Kookpunt

Hoe gaan die dingen? Eén van de leukste foodbloggers die ik ken (ga er beslist regelmatig kijken als u dat nog niet doet) staat op een dag voor een raadsel. Ik geef enig gekscherend advies en het volgend moment blijk ik, niet zonder enige gêne, eigenaar van een boek van Bill Buford dat nog op mijn lijst "te lezen" staat. Ik had er al wat voorpublicaties van gelezen en wilde me beslist een eigen oordeel vormen. Eén ding staat vast: het is goed geschreven en je leest het achter elkaar uit.

Ik las het boek in de Nederlandse vertaling, "Hitte" en daar situeert zich meteen mijn voornaamste kritiek: echt geweldig vertaald is het boek niet. De vertaler weet zich duidelijk niet goed raad met de typische Anglo-Amerikaanse terminologie. Dat zorgt er bijvoorbeeld voor dat Buford, als hij naar Italië gaat, van zijn vertrouwde vaste hoeveelheid pasta per persoon ("iets meer dan honderd gram") ineens moet gaan werken met het Italiaanse etto, dat dan ook in de Nederlandse vertaling etto gebleven is. In feite was Buford gewend four ounces (112 gram) te gebruiken en moest hij ineens wennen aan ons ons van 100 gram. Dat probleem is onvertaalbaar en elke poging oogt klunzig. Hetzelfde doet zich voor als Buford vertelt hoe Amerikanen van hun voedsel vervreemd zijn en zich nog nauwelijks realiseren dat pork van een varken komt en beef van een rund. Alweer een probleem dat wij niet hebben: wij eten gewoon varkensvlees en rundvlees en maken ook niet dat ietwat hypocriete verschil tussen meat en flesh, allebei vlees of het nu aan het beest zit of op je bord ligt. En dan is er nog de titel, een toespeling op de Amerikaanse uitdrukking "If you can't stand the heat, stay out of the kitchen". Werkt niet in het Nederlands. "Kookpunt" zou een veel betere titel geweest zijn.

Verder is het echter een vermakelijk en ook ontroerend boek: hobbykok bluft zich binnen in gerenommeerd Italiaans restaurant in New York, leert behoorlijk koken, raakt steeds geïnteresseerder in de roots van voedsel en reist zelfs met echtgenote meermaals langdurig af naar Italië om daar bij authentieke restaurants te leren koken en zelfs bij de legendarische Toscaanse slager Dario Cecchini (ik heb ooit nog eens varkensworst met truffel bij hem gekocht) in de leer te gaan. Een fascinerende en ook jaloersmakende reis.

Onderweg kom je als lezer heel veel te weten over voedsel en de bereiding daarvan. Je leert ook veel over het verschil tussen de Italiaanse en de Amerikaanse kijk op professioneel koken: heel onthullend, zelfs als je toevallig zowel bij Italianen als Amerikanen in restaurantkeukens hebt gestaan. Je zou denken dat de Latijnse passie in heftig gedrag uitmondt, maar het is omgekeerd: in Amerikaanse (en ook Engelse) keukens wordt veel meer geraasd en getierd dan in Italiaanse (en ook Franse en Belgische).

Vooral is het boek echter een smakelijk vertelde lofzang op voedsel en de liefde daarvoor, en op de Italianen bij wie die liefde nog heel levend is. Een must voor iedere levensgenieter!