer je lyrische verhalen over de Lambada gelezen toen ik ze ineens zag staan. Vijf euro voor 2 bakjes van een pond. En je hebt niet overdreven: ze zijn heerlijk zoet (je ruikt ze van een afstand!) en ze hebben veel meer 'bite' dan de normale aardbeien die je overal ziet. Aanstaande zaterdag ga ik weer kijken of de groenteboer ze nog heeft. Helaas weet ik de naam van de groentewinkel niet, maar hij zit in de Cronjéstraat in Haarlem, een paar deuren naast de Bruna-winkel.

    Overigens staat op het bakje 'Hoogstraten' en geen 'Jan Robben'. Even Googlen en je vindt veiling Hoogstraten (www.hoogstraten.eu/NL/index.html). Blijkbaar telen zij niets en kopen ze alleen in. Dus misschien komen mijn aardbeien ook van Jan Robben?

     
  • At 13 juni 2007 21:32, Anonymous Chris said…

    Hier in Den Haag zijn de Lambada's wel in diverse winkels en groentekramen te vinden (bijv. op de Frederik Hendriklaan en in de Fahrenheitstraat).

    Uhhhh, niet alleen 9 en 10 jarigen weten niet hoe het zit met de sperzieboon enzo... Ik heb een man die erg verbaasd keek toen ik voor het eerst voor hem kookte en aardappelpuree maakte. Het kwam niet uit een pakje :-(

     
  • At 13 juni 2007 22:25, Blogger Arden said…

    Een dip tegen een dip: dat kan ik wel gebruiken :-). Helaas kan ik geen Lambada's (meer) krijgen. Een paar weken geleden kocht ik ze bij mijn groentenman op de markt en ze waren echt heerlijk. Maar daarna heb ik ze niet meer gezien, ook niet bij een luxe groentenboer in de Van Hoytemastraat in Den Haag. Volgens beide groentenmannen zijn ze "op", is het seizoen voor de "Lambada voorbij" en worden er heel veel aardbeien verkocht als Lambada terwijl ze dat niet zijn.

    Dan maar dippen met Elsanta's :-).

     
  • At 14 juni 2007 09:52, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Arianne, dat klopt: Hoogstraten is een veiling. Theoretisch zouden deze aardbeien dus van Jan Robben afkomstig kunnen zijn. Hij leest hier ook mee, dus misschien kan hij duidelijkheid geven. Ik geef toe dat ik twijfel: in principe komt de Lambada in deze tijd van het jaar niet via de veiling (Jan heeft daar onder mijn stukje "Aardbeien en krenten" een hele uitleg over gegeven), en vijf euro per kilo vind ik ook wel héél weinig... zie het relaas van Arden.

    In de Cronjéstraat in Haarlem zitten overigens volgens de telefoongids twee groentenspecialisten. Dat wordt dus nog even fijnafstemmen.

     
  • At 14 juni 2007 09:53, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Chris, het is triest maar waar. En aardappelpuree uit een pakje zou gewoon verboden moeten worden.

     
  • At 14 juni 2007 10:04, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Arden, je groentenmannen bedotten de boel of ze zijn niet op de hoogte (dat komt helaas ook nog best vaak voor). Lambada's zijn niet "op". Ze worden alleen in deze tijd van het jaar door vrijwel geen enkele teler meer geoogst.

    Het zit zo: de Lambada komt iets eerder in het seizoen dan de Elsanta. De allereerste Hollandse aardbeien op de markt zijn dan ook meestal Lambada's. De Lambada heeft echter een betrekkelijk kleine vruchtopbrengst en is ook veel bederfelijker dan de Elsanta (shelf life drie dagen versus een week, heb ik me laten vertellen). Dat zorgt ervoor dat, zodra de Elsanta geoogst kan worden, vrijwel alle telers daarop overstappen en de veiling eigenlijk alleen nog Elsanta krijgt. Dat is niet "op", dat is een pure centenkwestie. En dat komt weer doordat telers bij de veiling dezelfde prijs krijgen voor Lambada als voor Elsanta, omdat daar niet op ras gedifferentieerd wordt en de veiling alleen maar "Hollandse aardbeien Klasse I" kent. Bij de prijs die de aardbeien in het hoogseizoen op de veiling doen, is Lambada een vette verliespost. Die wordt dus vrijwel overal ondergeschoffeld.

    Maar ze groeien nog uitstekend, hoor! Ik heb ze twee weken geleden nog persoonlijk van de plant geplukt. :-)

     
  • At 16 juni 2007 16:39, Anonymous Arianne said…

    Hmmm.... ik ga me nu wel erg afvragen welke aarbeien ik dan met zoveel smaak hebt gegeten! Zouden het Elsanta's zijn? Ze proeven namelijk wel echt anders dan de aarbeien die je in de supermarkt vindt (ze hebben ook een "stevigere" beet). Ik zal de groenteboer eens om toelichting vragen. Want als veiling Hoogstraten geen Lambada's na mei verkoopt, welk ras was het dan? Het zou simpeler zijn als ze dat eens op het bakje vermelden.

     
  • At 20 juni 2007 10:10, Blogger Gerrit Jan Groothedde said…

    Arianne, aardbeien zijn een natuurproduct en sommige Elsanta's zijn uiteraard lekkerder dan andere. Het hangt er bijvoorbeeld ook mee samen hoe rijp ze geplukt zijn.

    Jop Brocken heeft op zijn weblog twee heel goede foto's staan aan de hand waarvan je de echte Lambada makkelijker kunt herkennen.

    Maar natuurlijk zou die informatie gewoon op het doosje moeten staan. Daar werken we ook hard aan!

     

Een reactie plaatsen

Links to this post:

Een link maken

<< Home