Eetschrijven

Vrijblijvende gedachtenspinsels van een culinair journalist.

29 juli 2010

Verbieden?

Ja, natuurlijk is het volslagen belachelijk, een schnitzel van een kilo op de kaart zetten. En dan ook nog met een liter bier ernaast. Je eet je er een complete indigestie aan. En het is bepaald niet meer van deze tijd ook. Milieu, weet u wel. En zelfs honderd gram per dag--inclusief broodbeleg en snacks--is al meer dan genoeg.

Maar verbieden? Nog afgezien van de wenselijkheid, zou ik niet weten hoe. Waar moet de strafbaarheid dan beginnen? Bij een kilo? 750 gram? 500? 300? Wat vindt u, eetlezer?

28 juli 2010

Lieglimonade

Nieuws uit de VS: Vitaminwater is niet gezond. Dat heeft een federale rechtbank beslist. De in de VS gebruikte slogan Keeps You Healthy as a Horse vond de edelachtbare een "absurde claim" voor een drankje dat aanzienlijk meer suiker bevat dan vitaminen. Fabrikant Coca-Cola probeerde zelfs nog aan te voeren dat "iedereen toch wist" dat dit soort claims onzin waren: vergeefs.

In Nederland is Vitaminwater ook te koop en in tegenstelling tot de VS mag het hier voluit zijn onterechte gezonde imago uitdragen: de stichting "Ik Kies Bewust" heeft het goedje toestemming gegeven om het betreffende logo te voeren en verklaart daarmee in feite dat het een goede keuze is voor mensen die op hun lijn willen letten. Hoe kan dat nou?

Het kan geen kwaad om de marketingtruc waar Nederlanders in forse aantallen intrappen hier nog eens uit de doeken te doen. Door de naamgeving suggereert de fabrikant dat zijn flesjes water bevatten dat met vitaminen extra gezond is gemaakt, een indruk die nog versterkt wordt doordat het goedje, op aanbeveling van de marketingafdeling van Nederlands distributeur Vrumona in de super tussen het bronwater staat. Tegenover de stichting "Ik Kies Bewust" verklaart Vrumona echter dat het gaat om een frisdrank die minder calorieën bevat dan andere frisdranken. Daarmee is het drankje in het segment frisdranken inderdaad een minder onverantwoorde keuze dan een aantal andere. Natuurlijk is het ook een veel minder gezonde bewuste keuze dan water. Coca-Cola bevat per 100 ml 42 kCal, Vitaminwater 19, water uiteraard 0,0.

Ook in Nederland ligt Vitaminwater onder vuur, wat uiteraard niet naar de zin is van Vrumona. Volgens de marketingjongens daar bewijzen de goede verkoopresultaten dat er behoefte is aan het suikerwatertje met zijn suggestieve benaming. Dat je volgens die redenering dus nóg beter Coca-Cola kunt kopen, worden wij geacht niet te bedenken.

Nog één keer: wie een frisdrank tegenover de consument water noemt, belatafelt de kluit en hoort teruggefloten te worden in plaats van aangemoedigd. Héél soms zou je hier wel eens wat Amerikaansere toestanden willen.

27 juli 2010

Deze dus wel?

Wacht, dit moet ik even goed begrijpen: al sinds jaar en dag zijn er bij AH het hele jaar door louter Griekse kersen te krijgen, en nu er dan eindelijk fruit van eigen bodem verkrijgbaar is (wat ik, laat dat meteen gezegd zijn, op zich bijzonder waardeer; ik vind het zelfs volkomen normaal dat een doosje daarvan 3,99 kost tegen 2,49 voor die Griekse import) krijgen die vervolgens meteen een etiket "smaakvolle kersen"?

Wat ik me nu dus afvraag: houdt dit nu een schuldbekentenis in voor wat betreft die andere waar we al jaren mee zijn afgescheept?

Overigens--al heeft dat niet in het bijzonder met de kersen te maken--zou deze oude mopperpot het oprecht waarderen als we op dit moment met elkaar konden afspreken dat we allemaal ophouden met "smaakvol" te schrijven als we "smakelijk" bedoelen.

23 juli 2010

Zonder

Ik ga tot en met maandag weg, naar Londen om precies te zijn, en ik neem mijn laptop niet mee. Dat moet een mens af en toe, vind ik.

Eén van de hoogtepunten van mijn tripje wordt overigens een etentje in restaurant Benares van Atul Kochhar. Deze spice master, bekend van diverse BBC-programma's, heeft zo ongeveer in zijn eentje de keuken van India opnieuw uitgevonden. Wordt geweldig.

Hoe dan ook: tot dinsdag!

22 juli 2010

Op een stokje

Snobistisch, elitair, arrogant... je krijgt wat te horen als je een pleidooi houdt voor smakelijk zomerfruit. Dat gaat je niet in de koude kleren zitten. Een eetschrijver is ook maar een mens met gevoel, en dat wordt wel eens vergeten. Logisch dat ik koortsachtig op zoek ging naar een thema dat culinair verantwoord en toch democratisch geprijsd zou zijn. En zowaar: dat vond ik. Slechts 46,5 cent per traktatie: dat moet kunnen.

De dank gaat naar Meneer Wateetons (bekijk, als u op zijn site bent, meteen maar even dat hilarische filmpje met die schapen), die het citroenijsje met een stokje van drop een maand of twee geleden op Twitter tot een trending topic maakte. Meneer Wateetons is, als hij enthousiast raakt, bijzonder aanstekelijk. Hoewel ik te dien tijde in het verre Québec zat waar drop een marginaal en kwijnend bestaan leidt, werd ik door het virus aangestoken.

Maar ja, u weet hoe dat gaat met nieuwe media. Wat de ene dag nog hot is, is de volgende dag alweer koud. En hoewel die laatste hoedanigheid voor een ijsje bepaald niet onwenselijk is, waren de citroenijsjes met stokjes van drop alweer geheel uit mijn actieve geestesleven verdwenen. Tot eergisteren.

Het is namelijk nogal warm geweest, en in de super was de bij G. en mij bijzonder geliefde Split geheel uitverkocht. Maar wat zag ik daar in de hoek van het vriesvak staan? Nog één doosje Liuk, waarop in het Italiaans en in het Nederlands was afgedrukt dat het citroenijsjes bevatte met stokjes van drop. Thuisgekomen trok ik er meteen één uit en scheurde het papiertje eraf voor een rondje even fout als eclectisch versnaperplezier. Toen werd het pijnlijk.

Ik vond het door Meneer Wateetons in alle toonaarden bejubelde citroenijsje met een stokje van drop namelijk helemaal niet zo bijzonder. O ja, het is heel lekker citroenwaterijs, buitengewoon verfrissend. En natuurlijk is het design van het ijsje zelf ook zó heerlijk oostblokkerig dat het je niet verbaasd zou hebben als het Spoetnik of zoiets had geheten. Maar de zin van de combinatie gaat aan mij geheel voorbij.

Het mengt namelijk niet. Je sabbelt citroenijslolly en die smaakt naar citroen. Op zeker moment komt er wat van het dropstokje door het ijsje heen piepen. Maar dat blijft louter visueel want de drop is hard en taai en je proeft er niets van. En als je te hard sabbelt om toch maar een vermoeden van dropsmaak binnen te krijgen, zuig je het gehele ijsje van het stokje. Daar zit je dan, met een half waterijsje in je mond en een stokje in je hand. Qua smeltgedrag kan het met M&Ms wedijveren, jazeker. Maar intussen heb je nog altijd alleen maar citroen gegeten.

Vervolgens zit je daar met dat stokje, dat nog 99,99% van het totale dropgehalte bevat. Dat blijkt in werkelijk keiharde vorm te zijn. Je kunt de stengel vermoedelijk naar binnen sabbelen, maar tegen de tijd dat je zo ver bent, ben je vermoedelijk een uurtje verder en snak je alweer naar een koele versnapering. Je kunt hem ook bijten, wat een exercitie blijkt die gebitstechnisch het kaf van het koren scheidt. Wie de echte ivoren wachters stevig in het tandvlees heeft staan, kan het.

Ik behoor gelukkig nog wel tot die groep. Maar bevrediging schenken doet het niet. Je hebt je aan zo'n ijsje gewaagd omdat het warm is. En na de afkoeling moet je dan aan zo'n stengel drop, op kamertemperatuur en ook verder nauwelijks interessant van smaak. Voor mij gold in elk geval dat ik vergeefs op zoek was naar zingeving telkens als ik mijn hoektanden krachtig in de zwarte stengel plantte om het afgebetene vervolgens met manmoedige en krachtige kaakspierbewegingen te vermalen. Waarom? Waarom?

Volgende keer maar weer zo'n Split. Lekker in bijten, en genieten van de combi van friszure sinaasappel en friszoet melkijs. Ook helemaal fout natuurlijk. Maar vreselijk lekker.

21 juli 2010

Het beste

Mail! Of ik wel gezien had dat gisteren in landelijke dagbladen Dirk zich opnieuw als fruitkoning opwierp? "Dirk, Bas en Digros hebben het beste en het smakelijkste fruit", bron Consumentenbond juni 2010.

Dank, Sarah. Ik had die advertentie inderdaad gezien en het klopt ook nog wat Dirk zegt: in het juninummer van de Consumentengids staat die aanbeveling inderdaad vermeld. Daar ben je als super wel blij mee.

Of de consument er ook blij mee moet zijn, is nog maar de vraag. De Consumentenbond blijkt deze test namelijk te hebben laten organiseren door dhr. J. van Leiden. Deze heeft zich voor de test gebaseerd op een aankoop van appelen, bananen, sinaasappelen, kiwi's, druiven en mandarijnen.

Ziet u het ook? In dit halve dozijn slechts één fruitsoort die van Nederlandse bodem afkomstig is (nou, vooruit, twee als je de Westlandse kasdruiven meetelt)--en voor die twee is het op het moment van publicatie niet het seizoen. Nogal een magere basis, dunkt me, om met een brede penseelstreek een waardering voor "fruit" af te geven.

Dirk zit er niet mee. Die gebruikt de goedkeuring van de Consumentengids vrolijk voor al zijn zomerfruit. Dat vooral lekker goedkoop is. Zo goedkoop dat alleen aardbeientelers het niet kunnen betalen.

20 juli 2010

Elitair

Ik heb het de laatste tijd regelmatig gehad over de prijs van Nederlands fruit, en hoe die in de super dikwijls zo laag ligt dat Nederlandse telers er met geen mogelijkheid mee uit de kosten komen. Op die manier zorgen we er op termijn niet alleen voor de Nederlandse telers brodeloos worden, we raken bovendien onvervangbaar culinair erfgoed kwijt. Dat geldt trouwens niet alleen voor fruit, al is de situatie daar wel het nijpendst.

Van diverse kanten krijg ik na zulke betogen niet zelden te horen dat ik het kennelijk breed kan laten hangen en dus makkelijk praten heb. Heb ik wel eens gedacht aan al die mensen die het zich eenvoudig niet kunnen veroorloven de hoofdprijs te betalen voor smakelijk Nederlands fruit, waarvoor aan de teler een eerlijke prijs is betaald? Die mensen zouden nooit meer aardbeien of kersen kunnen eten als de super dat fruit niet voor zo'n betaalbare prijs aanbood.

Even voor de duidelijkheid: natuurlijk verwacht ik niet dat er in Nederland alleen maar peperduur fruit van de allerbeste kwaliteit, barstend van smaak, te krijgen is. Wat ik vooral niet begrijp is dat dergelijk fruit vrijwel NIET te vinden is. In allerlei productgroepen, zowel food als non-food, wordt er driftig gesegmenteerd en gedifferentieerd. Er is dure kaas en goedkope kaas, dure wijn en goedkope wijn, duur ijs en goedkoop ijs.

Maar zodra het om verse spullen gaat, wordt die noodzaak tot differentiëren en segmenteren kennelijk niet meer gevoeld en kopen we vrijwel kamerbreed gedwee allemaal dezelfde groenten en fruit: verplichte nummertjes die je nauwelijks voor je plezier eet. Voor spullen die spectaculair beter smaken is via de reguliere distributiekanalen nauwelijks afzet te vinden. Het wordt allemaal afgedaan met het welbekende mantra "wordt nooit naar gevraagd"--terwijl in allerlei andere productgroepen driftig vraag wordt gecreëerd.

Ik hoef niet alleen maar topklasse fruit in de winkel. Maar ik wil wél kunnen kiezen. En dat kan ik momenteel nauwelijks. Stel je voor dat, pak 'm beet, de automarkt zo in elkaar zat. Het land zou te klein zijn, vermoed ik zo.

Maar ja, dat zijn auto's. Daar tasten we--met uitzondering van de minst bemiddelden--graag voor in de buidel. Een typisch Nederlands trekje, want wij geven in ons landje een steeds kleiner deel van ons besteedbaar inkomen aan levensmiddelen uit. Op dit moment is het percentage nog maar 12,6, en dat is inclusief alcoholische dranken en rookwaar. En dat terwijl het gemiddelde in de Europese Unie op 19,4 ligt.

Matige spullen in huis halen is, dat geef ik graag toe, soms ongetwijfeld een kwestie van niet anders kunnen. Maar in de meeste gevallen is het niets anders dan een kwestie van keuzes maken. Wat dat betreft krijgt misschien een volk ook wel de grootgrutters die het verdient.