Leven na de Wasserbombe

Aldo van Dining&Wining schreef het me van het weekend: wat is er toch mis met de Nederlandse tomaat? Ja, nog steeds wel het één en ander. Maar het is echt veel slechter geweest. De Wasserbombe was een keerpunt.

In de jaren '80 kwamen ze in het nieuws: de Holländische Wasserbomben, een spotnaam die de Duitse volksmond had bedacht voor onze tomaten. Ze zagen er geweldig uit, maar smaakten naar niets, vonden de Duitsers. En het ergste was: daar hadden ze gelijk in.

In die tijd werden tomaten voornamelijk op één eigenschap geteeld: transportbestendigheid. Ze moesten verre reizen kunnen maken zonder dat het uiterlijk erop achteruit ging. En op smaak? Huh? Tomaten smaken naar tomaten, dat weet iedereen!

De Duitse consument heeft ons in elk geval een goede dienst bewezen. Onze nationale trots als tuindersvolk was gekrenkt en we zouden wel eens laten zien dat we lekkere tomaten konden kweken. En inderdaad: inmiddels zijn er varianten als de Campari (beter bekend als Tasty Tom) ontwikkeld en houden tomatentelers ook regelmatig proeverijen waarbij panels zich mogen uitspreken over de smaakeigenschappen van de Amoroso, de Timotion, de Aranca, de Favorita en nog tal van andere op smaak geteelde rassen, die er desondanks in de winkel goed uitzien.

Want dat laatste blijft een belangrijke overweging. Nederlanders kopen (veronderstel ik; ik heb geen enkele wetenschappelijke onderbouwing voor deze stelling) fruit nog altijd vooral met de ogen en niet zozeer met de neus. Bewustzijn van verschillende rassen is er bij het gros van de consumenten nog nauwelijks; de Tasty Tom is een uitzondering. Wie kent bij de aardbeien de lambada's en de elsanta's? Dat willen supermarktketens ook helemaal niet, want dat staat een voordelig inkoopbeleid in de weg.

Dat laatste geldt echter niet meer voor tomaten. In de jaren '80 hebben we daar terdege leergeld mee betaald. Iedere inkoper weet sindsdien hoe krentenwegerij wordt afgestraft. Vreemd genoeg is die gêne niet naar andere fruitsoorten vertaald. Kennelijk ligt hier toch nog een mooie taak voor ons eetschrijvers.

(Dat neemt overigens niet weg dat bliktomaten veel meer smaak hebben dan verse, wat ook logisch is: tomaten voor de conservenindustrie worden knalrijp geplukt zonder dat er risico bestaat van bederf of transportschade. Ik kan me dan ook de laatste keer niet heugen dat ik een bolognesesaus heb gemaakt van verse tomaten.)